Munur á milli breytinga „Skortstaða“

Jump to navigation Jump to search
m
robot Bæti við: nds:Kortverkoop; kosmetiske endringer
m (robot Breyti: da:Shortselling)
m (robot Bæti við: nds:Kortverkoop; kosmetiske endringer)
'''Skortstaða''' (e. ''short position'') er aðferð sem menn nota í [[fjármál]]um til þess að [[hagnaður|hagnast]] á [[verðfall]]i [[verðbréf]]a eða annarra verðmæta t.d. [[gjaldmiðill|gjaldmiðla]] eða [[hrávörur|hrávara]], með því að fá þau lánuð til sölu með það að markmiði að kaupa aftur ódýrara seinna og skila til lánveitanda. Þeir aðilar sem taka þátt í skortstöðum með láni verðbréfa eru venjulega [[fjárfestir|langtímafjárfestar]] sem hafa trú á verðhækkun til langs tíma en eru ekki að eltast við skammtímasveiflur. Lánveitandi fær greiðslu frá lántaka fyrir lán verðbréfanna.
 
Þeir sem hafa tekið skortstöðu í einhverjum verðmætum er stundum sagðir hafa tekið ,,stöðu gegn" þeim, þ.e. hafi trú á lækkun þeirra.
 
== Dæmi ==
Jón er þess fullviss að verð [[hlutabréf]]a í Vogun vinnur hf. sé við það að falla. Hann snýr sér til Sigurðar sem á hlutabréf í félaginu , fær 1000 hlutabréf að láni og greiðir Sigurði 50.000 krónur fyrir lánið. Jón selur strax bréfin sem á núverandi [[gengi]] eru að [[verðmæti]] 1.000.000.- [[króna]]. Hlutabréfin falla um 20% og Jón kaupir þessi 1000 bréf aftur en núna greiðir hann aðeins 800 krónur fyrir bréfið eða samtals 800.000.- Bréfunum skilar hann aftur til Sigurðar en mismuninum á sölu- og kaupverði, 200.000.- krónum heldur hann eftir. Hagnaður Jóns af viðskiptunum eru því 150.000 krónur.
 
== Alger skortstaða ==
'''Alger skortstaða''' (e. ''naked short position'') er það kallað þegar menn sleppa fyrsta skrefinu, þ.e. að fá hlutabréfin lánuð. Þá selur viðkomandi bréf í ákveðnu félagi strax á núverandi gengi, með loforði um að afhenda bréfin eftir t.d. mánuð. Hann er þá ekki aðeins að veðja á verðfall bréfanna heldur einnig að hann geti eftir mánuð keypt bréfin til þess að standa við loforðið.
 
== Áhætta ==
Skortstaða er [[áhætta|áhættusamur]] [[fjármálagerningur]]. Ef gengi hlutabréfa í félagi sem tekin er skortstaða í hækkar verður tap á gerningnum sem viðkomandi innleysir þegar hann kaupir bréfin til að afhenda þeim sem hann fékk þau lánuð hjá. Á hinn bóginn getur hagnaðurinn verið gífurlegur, sérstaklega á hlutabréfamörkuðum eða í félögum þar sem sveiflur eru miklar. Því eru það venjulega svokallaðir [[vogunarsjóður|Vogunarsjóðir]] sem eru stórtækastir í skortstöðum.
 
Sem dæmi um vel heppnaða skortstöðu má taka [[Northern Rock]] [[banki|bankann]] í [[Bretland|Bretlandi]]i. Í [[febrúar]] [[2007]] var gengi hlutabréfa í bankanum 12,5 [[pund]]. Fjárfestar voru þá þegar farnir að spá verðfalli bréfanna vegna hugsanlegs lausafjárvanda í kjölfar tapaðra útlána til húseigenda í [[Bandaríkjunum]]. Í [[september]] 2007 féll gengið undir 2 pund. Talið er að allt að þriðjungur hlutafjár bankans hafi þá verið bundið í skortstöðum og hagnaður fjárfesta af þeim hafi verið meira en 1 [[milljarður]] punda.
 
Í sumum löndum eru skortstöður bannaðar með [[lög]]um eða þeim settar strangar skorður. Þetta er m.a. vegna þess að víðtækar skortstöður geta haft áhrif á verðmyndum hlutabréfa á markaði og ýkt verðsveiflur.
 
== Á Íslandi ==
Skortstöður eru ekki bannaðar á [[Ísland]]i, né þeim settar aðrar takmarkanir í lögum. Þrátt fyrir þetta er ekki vitað til þess að skortstöðum sé mikið beitt í íslensku [[fjármálalíf]]i. Lífeyrissjóðum er ekki heimilt að taka þátt í skortstöðum vegna þeirra ströngu fjárfestingaheimilda sem þeim er gert að starfa eftir. Flest íslensk fjármálafyrirtæki taka ekki þátt í skortstöðum viðskiptavina sinna vegna áhættu þeim samfara.
 
Í [[janúar]] 2008 tilkynnti [[Kauphöll Íslands]] að í undirbúningi væri að koma á fót lánamarkaði með verðbréf í því skyni að leiða saman aðila sem vilja lána verðbréf og þá sem vilja fá þau að láni.
[[ja:空売り]]
[[lt:Trumpalaikis vertybinių popierių skolinimas]]
[[nds:Kortverkoop]]
[[nl:Short gaan]]
[[nn:Shorte]]
58.148

breytingar

Leiðsagnarval