Kosningaaldur
Kosningaaldur er lágmarksaldur sem þarf til að öðlast kosningarétt í almennum kosningum samkvæmt lögum. Langflest lönd heimsins tilgreina kosningaaldur. Í dag er algengast að miða við átján ára aldur en þegar almennum kosningum var komið á var algengt að miða við 21 árs aldur.
Í sumum löndum má kjósa 16 ára: Austurríki, Skotlandi, Þýskalandi (sum sambandsríki), Bosníu-Herzegóvínu (16 ára með atvinnu), Argentínu, Brasilíu, Nikaragva, Kúbu og Ekvador. Í einstökum ríkjum er kosningaaldurinn 17, 20 og 21 árs.
Kosningaaldur á Íslandi
[breyta | breyta frumkóða]Kosningaaldurinn á Íslandi var upprunalega 20 ár, en árið 1984 var hann lækkaður í 18 ár.[1] Síðan hefur verið nokkur umræða um að lækka kosningaaldurinn niður í 16 ár; árið 2015 lögðu Samfylkingin og Vinstri græn fram tillögu um slíkt,[2] og Píratar og Landssamband ungmennafélaga hafa einnig lýst yfir stuðningi við þetta.[3][4]
Frá árinu 2022 hafa sveitarfélög getað lækkað kosningaaldurinn niður í 16 ár í íbúakosningum sem haldnar eru um tiltekin mál.[5][6] Hornafjörður og Vesturbyggð hafa gert það.[7][8] Kosningaaldur við venjulegar sveitarstjórnarkosningar er þó 18 ár.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Kosningar til Alþingis“. Alþingi.
- ↑ „Vilja lækka kosningaaldur í 16 ár“. Morgunblaðið. 26. mars 2015. Sótt 21 júní 2026.
- ↑ „Eflum ungt fólk fyrir framtíðina“. Píratar. Sótt 7. september 2026. „Píratar ætla að lækka kosningaaldur og færa öllum þeim sem verða 16 ára á árinu kosningarétt í öllum kosningum.“
- ↑ „Umsögn LUF um lækkun kosningaaldurs“ (PDF). Nefndasvið Alþingis. 24 maí 2023. Sótt 7. september 2026.
- ↑ „Sveitarstjórnarlög“. Alþingi. [3. mgr. 133. gr. L. 138/2011]
- ↑ „Lög um breytingu á sveitarstjórnarlögum, nr. 138/2011 (íbúakosningar á vegum sveitarfélaga)“. Alþingi. [L. 83/2022]
- ↑ „REGLUR um íbúakosningar Sveitarfélagsins Hornafjarðar“. Stjórnartíðindi. 12 maí 2023. Sótt 21 júní 2026.
- ↑ „REGLUR um heimastjórnarkosningar í Sameinuðu sveitarfélagi Tálknafjarðarhrepps og Vesturbyggðar“. Stjórnartíðindi. 22. mars 2024. Sótt 21 júní 2026.
