Fara í innihald

Helen Mirren

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Dame
Helen Mirren
Helen Mirren árið 2020.
Helen Mirren árið 2020.
Upplýsingar
FæddIlyena Lydia Mironoff
26. júlí 1945 (1945-07-26) (80 ára)
London, Englandi
ÞjóðerniEnsk
Ár virk1963–
MakiTaylor Hackford (g. 1997)
Undirskrift
Óskarsverðlaun
Besta leikkona í aðalhlutverki fyrir Drottninguna (2006)

Dame Helen Mirren (fædd undir nafninu Ilyena Lydia Mironoff;[a] 26. júlí 1945) er enskur leikari.[b] Mirren er talin meðal bestu leikara Bretlands og hefur hlotið fjölda verðlauna, meðal annars Óskarsverðlaun, þrenn Golden Globe-verðlaun, fern BAFTA-verðlaun, fimm Emmy-verðlaun, Tony-verðlaun, tvenn Cannes-kvikmyndaverðlaun, Volpi-bikar og Laurence Olivier-verðlaun. Hún er eina manneskjan sem hefur náð svokallaðri „þrefaldri leiklistarkórónu“ bæði í Bandaríkjunum og í Bretlandi og hefur jafnframt hlotið heiðursverðlaun BAFTA, heiðursverðlaun Gullbjörnsins, Screen Actors Guild-verðlaunin fyrir æviafrek og Cecil B. DeMille-verðlaunin. Mirren var slegin til riddara sem liðsforingi í reglu breska heimsveldisins (DBE) af Elísabetu 2. drottningu árið 2003.[8]

Mirren hóf feril sinn í leiklist í breska ungmennaþjóðleikhúsinu, þar sem hún lék Kleópötru í leikritinu Anton og Kleópatra (1965). Hún gekk síðar til liðs við Konunglega Shakespeare-félagið og átti frumraun sína í West End-leikhúsi árið 1975. Hún hlaut Laurence Olivier-verðlaunin sem besta leikkonan fyrir að leika Elísabetu 2. í leikritinu The Audience (2013). Hún lék hlutverkið aftur á Broadway og vann Tony-verðlaunin sem besta leikkonan í leikriti. Hún var tilnefnd til Tony-verðlauna fyrir leikritin Mánuður í sveit (1995) og Dauðadansinn (2002).

Fyrsta kvikmyndahlutverk Mirren var í myndinni Herostratus (1967) og fyrsta aðalhlutverk hennar var í myndinni Sjálfræði (1969).[9] Mirren öðlaðist frekari frægð með hlutverkum sínum í myndum á borð við O Lucky Man! (1973), Caligula (1979), Langur föstudagur (1980), Konungssverðið (1981), Moskítóströndin (1986) og Kokkurinn, þjófurinn, kona hans og elskhugi hennar (1989). Mirren hefur fjórum sinnum verið tilnefnd til Óskarsverðlauna, fyrir hlutverk hennar í myndunum Geggjun Georgs konungs (1994) Gosford Park (2001), Endastöðin (2009) og Drottningin, og vann verðlaunin sem besta aðalleikonan fyrir hlutverk sitt sem Elísabet 2. í þeirri síðastnefndu. Síðan þá hefur Mirren birst í myndum á borð við Ofviðrið, Hitchcock (2012), Eye in the Sky (2015) og Trumbo (2015). Hún hefur einnig birst í hasarmyndinni Red (2010) og framhaldi hennar frá 2013 og í fjórum myndum kvikmyndaraðarinnar Fast & Furious.

Í sjónvarpi lék Mirren rannsóknarlögreglukonuna Jace Tennison í lögregluþáttunum Djöfull í mannsmynd (Prime Suspect) frá ITV og var þrisvar tilnefnd til BAFTA-verðlauna sem besta leikkonan og tvisvar til Primetime Emmy-verðlauna sem besta aðalleikonan í sjónvarpsþáttum eða kvikmynd fyrir hlutverkið.[10] Hún vann einnig Emmy-verðlaun fyrir að leika Ayn Rand í sjónvarpsmyndinni The Passion of Ayn Rand (1999) og Elísabetu 1. Englandsdrottningu í þáttaröðinni Elizabeth I á HBO (2005).[11] Meðal annarra sjónvarpshlutverka hennar má nefna Farandsalinn (2002), Phil Spector (2013), Katrín mikla (2019), 1923 (2022) og MobLand (2025).

