Kenning og sáttmálar

Kenning og sáttmálar (enska: Doctrine and Covenants) er eitt af helgiritum Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu (sem einnig eru kallaðir mormónar) ásamt Biblíunni, Mormónsbók og Hinni dýrmætu perlu. Kenning og sáttmálar hefur sérstöðu í kenningaheimi kirkjunnar vegna þess að hún er ekki talin vera þýðing á fornum ritum heldur opinberanir sem Guð birti útvöldum spámönnum sínum til að endurreisa kirkjuna og leiða fram til stofnun Guðs ríkis á jörðu. Bókin er af mormónum álitin vera svo nefnt opið heilagt rit, það er að nýjum opinberunum er hægt að bæta við þær sem fyrir eru.

Hinar ýmsu kirkjudeildir mormóna sem fylgja kenningum og opinberunum Joseph Smiths, stofnanda mormónismans, hafa gefið út mismunandir gerðir af bókinni. Sú gerð bókarinnar sem Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu (sem er langstærst af mormónakirkjudeildum) nota er rit í 138 köflum og byggir á opinberunum sem aðallega voru gefnar Joseph Smith, samkvæmt kirkjunni. Nokkrar af opinberunum í bókinni birtust öðrum spámönnum kirkjunnar, þeim Brigham Young, John Taylor og Joseph F. Smith.

Tilurð

Mikill hluti þeirra opinberana sem eru nú í bókinni Kenningar og sáttmálar voru fyrst gefnar út árið 1833 í bók sem hét „Boðorðabókin“ (enska: The Book of Commandments). Flest prentuð eintök bókarinnar voru eyðilögð af andstæðingum mormóna, þess vegna var ítarlegri bók gefin út árið 1835 undir titlinum „Kenningar og sáttmálar kirkju hinna síðari daga heilögu: Vandlega valin úr opinberunum Guðs.“ (enska: Doctrine and Covenants of the Church of the Latter Day Saints: Carefully Selected from the Revelations of God).

Í þeirri bók sem kom út 1835 höfðu 2 500 orðum í opinberunartextunum var bætt við eða breytt frá Borðorðabókinni. Þessi endurskoðun leiddi til verulegs fráfalls frá kirkjunni. Meðal þeirra sem yfirgáfu var David Whitmer, sem var einn af þeim vitnum sem sögðust hafa séð gullplötur Mormónsbókar. Í þessu sambandi skrifaði hann bækling þar sem hann benti á verulegan mun á útgáfunum tveimur og skrifaði „Guð endurskoðar ekki sína eigin opinberun í algjöra andstæðu“.^[1]

Í þessari nýju útgáfu fylgdu opinberunum sjö guðfræðilegir fyrirlestrar, þekktir sem Fyrirlestrar um trú (enska: Lectures on faith). Þessir fyrirlestrar höfðu upphaflega verið teknir saman til að nota í skóla fyrir öldunga kirkjunnar. Opinber afstaða kirkjunnar er sú að þessa fyrirlestrar áttu ekki vera hafðir að jöfnu opinberunum Guðs, heldur að þeir væru innblásin leiðbeining um trúarkenningu kirkjunnar. Fyrirlestraröðin var fjarlægð úr bókinni Kenning og sáttmálar 1921. Þetta var gert vegna þess að hugmyndin um guðdómin sem þar er kynnt er frábrugðin þeirri skilningi sem er ríkjandi í dag innan Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu en eru enn notaðir af nokkrum öðrum deildum mormónahreyfingarinnar.^[2]

Bókin Kenning og sáttmálar er mest endurskoðaða helgirit Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu síðan hún var fyrst gefin út sem Boðorðabókin. Umdeildasta breytingin átti sér stað árið 1876, þegar kirkjan bætti við 132. grein, sem leyfði fjölkvæni, og fjarlægði 101. grein (109. grein í útgáfunni frá 1844), sem bannaði fjölkvæni.^[3] Þáverandi postuli og leiðtogi kirkjunnar, Wilford Woodruff, bannaði fjölkvæni árið 1890.^[4]

Grein 132 hefur þess vegna ekki verið hluti af bókinni Kenning og sáttmálar í útgáfum Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu frá 1890.

Uppbygging

Sem opin bók er möguleiki eru á að bæta við opinberunum í Kenning og sáttmálar. Forseti kirkjunnar (sem er nefndur postuli) er móttakandi opinberunnar og þær eru síðar samþykktar af Æðsta forsætisráðinu, sem er æðsta sjórn kirkjunnar. Síðast þegar slík opinberun var tekin með í Kenningu og sáttmálar var árið 1978, þegar fyrri opinberun frá 1918 var bætt við sem 138. kafla bókarinnar.

