Maggie Smith
Dame Maggie Smith | |
|---|---|
.jpg) Maggie Smith árið 1970. | |
| Upplýsingar | |
| Fædd | Margaret Natalie Smith 28. desember 1934 Ilford, Essex, Englandi |
| Dáin | 27. september 2024 (89 ára) London, Englandi |
| Þjóðerni | Bresk |
| Ár virk | 1952–2024 |
| Maki | Robert Stephens (g. 1967; sk. 1975) Beverley Cross (g. 1975; d. 1998) |
| Börn | |
| Undirskrift |  |
| Óskarsverðlaun | |
| |
Dame Margaret Natalie Smith (28. desember 1934 – 27. september 2024) var bresk leikkona sem var einkum þekkt fyrir hnyttni sína bæði í gaman- og dramahlutverkum. Ferill hennar spannaði rúma sjö áratugi og á þeim tíma varð hún ein þekktasta og afkastamesta leikkona Bretlands.[1] Hún hlaut fjölda verðlauna á ferli sínum, meðal annars tvenn Óskarsverðlaun, fimm BAFTA-verðlaun, fern Emmy-verðlaun, þrenn Golden Globe-verðlaun og Tony-verðlaun, auk þess sem hún var sex sinnum tilnefnd til Olivier-verðlauna. Smith er því ein fárra leikara sem hafa unnið svokallaða „þrefalda leiklistarkórónu“ (þ. e. Óskars-, Emmy- og Tony-verðlaun).[2]
Smith hóf feril sinn í leiklist þegar hún var enn í skóla, í leikhúsinu Oxford Playhouse árið 1952. Hún birtist fyrst á Broadway í leiksýningunni New Faces of '56. Næstu áratugina varð Smith einn kunnasti sviðsleikari Bretlands bæði í breska þjóðleikhúsinu og Konunglega Shakespeare-félaginu. Á Broadway vann hún Tony-verðlaun sem besta leikkonan í leikriti fyrir hlutverk sitt í Lettice and Lovage (1990). Hún var tilnefnd til Tony-verðlauna fyrir hlutverk sín í Einkalífi eftir Noël Coward (1975) og Nótt og degi eftir Tom Stoppard (1979).
Smith vann tvisvar til Óskarsverðlauna, sem besta aðalleikkonan fyrir hlutverk sitt í myndinni Blómaskeið Jean Brodie (1969) og besta aukaleikkonan fyrir myndina Ekki eru allar ferðir til fjár (1978). Hún var einnig tilnefnd til Óskarsverðlauna fyrir leik sinn í myndunum Óþelló (1965), Á ferð með frænku (1972), Herbergi með útsýni (1985) og Gosford Park (2001).[3] Hún lék Minervu McGonagall prófessor í Harry Potter-kvikmyndaröðinni (2001–2011). Hún lék einnig í myndunum Dauðinn á Níl (1978), Hook (1991), Systragervi (1992), Töfragarðurinn (1993), Velkomin á Marigold-hótelið (2012), Quartet (2012) og Konan í sendibílnum (2015).
Smith öðlaðist frekari frægð á alþjóðavísu með því að leika persónuna Violet Crawley í bresku búningadramaþáttunum Downton Abbey (2010–2015). Hún vann þrisvar sinnum til Primetime Emmy-verðlauna fyrir hlutverkið en hafði áður unnið verðlaunin fyrir sjónvarpsmyndina Húsið mitt í Umbríu frá HBO (2003).[4][5] Smith hlaut ýmis heiðursverðlaun á ferli sínum, þar á meðal heiðursverðlaun bresku kvikmyndastofnunarinnar árið 1993, heiðursverðlaun BAFTA árið 1996 og sérstök verðlaun leikhússamtaka Lundúna árið 2010.[6][7][3] Elísabet 2. Bretadrottning sló Smith til riddara árið 1990.[8]
Kvikmyndaskrá
[breyta | breyta frumkóða]| Ár | Titill | Hlutverk | Athugasemdir |
|---|---|---|---|
| 1956 | Elísabet litla (Child in the House) | Veislugestur | |
| 1958 | Nowhere to Go | Bridget Howard | |
| 1962 | Það er að brenna (Go to Blazes) | Chantal | |
| 1963 | The V.I.P.s | Fröken Mead | |
| 1964 | Skin milli skúra (The Pumpkin Eater) | Philpot | |
| 1965 | Ungi Cassidy (Young Cassidy) | Nora | |
| Óþelló (Othello) | Desdemóna | ||
| 1967 | Það endaði á morði (The Honey Pot) | Sarah Watkins | |
| 1968 | Útsmoginn bragðarefur (Hot Millions) | Patty Terwilliger Smith | |
| 1969 | Blómaskeið Jean Brodie (The Prime of Miss Jean Brodie) | Jean Brodie | |
| Ó, þetta er indælt stríð (Oh! What a Lovely War) | Stjarna í tónlistarhöll | ||
| 1972 | Á ferð með frænku (Travels with My Aunt) | Augusta Bertram frænka | |
| 1973 | Love and Pain and the Whole Damn Thing | Lila Fisher | |
| 1976 | Morð um miðnætti (Murder by Death) | Dora Charleston | |
| 1978 | Dauðinn á Níl (Death on the Nile) | Fröken Bowers | |
| Ekki eru allar ferðir til fjár (California Suite) | Diana Barrie | ||
| 1981 | Quartet | Lois Heidler | |
| Ofjarl óvættanna (Clash of the Titans) | Þetis | ||
| 1982 | Sólin var vitni (Evil Under the Sun) | Daphne Castle | |
