„Flekakenningin“: Munur á milli breytinga

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Efni eytt Efni bætt við
Sweepy (spjall | framlög)
Ekkert breytingarágrip
Það stóð að úthafsflekar væru eðlisléttari en meginlandsflekar, en úthafsskorpa eru 3.0-3.3 g/cm^3 og meginlandsskorpa 2.7-3.0 g/cm^3.
Lína 4: Lína 4:
[[Mynd:Tectonicplates Serret.png|thumb|300px|Tectonic plates (surfaces are preserved)]]
[[Mynd:Tectonicplates Serret.png|thumb|300px|Tectonic plates (surfaces are preserved)]]


Samkvæmt þessari kenningu skiptist [[jarðskorpa]]n í allnokkra [[jarðfleki|jarðfleka]] og fljóta þeir ofan á [[möttull|möttlinum]] og eru á hreyfingu hver gagnvart öðrum. Á [[flekaskil]]um færast tveir flekar í sundur og við það þrýstist [[bergkvika]] upp á yfirborð jarðar (hvort sem er ofan- eða neðansjávar) og myndar nýtt land. Á [[flekamót]]um þrýstast hins vegar tveir flekar saman. Þegar annar flekinn fer undir hinn getur myndast [[djúpsjávarrenna]]. Í því tilfelli er a.m.k. annar flekinn [[úthafsfleki]]. Ef tveir [[meginlandsfleki|meginlandsflekar]] mætast myndast svokölluð [[fellingafjöll]]. Ástæðan fyrir því að mismunandi jarðfræðileg fyrirbæri myndast er sú að [[úthafsfleki|úthafsflekar]] eru mun [[eðlismassi|eðlisléttari]] en [[meginlandsfleki|meginlandsflekar]].<ref>„Plate Tectonics“ (2009).</ref> <ref>Guðbjartur Kristófersson (2005).</ref>
Samkvæmt þessari kenningu skiptist [[jarðskorpa]]n í allnokkra [[jarðfleki|jarðfleka]] og fljóta þeir ofan á [[möttull|möttlinum]] og eru á hreyfingu hver gagnvart öðrum. Á [[flekaskil]]um færast tveir flekar í sundur og við það þrýstist [[bergkvika]] upp á yfirborð jarðar (hvort sem er ofan- eða neðansjávar) og myndar nýtt land. Á [[flekamót]]um þrýstast hins vegar tveir flekar saman. Þegar annar flekinn fer undir hinn getur myndast [[djúpsjávarrenna]]. Í því tilfelli er a.m.k. annar flekinn [[úthafsfleki]]. Ef tveir [[meginlandsfleki|meginlandsflekar]] mætast myndast svokölluð [[fellingafjöll]]. Ástæðan fyrir því að mismunandi jarðfræðileg fyrirbæri myndast er sú að [[úthafsfleki|úthafsflekar]] eru mun [[eðlismassi|eðlisþyngri]] en [[meginlandsfleki|meginlandsflekar]].<ref>„Plate Tectonics“ (2009).</ref> <ref>Guðbjartur Kristófersson (2005).</ref>


== Tilvísanir ==
== Tilvísanir ==

Útgáfa síðunnar 22. nóvember 2017 kl. 20:57

Flekar jarðarinnar voru kortlagðir á síðari hluta 20. aldar.

Flekakenningin eða landrekskenningin er kenning sem ætlað er að útskýra rek meginlandanna. Fleka- og landrekskenningin hefur verið rakin til þýska vísindamannsins Alfred Wegener en einnig til John Tuzo Wilson.

Tectonic plates (surfaces are preserved)

Samkvæmt þessari kenningu skiptist jarðskorpan í allnokkra jarðfleka og fljóta þeir ofan á möttlinum og eru á hreyfingu hver gagnvart öðrum. Á flekaskilum færast tveir flekar í sundur og við það þrýstist bergkvika upp á yfirborð jarðar (hvort sem er ofan- eða neðansjávar) og myndar nýtt land. Á flekamótum þrýstast hins vegar tveir flekar saman. Þegar annar flekinn fer undir hinn getur myndast djúpsjávarrenna. Í því tilfelli er a.m.k. annar flekinn úthafsfleki. Ef tveir meginlandsflekar mætast myndast svokölluð fellingafjöll. Ástæðan fyrir því að mismunandi jarðfræðileg fyrirbæri myndast er sú að úthafsflekar eru mun eðlisþyngri en meginlandsflekar.[1] [2]

Tilvísanir

  1. „Plate Tectonics“ (2009).
  2. Guðbjartur Kristófersson (2005).

Heimildir

  • Guðbjartur Kristófersson (2005). Jarðfræði. (Reykjavík: Offsetfjölritun).
  • „Plate Tectonics“ (2009) í Encyclopedia Britannica (Sótt 12. apríl 2009).

Tengt efni