Kvikmyndaskrá

[breyta | breyta frumkóða]
Ár Titill Hlutverk Athugasemdir
1966 Fréttasnatinn (Press for Time) Penelope Squires Ekki á kreditlista
1967 Herostratus Auglýsingakona
1968 Draumur á Jónsmessunótt (A Midsommer Night's Dream) Hermia
1969 Sjálfræði (Age of Consent) Cora Ryan
1970 Red Hot Shot Óþekkt
1972 Á valdi listarinnar (Savage Messiah) Gosh Boyle
Fröken Júlía Fröken Júlía
1973 O Lucky Man! Patricia
1976 Hamlet Ófelía/Geirþrúður
1979 Caligula Caesonia
S.O.S. Titanic May Sloan
1980 Hussy Beaty
Djöfullegt ráðabrugg Dr. Fu Manchu (The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu) Alice Rage
Langur föstudagur (The Long Good Friday) Victoria
1981 Konungssverðið (Excalibur) Morgana
1984 Cal Marcella
2010 Tanya Kirbuk
1985 Kraftaverk (Heavenly Pursuits) Ruth Chancellor
Coming Through Frieda von Richthofen Weekley
Bjartar nætur (White Nights) Galina Ivanova
1986 Moskítóströndin (The Mosquito Coast) Mother Fox
1988 Eyja Pascalis (Pascali's Island) Lydia Neuman
1989 Þegar hvalirnir komu (When the Whales Came) Clemmie Jenkins
Kokkurinn, þjófurinn, kona hans og elskhugi hennar (The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover) Georgina Spica
1990 Hetjudáðir (Bethune: The Making of a Hero) Frances Penny Bethune
A Story is Not Final II: The Second Chapter Xanyides
Óvænt kynni (The Comfort of Strangers) Caroline
1991 Ferðin til Ítalíu (Where Angels Fear to Tread) Lilia Herriton
1993 Haukurinn (The Hawk) Annie Marsh
Prinsinn af Jótlandi (Prince of Jutland eða Royal Deceit) Geruth
1994 Geggjun Georgs konungs (The Madness of King George) Karlotta drottning
Children of God Sögumaður (talsetning)
1995 Snædrottningin (The Snow Queen) Snædrottningin (talsetning) [12]
1996 Móðurást (Some Mother's Son) Kathleen Quigley Einnig aðstoðarframleiðandi
1997 Gjörgæslan (Critical Care) Stella
1998 Sidoglio Smithee Hún sjálf
Egypski prinsinn (The Prince of Egypt) Túja drottning (talsetning) [12]
1999 Drepum frú Tingle (Teaching Mrs. Tingle) Frú Eve Tingle
2000 Grænir fingur (Greenfingers) Georgina Woodhouse
2001 Skuldbindingin (The Pledge) Læknir
Skrímsli (No Such Thing) Stjórinn
Happy Birthday Virðuleg kona Einnig leikstjóri
Hinsta óskin (Last Orders) Amy
Gosford Park Frú Wilson
2003 Dagatalsdömur (Calendar Girls) Chris Harper
2004 Uppgjörið (The Clearing) Eileen Hayes
Vistaskipti Helenu (Raising Helen) Dominique
2005 Leiðarvísir puttaferðalangsins um Vetrarbrautina (The Hitchhiker's Guide to the Galaxy) Deep Thought (talsetning) [12]
Skugga farþeginn (Shadowboxer) Rose
2006 Drottningin (The Queen) Elísabet 2.
2007 Þjóðargersemi: Leyndarmálabókin (National Treasure: Book of Secrets) Emily Appleton
2008 Blekhjarta (Inkheart) Elinor Loredan
2009 State of Play Cameron Lynne
Endastöðin (The Last Station) Sofja Tolstoj
2010 Love Ranch Grace Bontempo
Ofviðrið (The Tempest) Prospera
Brighton Rock Ida
RED Victoria Winslow
Konungsríki uglanna (Legend of the Guardians: The Owls of Ga'Hoole) Nyra (talsetning) [12]
The Debt Rachel Singer
2011 Arthur Lillian Hobson
2012 The Door Emerenc
Hitchcock Alma Reville
2013 Skrímslaháskólinn (Monsters University) Doktor Harðskel (Dean Hardscrabble) (talsetning) [12]
RED 2 Victoria Winslow
2014 The Hundred-Foot Journey Madame Mallory [13]
2015 Woman in Gold Maria Altmann [14]
Unity Sögumaður (kvikmynd)
Eye in the Sky Colonel Katherine Powell [15]
Trumbo Hedda Hopper [16]
2016 Collateral Beauty Brigitte [17]
2017 Cries from Syria Sögumaður (talsetning)
The Fate of the Furious Magdalene „Queenie“ Shaw Ekki á kreditlista[18]
The Leisure Seeker Ella Spencer [19]
2018 Winchester Sarah Winchester [20]
The Nutcracker and the Four Realms Móðir Ginger [21]
2019 Berlín, ég elska þig (Berlin, I Love You) Margaret [22]
Anna Olga [23]
Hobbs & Shaw Magdalene „Queenie“ Shaw [24]
The Good Liar Betty McLeish [25]
#AnneFrank. Parallel Stories Sögumaður (talsetning) [26]
2020 The One and Only Ivan Snickers (talsetning) [27]
The Duke Dorothy Bunton [28]
2021 F9 Magdalene „Queenie“ Shaw [29]
2023 Golda Golda Meir [30]
Shazam! Fury of the Gods Hespera [31]
Fast X Magdalene „Queenie“ Shaw [32]
Barbie Sögumaður [33]
2024 White Bird Grandmère / Sara Blum (gömul) [34]
2025 The Thursday Murder Club Elizabeth Best [35]
Goodbye June June Cheshire
Óvíst Switzerland Patricia Highsmith Í eftirframleiðslu[36]

