Magnús Þórhallsson skrifari
Magnús Þórhallsson var íslenskur prestur og annar tveggja skrifara (hinn var Jón Þórðarson) sem rituðu handritið Flateyjarbók fyrir bóndann Jón Hákonarson í Víðidalstungu. Magnús bar ábyrgð á seinni hluta handritsins eftir að Jón Þórðarson fór frá Íslandi til Noregs vorið 1388. Magnús bætti einnig við þremur blöðum fremst í handritið, teiknaði upphafsstafi og lýsti (myndskreitti) allt handritið. [1]
Mjög lítið er vitað um ævi Magnúsar. Prestur að nafni Magnús Þórhallsson, sem talið er að sé sami maðurinn, er fyrsta vitnið sem nefnt er í tveimur bréfum sem skrifuð voru 2. apríl 1397 varðandi land sem Þorsteinn Snorrason ábóti á Helgafelli, keypti. Í ljósi þessa er talið að Magnús hafi verið prestur þar á þeim tíma. Talið er að Magnús hafi stundað nám við annan skóla en Jón Þórðarson, þar sem rithendur þeirra er mjög ólíkar.[2] Það er hins vegar óþekkt hvar Magnús menntaðist. Auk handrita frá Helgafelli tengist Magnús ritstofunni (latína: scriptorium) á Munkaþverá. Bókmenntafræðingurinn Stefan Drechsler hefur bent á að Magnús hafi hugsanlega hafið feril sinn sem Benediktsmunkur í klaustrinu á Munkaþverá.[3]
Prófessor Stefán Karlsson taldi að Magnús hafi sennilega skrifað að minnsta kosti að hluta handritið Vatnshyrna, hann byggir það á hversu svipuð rithönd og uppsetning Flateyjarbókar handritsins sé því afriti af Vatnshyrnu sem Árni Magnússon gerði.[4][3] Vatnshyrna var einnig var skrifuð fyrir Jón Hákonarson. Rithönd Magnúsar er einnig að finna í tveimur línum neðst á blaðsíðu 51v í handritinu Hulda (AM 66 fol.) og á því eina skinnblaði sem varðveitir Grega sögu. (AM 567 XXVI 4to). Auk þessa er talið að hann hafi lýst handritið AM 226 fol, sem inniheldur Stjórn, Alexanders sögu, Rómverja sögu og Gyðinga sögu, og unnið að AM 226 fol (Jónsbók).[3]
Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]- Stefán Karlsson (2000) Um Vatnshyrnu. í Stafkrókar: Ritgerðir eftir Stefán Karlsson gefnar út í tilefni af sjötugsafmæli hans 2. desember 1998, ritstýrt af Stefán Karlsson og Guðvarður Már Gunnlaugsson. Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, bls 355.
- Sigurgeir Steingrímsson. (2002). „Árni Magnússon“. Handritin. Ritgerðir um íslensk miðaldahandrit, sögu þeirra og áhrif. Ritstjórn: Gísli Sigur!sson og Vésteinn Ólason. Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi. bls. 85-99.
- Soffía Guðmundsdóttir og Laufey Guðnadóttir. (2002). “Bókagerð á miðöldum“. Handritin. Ritgerðir um íslensk miðaldahandrit, sögu þeirra og áhrif. Ritstjórn: Gísli Sigurðsson og Vésteinn Ólason. Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi. Reykjavík, bls. 45-61.
- Flateyjarbók Útgáfa Guðbrands Vigfússonar og Carls Rikards Unger, 1860-1868, (Heimskringla.no).
- Flateyjarbók — Stofnun Árna Magnússonar.
- Flateyjarbók á Handrit.is.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Flettibók: Flateyjarbók“. Árnastofnun.
- ↑ Ashman Rowe, Elizabeth (2005). The Development of Flateyjarbók: Iceland and the Norwegian Dynastic Crisis of 1389. The Viking Collection: Studies in Northern civilization. Vol. 15. Gylling: The University Press of Southern Denmark. bls. 17. ISBN 87-7838-927-5.
- 1 2 3 Drechsler, Stefan (2021). Illuminated manuscript production in Medieval Iceland: Literary and Artistic Activities of the Monastery at Helgafell in the Fourteenth Century. Brepols Manuscripta Publications in Manuscript Research. ISBN 9782503589022.
- ↑ Stefán Karlsson (1970). Um Vatnshyrnu . Opuscula 4 Bibliotheca Arnamagnæana (30). bls. 279-303.