Bókin Kenning og sáttmálar innihaldur bæði sögulega og guðfræðilega þætti. Mikilvæg guðfræðileg efni eru musterin, sáttmálinn um eilíft hjónaband, hugtakið Síon, samansöfnun Ísraelsættar prestdæmið sem skipan Guðs á jörðu, lífið fyrir þetta líf (fortilvera) og lífið eftir þetta líf (andaheimurinn) og eilífðarríkið eftir dómsdag. Hin himneska, jarðneska og yfirjarðneska eilífð.^[5]

Nokkrir fyrstu kaflarnir fjalla um þýðingu Smiths og útgáfu Mormónsbókar. Nokkrir síðari kaflarnir endurspegla verk Josephs Smith við að leiðrétta Biblíuna í samræmi við opinberanir hans. Varð það get í samræmi við 8. þátt í Trúargrundvelli kirkjunnar: „Vér trúum, að Biblían sé orð Guðs, að svo miklu leyti sem hún er rétt þýdd. (Sjá Hin dýrmæta perla)

Í opinberununum eru einnig kenningar settar fram um:

eðli guðdómsins
uppruna mannsins
raunveruleika Satans
tilgang jarðlífsins
nauðsyn hlýðni
þörfina fyrir iðrun
starf hins heilaga anda
helgiathafnir og framkvæmdir er varða sáluhjálp
örlög jarðarinnar
framtíðarástand mannsins eftir upprisuna og dóminn
eilíft hjónaband
eilíft eðli fjölskyldunnar

Eins um stjórnaruppbyggingu kirkjunnar varðandi:

köllun biskupa
æðsta forsætisráðið
ráð hinna tólf
hina sjötíu
stofnun annarra embætta og sveita.

Tilvísanir

↑ McCune, George M. (1991). Personalities in the Doctrine and Covenants and Joseph Smith–History. Hawkes Publishing, Inc. bls. 142–145. ISBN 0890365180.
↑ Robinson, Stephen E.; Burgon, Glade L.; Turner, Rodney; Largey, Dennis L.; Ludlow, Daniel H.(ritstjóri.) (1992). God the Father". úr Encyclopedia of Mormonism. Macmillan Publishing. bls. 548–552. ISBN 0-02-879602-0.
↑ Newell G. Bringhurst; Newell G. Bringhurst og Craig L. Foster (ritstjórar) (2010). The Persistence of Polygamy: Joseph Smith and the Origins of Mormon Polygamy. John Whitmer Books. bls. 83-84. ISBN 9781934901137.
↑ Smith, Stephen Eliot (2005). The 'Mormon Question' Revisited: Anti-polygamy Laws and the Free Exercise Clause. Harvard Law School.
↑ William Victor Smith (2018). Textual Studies of the Doctrine and Covenants. Greg Kofford Books, Inc.

Tenglar

KENNING OG SÁTTMÁLAR (2016) á íslensku. Útgefið af Kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilög 2016

kirkjajesukrists.is - Vefur Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu á Íslandi
Abanes, Richard (2003), One Nation Under Gods: A History of the Mormon Church, Thunder's Mouth Press, ISBN 1-56858-283-8
Hedges, Andrew (2008), The Doctrine and Covenants: Revelations in Context, BYU, ISBN 978-1-60641-015-8
Krakauer, Jon (2003), Under the Banner of Heaven: A Story of Violent Faith, Doubleday, ISBN 0-385-50951-0
Esplin, Scott (2012), You Shall Have My Word: Exploring the Text of the Doctrine & Covenants, BYU, ISBN 978-0-8425-2819-1 Brigham Young University.
Benjamin E. Park (May 14, 2020). "How An 1843 Revelation on Polygamy Poses A Serious Challenge to Modern Mormonism". Religion Dispatches.
scriptures.lds.org - Ritningar mormóna í vefbúningi (á ensku)

[1] McCune, George M. (1991). Personalities in the Doctrine and Covenants and Joseph Smith–History. Hawkes Publishing, Inc. bls. 142–145. ISBN 0890365180.

[2] Robinson, Stephen E.; Burgon, Glade L.; Turner, Rodney; Largey, Dennis L.; Ludlow, Daniel H.(ritstjóri.) (1992). God the Father". úr Encyclopedia of Mormonism. Macmillan Publishing. bls. 548–552. ISBN 0-02-879602-0.

[3] Newell G. Bringhurst; Newell G. Bringhurst og Craig L. Foster (ritstjórar) (2010). The Persistence of Polygamy: Joseph Smith and the Origins of Mormon Polygamy. John Whitmer Books. bls. 83-84. ISBN 9781934901137.

[4] Smith, Stephen Eliot (2005). The 'Mormon Question' Revisited: Anti-polygamy Laws and the Free Exercise Clause. Harvard Law School.

[5] William Victor Smith (2018). Textual Studies of the Doctrine and Covenants. Greg Kofford Books, Inc.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]