Ítarefni á íslensku

[breyta | breyta frumkóða]
  • Hilmar Karlsson (1. apríl 2014). „Helen Mirren“. Frjáls verslun. bls. 176–177.

Neðanmálsgreinar

[breyta | breyta frumkóða]
  1. Fæðingarnafn Mirren hefur ýmist verið skráð sem Ilyena Lydia Mironoff,[1][2][3] Helen Lydia Mironoff[4][5][6] eða minnst einu sinni sem Ilyena Lydia Vasilievna Mironov.[7]
  2. Mirren vill frekar vera kölluð „leikari“ en „leikkona“.

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. „Mirren seeks Oscar glory“. BBC News. 11. mars 2002. Sótt 3 ágúst 2025.
  2. „Helen Mirren“. Encyclopædia Britannica. Sótt 3 ágúst 2025.
  3. „Helen Mirren Biography: Actor (1945–)“. Biography.com. FYI/A&E Networks. Afrit af uppruna á 16 júní 2016. Sótt 15 júní 2016.
  4. Clarke, Donald (5. september 2014). „Helen Mirren: 'I'm not chopped liver'. The Irish Times. Sótt 3 ágúst 2025.
  5. Cho, Daniel J. (25 júlí 2024). „Helen Mirren's Extraordinary Life and Career in Photos“. People. Sótt 3 ágúst 2025.
  6. Lahr, John (2 október 2006). „Command Performance: The reign of Helen Mirren“. The New Yorker. Afrit af uppruna á 20 júní 2010. Sótt 24 október 2010.
  7. Hunt, Stacey Wilson (7. desember 2010). „Hollywood's Great Dame: Helen Mirren“. The Hollywood Reporter (bandarísk enska). Afrit af uppruna á 6 janúar 2024. Sótt 6 janúar 2024.
  8. „Dame Helen centre stage at palace“. BBC News. 5. desember 2003. Afrit af uppruna á 25 júlí 2012.
  9. Vagg, Stephen (1. desember 2025). „Forgotten Australian Films: Age of Consent“. Filmink. Sótt 1. desember 2025.
  10. „Helen Mirren“. Emmy Award. Afrit af uppruna á 12. mars 2018. Sótt 11. mars 2018.
  11. „Why Helen Mirren, at 75, remains the queen of acting“. Deutsche Welle. Afrit af uppruna á 22 október 2020. Sótt 20 október 2020.
  12. 1 2 3 4 5 „Helen Mirren (visual voices guide)“. Behind The Voice Actors. Sótt 26 júlí 2024. A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.
  13. Siegel, Tatiana (1 júlí 2013). „Helen Mirren to Star in DreamWorks Drama 'The Hundred-Foot Journey'. The Hollywood Reporter (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  14. Nissim, Mayer (15 maí 2014). „Orphan Black's Tatiana Maslany joins Helen Mirren in Woman in Gold“. Digital Spy (bresk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  15. Sneider, Jeff (16 maí 2014). „Aaron Paul, Helen Mirren Join Colin Firth in Thriller 'Eye in the Sky'. TheWrap (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  16. Kroll, Justin (14 apríl 2014). „Helen Mirren Eyes Biopic 'Trumbo' With Bryan Cranston (EXCLUSIVE)“. Variety (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  17. Kroll, Justin (2. desember 2015). „Helen Mirren in Talks to Join Will Smith in 'Collateral Beauty' (EXCLUSIVE)“. Variety (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  18. Wakeman, Gregory (14. mars 2017). „How Helen Mirren Ended Up In The Fate Of The Furious, According To Vin Diesel“. CINEMABLEND (enska). Sótt 26 júlí 2024.
