Munur á milli breytinga „Rósastríðin“

Jump to navigation Jump to search
m
r2.7.2) (robot Bæti við: br:Brezel an Div Rozenn; kosmetiske ændringer
m
m (r2.7.2) (robot Bæti við: br:Brezel an Div Rozenn; kosmetiske ændringer)
[[Mynd:MS Ghent - Battle of Tewkesbury.jpg|thumb|right|Orrustan við Tewkesbury, einn af mörgum bardögum Rósastríðanna.]]
'''Rósastríðin''' voru [[borgarastyrjöld]] sem háð var í [[England|Englandi]]i með hléum á árunum [[1455]]-[[1485]]. Þar tókust á tvær greinar ensku konungsættarinnar, [[York-ætt|York]] og [[Lancaster-ætt|Lancaster]], sem báðar voru afkomendur [[Játvarður 3.|Játvarðar]] konungs 3. Báðar ættirnar höfðu [[rós]] í [[skjaldarmerki]] sínu, Lancaster-ættin rauða og York hvíta. Átökin voru þó ekki kölluð Rósastríð fyrr en síðar.
 
Lancaster-ættin sótti meginstyrk sinn til Norður- og Vestur-Englands en York aðallega til suður- og austurhuta landsins. Fyrst og fremst voru það [[riddarar]] og þjónustumenn þeirra sem börðust. Mannfall meðal aðalsmanna var mikið og áttu átökin þátt í að staða [[aðall|aðalsins]] veiktist en [[konungsvald]]ið styrktist, þegar sættir tókust og [[Tudor]]-ættin settist að völdum.
Ósættið hófst í raun árið [[1399]] þegar [[Ríkharður 2.|Ríkharði 2.]] konungi, sem var mjög óvinsæll, var bolað frá völdum af frænda sínum, Hinrik Bolingbroke hertoga af Lancaster, sem settist sjálfur í hásætið og kallaðist [[Hinrik 4. Englandskonungur|Hinrik 4.]] Í rauninni hefðu þó afkomendur [[Lionel af Antwerpen|Lionels af Antwerpen]], næstelsta sonar Játvarðar 3., átt að taka við því þeir stóðu framar í [[erfðaröð]]inni en Hinrik, sem var sonur þriðja sonar Játvarðar. Þeir létu þó kyrrt liggja og einnig að mestu á meðan [[Hinrik 5.]], sonur Hinriks 4. sat að völdum en hann var vinsæll og styrkur í sessi.
 
Hinrik 5. varð skammlífur og sonur hans, [[Hinrik 6.]], erfði ríkið [[1422]], þá á fyrsta ári. Englandi var framan af stýrt af [[ríkisstjóri|ríkisstjórum]] en þegar konungurinn óx úr grasi kom í ljós að hann var vanhæfur og veikur leiðtogi og ráðgjafar hans voru óvinsælir. Englendingar glötuðu flestum þeim löndum sem þeir höfðu lagt undir sig í [[Frakkland|Frakklandi]]i og óvinsældir konungs og stjórnar fóru sívaxandi.
 
Árið 1453 var andlegt ástand konungs svo slæmt að skipuð var ráðgjafastjórn undir forystu [[Ríkharður hertogi af York|Ríkharðs Plantagenet]], hertoga af York, sem var ríkisstjóri (enska: ''Lord Protector''). Hann var valdamikill og vinsæll og fór brátt að gera kröfu til krúnunnar. En [[1455]] hafði Hinrik 6. náð heilsu að nýju og drottningu hans, [[Margrét af Anjou|Margréti af Anjou]], tókst að hrekja Ríkharð frá hirðinni. Hún var sterk og kraftmikil kona og leiddi í raun Lancaster-menn og byggði upp bandalag gegn Ríkharði.
 
[[ar:حرب الوردتين]]
[[bs:Ratovi dviju ruža]]
[[bg:Война на розите]]
[[br:Brezel an Div Rozenn]]
[[bs:Ratovi dviju ruža]]
[[ca:Guerra de les Dues Roses]]
[[cs:Války růží]]
[[da:Rosekrigene]]
[[de:Rosenkriege]]
[[en:Wars of the Roses]]
[[et:Rooside sõda]]
[[el:Πόλεμος των Ρόδων]]
[[esen:GuerraWars deof lasthe Dos RosasRoses]]
[[eo:Militoj de rozoj]]
[[es:Guerra de las Dos Rosas]]
[[et:Rooside sõda]]
[[eu:Ingalaterrako Gerra Zibila]]
[[fa:جنگ گل‌ها]]
[[fi:Ruusujen sota]]
[[fr:Guerre des Deux-Roses]]
[[ga:Cogadh na Rósanna]]
[[gl:Guerra das dúas rosas]]
[[he:מלחמות השושנים]]
[[ko:장미 전쟁]]
[[hr:Ratovi dviju ruža]]
[[hu:Rózsák háborúja]]
[[id:Perang Mawar]]
[[it:Guerra delle due rose]]
[[ja:薔薇戦争]]
[[he:מלחמות השושנים]]
[[ka:ვარდების ომი]]
[[ko:장미 전쟁]]
[[la:Bella Rosarum]]
[[lv:Sarkanās un Baltās rozes karš]]
[[lt:Rožių karai]]
[[lv:Sarkanās un Baltās rozes karš]]
[[hu:Rózsák háborúja]]
[[mk:Војна на розите]]
[[ms:Perang Bunga Ros]]
[[nl:Rozenoorlogen]]
[[ja:薔薇戦争]]
[[no:Rosekrigene]]
[[nn:Rosekrigane]]
[[no:Rosekrigene]]
[[pl:Wojna Dwóch Róż]]
[[pt:Guerra das Rosas]]
[[ro:Războiul celor Două Roze]]
[[ru:Война Алой и Белой розы]]
[[sh:Ratovi dviju ruža]]
[[sq:Luftërat e Trëndafilave]]
[[simple:Wars of the Roses]]
[[sk:Vojna ruží]]
[[sl:Vojna med belo in rdečo rožo]]
[[sq:Luftërat e Trëndafilave]]
[[sr:Ратови ружа]]
[[sh:Ratovi dviju ruža]]
[[fi:Ruusujen sota]]
[[sv:Rosornas krig]]
[[th:สงครามดอกกุหลาบ]]
58.146

breytingar

Leiðsagnarval