| Trúboðinn (The Missionary) | Lafði Isabel Ames | ||
| 1983 | Piparsveinar eignast dótturdóttur (Better Late Than Never) | Fröken Anderson | |
| 1984 | Lily in Love | Lily Wynn | |
| Sjálfsbjargarviðleitni (A Private Function) | Joyce Chilvers | ||
| 1985 | Herbergi með útsýni (A Room with a View) | Charlotte Bartlett | |
| 1987 | Píslarganga Judith Hearne (The Lonely Passion of Judith Hearne) | Judith Hearne | |
| 1990 | Romeo.Juliet | Rósalín | Talsetning |
| 1991 | Hook | Vanda Darling | |
| 1992 | Systragervi (Sister Act) | Abbadís | |
| 1993 | Töfragarðurinn (The Secret Garden) | Frú Medlock | |
| Systragervi 2 (Sister Act 2: Back in the Habit) | Abbadís | ||
| 1995 | Ríkharður þriðji (Richard III) | Cecily Neville | |
| 1996 | The First Wives Club | Gunilla Garson Goldberg | |
| 1997 | Washington-torg (Washington Square) | Lavinia Penniman frænka | |
| 1999 | Curtain Call | Lily Marlowe | Endurútgefin undir titlinum It All Came True |
| Te með Mussolini (Tea with Mussolini) | Lafði Hester Random | ||
| The Last September | Lafði Myra Naylor | ||
| 2001 | Harry Potter og viskusteinninn (Harry Potter and the Philosopher's Stone) | Minerva McGonagall | |
| Gosford Park | Constance Trentham | ||
| 2002 | Leyndarmál systrafélagsins (Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood) | Caro Eliza Bennett | |
| Harry Potter og leyniklefinn (Harry Potter and the Chamber of Secrets) | Minerva McGonagall | ||
| 2004 | Harry Potter og fanginn frá Azkaban (Harry Potter and the Prisoner of Azkaban) | ||
| Hjálparhellur (Ladies in Lavender) | Janet Widdington | ||
| 2005 | Harry Potter og eldbikarinn (Harry Potter and the Goblet of Fire) | Minerva McGonagall | |
| Ráðskona klerksins (Keeping Mum) | Grace Hawkins | ||
| 2007 | Að verða Jane (Becoming Jane) | Lafði Gresham | |
| Harry Potter of Fönixreglan (Harry Potter and the Order of the Phoenix) | Minerva McGonagall | ||
| 2009 | Harry Potter og blendingsprinsinn (Harry Potter and the Half-Blood Prince) | ||
| From Time to Time | Linnet Oldknow | ||
| 2010 | Nanny McPhee and the Big Bang | Agatha Docherty | Einnig kölluð Nanny McPhee Returns |
| 2011 | Gnómeó og Júlía (Gnomeo & Juliet) | Lafði Bluebury | Talsetning |
| Harry Potter og dauðadjásnin - 2. hluti (Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2) | Minerva McGonagall | ||
| 2012 | Velkomin á Marigold-hótelið (The Best Exotic Marigold Hotel) | Muriel Donnelly | |
| Quartet | Jean Horton | ||
| 2014 | My Old Lady | Mathilde Girard | |
| 2015 | The Second Best Exotic Marigold Hotel | Muriel Donnelly | |
| Konan í sendibílnum (The Lady in the Van) | Fröken Shepherd | ||
| 2018 | Sherlock Gnomes | Lafði Bluebury | Talsetning |
| Nothing Like a Dame | Hún sjálf | Heimildarmynd | |
| 2019 | Downton Abbey | Violet Crawley, greifaekkja af Grantham | |
| 2021 | A Boy Called Christmas | Ruth frænka | |
| 2022 | Downton Abbey: A New Era | Violet Crawley, greifaekkja af Grantham | |
| 2023 | The Miracle Club | Lily Fox |
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Maggie Smith | Biography, Movies, & Facts“. Encyclopædia Britannica. 7. september 2023. Sótt 4 október 2023.
- ↑ „Triple Crown of Acting Winners“. GoldDerby. 5 apríl 2024. Sótt 4 júní 2024.
- 1 2 „Maggie Smith BAFTA Awards“. British Academy of Film and Television Arts. Sótt 10 júlí 2019.
- ↑ O'Neil, Tom (9 júlí 2010). „What do Al Pacino and Maggie Smith have in common?“. Los Angeles Times. Afrit af upprunalegu geymt þann 27. september 2013. Sótt 7 ágúst 2013.
- ↑ Croggon, Alison (10 júní 2009). „Jewel in the triple crown“. News.com.au. Afrit af upprunalegu geymt þann 14 ágúst 2015. Sótt 1 janúar 2014.
- ↑ „BAFTA Awards Search | BAFTA Awards“. awards.bafta.org. Sótt 4 október 2023.
- ↑ „Dame Maggie Smith's BAFTA Special Award Acceptance Speech in 1993“. Youtube. 28. desember 2014. Sótt 8 maí 2023.
- ↑ Spears, W. (30. desember 1989). „Queen Honors Naipaul, Maggie Smith“. The Philadelphia Inquirer. Afrit af upprunalegu geymt þann 4. mars 2016. Sótt 1 janúar 2014.
