Leópold 2. keisari
| ||||
 | ||||
Leópold 2. | ||||
| Ríkisár | 30. september 1790 – 1. mars 1792 | |||
| Skírnarnafn | Peter Leopold Josef Anton Joachim Pius Gotthard | |||
| Fæddur | 5. maí 1747 | |||
| Vín, Erkihertogadæminu Austurríki, Heilaga rómverska ríkinu | ||||
| Dáinn | 3. janúar 1792 (44 ára) | |||
| Vín, Erkihertogadæminu Austurríki, Heilaga rómverska ríkinu | ||||
| Gröf | Keisaragrafhýsinu í Vín | |||
| Undirskrift | .PNG) | |||
| Konungsfjölskyldan | ||||
| Faðir | Frans 1. | |||
| Móðir | María Teresa | |||
| Keisaraynja | María Lovísa af Spáni (g. 16. febrúar 1764) | |||
| Börn |
| |||
Leópold 2. (Peter Leopold Josef Anton Joachim Pius Gotthard; 5. maí 1747 – 1. mars 1792) var keisari Heilaga rómverska ríkisins, konungur Ungverjalands, Króatíu og Bæheims og erkihertogi af Austurríki frá 1790 til 1792 og stórhertogi af Toskana frá 1765 til 1790.[1] Hann var sonur Maríu Teresu keisaraynju og Frans 1. keisara og bróðir Maríu Antonettu Frakklandsdrottningar, Maríu Karólínu drottningar, Maríu Amalíu hertogaynju og Jósefs 2. keisara. Leópold var hófsamur málsvari upplýsts einveldis líkt og bróðir sinn, Jósef 2. keisari.[2] Ólíkt flestum samtímamönnum sínum var hann mótfallinn dauðarefsingum og pyntingum og lét banna þær í Toskana þann 30. nóvember 1786. Þetta var fyrsta sinn í nútímasögunni sem ríki setti slíkt bann og frá árinu 2000 hefur 30. nóvember verið haldinn hátíðlegur á hverju ári í Toskana.[3][4] Þótt keisaratíð Leópolds hafi varað stutt er hans minnst með velþóknun. Sagnfræðingurinn Paul W. Schroeder kallaði hann „einn glöggasta og skynsamasta einvald sem bar nokkurn tímann kórónu“.[5]
Æviágrup
[breyta | breyta frumkóða]Leópold fæddist 5. maí 1747 í Schönbrunn Slot í Vín og var þriðji sonur Maríu Teresu keisaraynju og Frans 1. Stefáns keisara. Leópold erfði árið 1765 Stórhertogadæmið Toskana frá föður sínum.[6] Líkt og bróðir hans, Jósef 2., var Leópold undir áhrifum af hugmyndum upplýsingarinnar og því framkvæmdi hann sams konar umbætur í Toskana og Jósef gerði í keisaradæminu.
Þegar Jósef lést án barna árið 1790 varð Leópold keisari og arfleiddi næstelsta son sinn, Ferdinand, að stórhertogatitlinum í Toskana. Hann var kjörinn keisari þann 30. september og krýndur af erkibiskupnum í Mainz í Bartólómeusarkirkjunni í Frankfurt þann 9. október 1790. Þann 15. nóvember 1790 var hann einnig krýndur konungur Ungverjalands.[6]
Leópold tókst að draga úr spennunni sem hafði orðið til í ríkinu eftir valdatíð Jósefs með ýmsum tilslökunum, meðal annars með því að hætta við fyrirhugaða stofnun austurrísks einingarríkis. Leópold reyndi lengi að halda frið í utanríkismálum og forðaðist lengi að styðja systur sína, Maríu Antonettu Frakklandsdrottningu, eftir að franska byltingin braust út. Hann gekk inn í fyrsta bandalagsstríð frönsku byltingarstríðanna stuttu eftir að María Antonetta var tekin af lífi.
Leópold lést skyndilega þann 1. mars 1792 í Vín, 44 ára gamall. Hann var grafinn í svokallaðri Toskanahvelfingu undir keisaragrafhýsinu í Vín.[6]
Hjónaband og börn
[breyta | breyta frumkóða]Leópold kvæntist þann 16. febrúar 1764, með staðgengilsbrúðkaupi, prinsessunni Maríu Lovísu af Spáni, dóttur Karls 3. Spánarkonungs og Maríu Amalíu af Saxlandi. Þau giftust í eigin persónu í Innsbruck þann 5. ágúst 1764.[6] Þau eignuðust 16 börn.[7]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Leopold II | Holy Roman emperor“. Encyclopædia Britannica (enska). Sótt 4 október 2018.
- ↑ Eberhard Weis, "Enlightenment and Absolutism in the Holy Roman Empire: Thoughts on Enlightened Absolutism in Germany", The Journal of Modern History, 58. bindi, Supplement bls. S181–S197, 1986.
- ↑ Grziwotz, Herbert (30 nóvember 2016). „Ohne Todesstrafe: die fortschrittliche Toskana von 1786“. Legal Tribune Online (þýska). Sótt 30 október 2020.
- ↑ „Feast of Tuscany“ (PDF). Sótt 24 nóvember 2023.
- ↑ The Transformation of European Politics, 1763–1848 (Oxford, Clarendon Press, 1994), bls. 64.
- 1 2 3 4 Montgomery-Massingberd, Hugh, ritstjóri (1977). Burke's Royal Families of the World (engelsk). Volume 1: Europe & Latin America. bindi. London: Burke's Peerage Ltd. bls. 19. ISBN 0-85011-023-8.
{{cite book}}:|volume=has extra text (hjálp) - ↑ Montgomery-Massingberd, Hugh, ritstjóri (1977). Burke's Royal Families of the World (engelsk). Volume 1: Europe & Latin America. bindi. London: Burke's Peerage Ltd. bls. 19-27. ISBN 0-85011-023-8.
{{cite book}}:|volume=has extra text (hjálp)
| Fyrirrennari: Jósef 2. |
|
Eftirmaður: Frans 2. | |||
