Háskólinn á Hólum

Háskólinn á Hólum

Stofnaður:	2007
Gerð:	Ríkisháskóli
Rektor:	Hólmfríður Sveinsdóttir
Nemendafjöldi:	210
Staðsetning:	Hólar í Hjaltadal, Ísland
Vefsíða

Dómkirkjan á Hólum með gamla skólahúsið í baksýn.

Háskólinn á Hólum er rannsóknar- og menntastofnun sem útskrifar nemendur úr þremur deildum: ferðamáladeild, fiskeldis- og fiskalíffræðideild, og hestafræðideild. Háskólinn á Hólum var stofnaður þegar Bændaskólinn á Hólum (stofnaður 1882) fékk viðurkennt nám á háskólastigi árið 2003. Áður var Hólaskóli rekinn á staðnum þar til skömmu eftir að biskupsembættið á Hólum var lagt niður. Skólinn varð formlega að ríkisháskóla árið 2008.

Árið 2026 var samþykkt að Háskólinn á Hólum yrði hluti af háskólasamstæðu Háskóla Íslands sem aðildarháskóli undir sérstakri samráðsnefnd. Ætlunin er að stjórn rannsóknarsetra Háskóla Íslands sem staðsett eru utan höfuðborgarsvæðisins færist til Háskólans á Hólum.

Saga

Hólaskóli var stofnaður af Jóni Ögmundssyni Hólabiskup árið 1106 sem hélt þar skóla fyrir prestsefni. Næstu sjö aldir voru Hólar hinn raunverulegi höfuðstaður Norðurlands og helsta menningarsetur fjórðungsins, ekki síst vegna skólans. Árið 1802 var stóllinn lagður niður og eignir hans seldar, þegar gömlu biskupsdæmin tvö, í Skálholti og á Hólum, voru sameinuð og aðsetur biskups Íslands sett niður í Reykjavík.

Búnaðarskólinn 1882

Aðalgrein: Bændaskólinn á Hólum

Árið 1881 keypti Skagafjarðarsýsla Hóla, og ári síðar var stofnaður búnaðarskóli á Hólum. Hlutverk skólans tók breytingum í tímans rás, en þar varð meðal annars til öflugt nám í hrossarækt og tamningum sem hefur staðið síðan. Námið miðaði að því að efla atvinnu- og menningarlíf í dreifbýli með fjölbreyttri starfsmenntun á sviði nútímalandbúnaðar. Árið 1999 var skólinn nefndur Hólaskóli og fékk leyfi til að útskrifa nemendur með háskólagráðu, eftir breytingu sem gerð var á lögum um búfræðinám.

Árið 2003 fékk Hólaskóli heimild til að starfa sem háskólastofnun og vera með fullt nám til fyrstu háskólagráðu. Á seinni árum jókst vísindastarf skólans samhliða námsframboði. Samningar voru gerðir við aðra háskóla um margvíslega viðurkenningu á námi skólans sem hluta af þeirra námi. Margir nemendur unnu framhaldsverkefni til M.Sc.-prófs undir leiðsögn kennara skólans.

Mikið var um dýrðir árið 2006 þegar haldið var upp á 900 ára afmæli biskupsstóls og skólahalds á Hólum. Sérstök vefsíða var sett upp um afmælishaldið þar sem sjá má dagskrá, myndir og frásagnir af atburðum.

Háskóli 2007

Alþingi samþykkti ný lög um Hólaskóla - Háskólann á Hólum í desember 2006. Nýju lögin voru í samræmi við löggjöf um aðra ríkisháskóla. Með lögunum fékk skólinn m.a. leyfi til að útskrifa meistara- og doktorsnema. Háskólinn á Hólum fékk viðurkenningu fræðasviða sinna í apríl 2008. Með henni var faglegt starf skólans formlega staðfest í samræmi við alþjóðleg viðmið um háskóla.

Aðildarháskóli HÍ

Árið 2026 voru samþykkt ný lög um háskólasamstæðu Háskóla Íslands og Háskólans á Hólum, þar sem sá síðarnefndi verður aðildarháskóli þess fyrrnefnda, en undir sérstakri samstarfsnefnd. Háskóli Íslands tekur þá við hluta skólahúsnæðis og kennsluaðstöðu á Hólum.

Deildir

Ferðamáladeild

Nám í ferðamáladeild undirbýr nemendur fyrir störf í ferðaþjónustu og fyrir framhaldsnám á því sviði. Mikil áhersla er lögð á virk tengsl við stofnanir og fyrirtæki í ferðaþjónustu auk náinna tengsla við menntastofnanir í ferðaþjónustu hérlendis og erlendis.

Aðstæður til náms og búsetu á Hólum eru ágætar, og auðvelda bein tengsl við samnemendur og kennara. Margir nemendur tala einnig um dýrmæta reynslu þess að búa á stað sem Hólum. Fjarkennsla við deildina hófst haustið 2000 og nú eru öll námskeið við hana einnig í boði í fjarnámi. Í mörgum námskeiðum er þó gert ráð fyrir staðbundnum lotum, til dæmis í tengslum við vettvangsferðir eða aðra þætti, sem erfitt er að sinna í fjarnámi. Staðbundnu loturnar eru einnig til þess fallnar að efla tengslin milli nemenda og við kennarana.

Skólaárinu er skipt í þrjár annir, þar af tvær sem fyrst og fremst byggjast á bóklegu námi (haustönn og vorönn). Þessum önnum er síðan skipt í tvær stuttannir hvorri og einstök námskeið ná ýmist yfir önnina alla eða aðra hvora stuttönnina. Á sumarönn er einkum um verknám að ræða.

Fiskeldis- og fiskalíffræðideild

Námsframboð við fiskeldis- og fiskalíffræðideild Háskólans á Hólum er fyrst og fremst tvíþætt. Annars vegar eins árs diplómunám í fiskeldisfræði og hins vegar rannsóknatengt meistaranám í sjávar- og vatnalíffræði.

Ennfremur hefur verið boðið upp á BS-nám í sjávar- og vatnalíffræði, í samstarfi við Háskóla Íslands.

Kennslu- og rannsóknaaðstaða deildarinnar er í Verinu á Sauðárkróki.

Hestafræðideild

Við hestafræðideild Háskólans á Hólum er boðið upp á tvær mismunandi leiðir til BS-gráðu. Annars vegar BS í reiðmennsku og reiðkennslu, og hins vegar BS í hestafræðum. Báðar námsleiðirnar eru byggðar upp af 180 ECTS, sem samsvara þriggja ára fullu námi.

Námsleiðin BS í hestafræði er í samstarfi við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri, og er skipulögð þannig að fyrstu tvö árin stundar nemandinn sitt nám á Hvanneyri en hið þriðja og síðasta á Hólum.

Samhliða námsleiðinni BS í reiðmennsku og reiðkennslu er boðið upp á þá möguleika að útskrifast með diplómu að loknu einu námsári (leiðbeinendapróf) eða tveimur (tamningapróf).

Tenglar

• Vefur Hólaskóla