  19. Keslassy, Elsa (31 ágúst 2017). „Focus Features Boards 'The Leisure Seeker' With Helen Mirren, Donald Sutherland (EXCLUSIVE)“. Variety (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  20. Fleming, Mike Jr. (14 maí 2016). „Helen Mirren Takes Aim At Playing Firearm Heiress In Hot Cannes Package 'Winchester'. Deadline (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  21. Kroll, Justin (25 ágúst 2016). „Helen Mirren Joins Disney's 'The Nutcracker'. Variety (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  22. Barraclough, Leo (13 maí 2018). „Saban Picks Up 'Berlin, I Love You,' Starring Keira Knightley, Helen Mirren“. Variety (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  23. Keslassy, Elsa; Kroll, Justin (9 október 2017). „Luc Besson Sets Next Film 'Anna' With Helen Mirren, Luke Evans (EXCLUSIVE)“. Variety (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  24. „Helen Mirren to reprise Fast & Furious 8 role in Hobbs and Shaw“. Film-News.co.uk (bandarísk enska). 13 ágúst 2018. Sótt 26 júlí 2024.
  25. Kit, Borys (12. mars 2018). „Helen Mirren, Ian McKellen, Bill Condon Team for 'The Good Liar' (Exclusive)“. The Hollywood Reporter (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  26. Bradshaw, Peter (23 janúar 2020). „#AnneFrank. Parallel Stories review – Helen Mirren hosts a heartfelt tribute“. The Guardian (bresk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  27. Kit, Borys (1 maí 2018). „Helen Mirren, Danny DeVito Join Angelina Jolie in Disney's 'The One and Only Ivan'. The Hollywood Reporter (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  28. Grater, Tom (29 október 2019). „Jim Broadbent, Helen Mirren Art Heist Story 'The Duke' Greenlit At Pathé – AFM“. Deadline (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  29. Lawrence, Derek (8 júlí 2019). „Fast & Furious 9: Charlize Theron, Helen Mirren are back“. Entertainment Weekly. Afrit af upprunalegu geymt þann 8 júlí 2019. Sótt 26 júlí 2024.
  30. Wiseman, Andreas (6 apríl 2021). „Helen Mirren To Play Israel's Only Female Prime Minister Golda Meir In Movie Biopic“. Deadline (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  31. Kroll, Justin (23. mars 2021). 'Shazam: Fury Of The Gods': Helen Mirren To Play Villain Hespera In Sequel“. Deadline (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  32. Sarrubba, Stefania (19 júlí 2022). „Fast X set photo confirms another Fast & Furious return“. Digital Spy (bresk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  33. Miller, Julie (16. desember 2022). „Helen Mirren Confirms That Was Her in the 'Barbie' Trailer—And There's More“. Vanity Fair (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  34. N'Duka, Amanda (25 febrúar 2021). „Helen Mirren Joins Gillian Anderson In Lionsgate's 'White Bird: A Wonder Story'. Deadline (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  35. Whittock, Jesse (23 apríl 2024). „Helen Mirren, Pierce Brosnan & Ben Kingsley Cast In 'The Thursday Murder Club', Chris Columbus Set To Direct“. Deadline (bandarísk enska). Sótt 26 júlí 2024.
  36. Goodfellow, Melanie (29 janúar 2025). „Olivia Cooke Joins Helen Mirren & Alden Ehrenreich In Anton Corbijn's Patricia Highsmith Picture Switzerland As Filming Kicks Off In Rome“. Deadline Hollywood. Sótt 29 janúar 2025.