Guðrún Helgadóttir

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search

Guðrún Helgadóttir (f. í Hafnarfirði 7. september 1935) er íslenskur rithöfundur og fyrrum stjórnmálamaður.

Guðrún hefur verið einn virtasti barnabókahöfundur Íslands[1] frá því að hún gaf út sína fyrstu bók um prakkarana Jón Odd og Jón Bjarna árið 1974.

Hún sat á alþingi fyrir Alþýðubandalagið frá 1979-1995 og var forseti alþingis 1988-1991, fyrst kvenna til að gegna því embætti í sameinuðu þingi.

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Guðrún lauk stúdentsprófi frá MR 1955. Hún giftist Hauki Jóhannssyni, verkfræðingi í júní 1957, þau eignuðust soninn Hörð það ár en skildu 1959. Hún starfaði sem ritari rektors í MR í áratug (1957-1967) og giftist Sverri Hólmarssyni kennara 1964, þau eignuðust saman þrjú börn en skildu 1983.

Guðrún vann sem deildarstjóri félagsmála- og upplýsingadeildar Tryggingastofnunar ríkisins 1973-1980. Hún sat í stjórn BSRB 1972-1978, var borgarfulltrúi Alþýðubandalagsins í Reykjavík 1978-1982 og ritari þess 1977-1983. Hún var kosinn alþingismaður Alþýðubandalagsins frá 1979-1995. Hún var forseti Alþingis 1988-1991. Hún var fulltrúi í Norðurlandaráði 1983-1988.

Verk[breyta | breyta frumkóða]

Guðrún skrifaði fjölmargar bækur, aðallega ætlaðar börnum og unglingum, og náðu margar þeirra miklum vinsældum á Íslandi.[2] Fyrsta bók hennar snerist um uppátækjasömu tvíburana Jón Odd og Jón Bjarna. Bækurnar um tvíburana urðu þrjár talsins og árið 1981 kom kvikmyndin Jón Oddur og Jón Bjarni út í leikstjórn Þráins Bertelssonar.

Ritstíll Guðrúnar þykir einkennast af virðingu fyrir ungum lesendum sínum ásamt því að sýna spaugilegar hliðar á flestum málum.[1] Bækur hennar þykja bera með sér góðan boðskap.

Margar bækur hennar hafa verið þýddar á erlend tungumál og hafa hlotið góða dóma.

Barnabækur[breyta | breyta frumkóða]

  • Þríleikurinn Jón Oddur og Jón Bjarni:
    • 1974 – Jón Oddur og Jón Bjarni
    • 1975 – Meira af Jóni Oddi og Jóni Bjarna
    • 1980 – Enn af Jóni Oddi og Jóni Bjarna
  • 1976 – Í afahúsi
  • 1977 – Páll Vilhjálmsson
  • 1979 – Óvitar
  • Þríleikurinn Sitji guðs englar:
  • 1990 – Undan illgresinu, hlaut Norrænu barnabókaverðlaunin 1992
  • 1993 – Litlu greyin
  • Þríleikurinn Ekkert að þakka:
    • 1995 – Ekkert að þakka!
    • 1996 – Ekkert að marka!
    • 1998 – Aldrei að vita!
  • Þríleikurinn Öðruvisi dagar:
    • 2003 – Öðruvísi dagar
    • 2004 – Öðruvísi fjölskylda
    • 2006 – Öðruvísi saga
  • 2008 – Bara gaman
  • 2010 – Lítil saga um latan unga

Myndabækur[breyta | breyta frumkóða]

  • 1981 – Ástarsaga úr fjöllunum, myndskreytingar eftir Brian Pilkington
  • 1985 – Gunnhildur og Glói
  • 1990 – Nú heitir hann bara Pétur
  • 1992 – Velkominn heim Hannibal Hansson
  • 1997 – Englajól
  • 1999 – Handagúndavél og ekkert minna

Skáldsögur[breyta | breyta frumkóða]

  • 2000 – Oddaflug

Leikrit[breyta | breyta frumkóða]

  • 1979 – Óvitar
  • 1997 – Hjartans mál
  • 2001 – Skuggaleikur

Kvikmyndir eftir verkum hennar[breyta | breyta frumkóða]

Verðlaun[breyta | breyta frumkóða]

  • 1975 – Barnabókaverðlaun fræðsluráðs Reykjavíkur fyrir bókina Jón Oddur og Jón Bjarni
  • 1980 – Verðlaun úr Thorbjörn Egner sjóðnum fyrir bókina Óvitar
  • 1988 – Viðurkenning Barna og bóka Íslandsdeildar IBBY fyrir bókina Sænginni yfir minni
  • 1992 – Norrænu barnabókaverðlaunin fyrir bókina Undan illgresinu
  • 1993 – Rithöfundasjóður Ríkisútvarpsins
  • 1994 – Barnabókaverðlaun skólamálaráðs Reykjavíkur fyrir bókina Litlu greyin
  • 1999 – Viðurkenning Barna og bóka Íslandsdeildar IBBY
  • 2005 – Bókaverðlaun barnanna fyrir bókina Öðruvísi fjölskylda
  • 2005 – Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar fyrir framlag sitt til íslenskrar tungu
  • 2006 – Bókmenntaverðlaun starfsfólk bókaverslana fyrir bókina Öðruvísi saga (sem besta íslenska barnabókin)
  • 2007 – Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur
  • 2015 – Menningarverðlaun DV, heiðursverðlaun
  • 2017 – Útnefning sem borgarlistamaður Reykjavíkurborgar, heiðursviðurkenning

Tilnefningar[breyta | breyta frumkóða]

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

  • 1,0 1,1 https://rsi.is/2017/06/20/gudrun-helgadottir-borgarlistamadur/
  • https://www.skald.is/product-page/gu%C3%B0r%C3%BAn-helgad%C3%B3ttir