Geraldine Ferraro

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Geraldine Ferraro
GeraldineFerraro.jpg
Fulltrúadeildarþingmaður fyrir 9. kjördæmi New York-fylkis
Í embætti
3. janúar 1979 – 3. janúar 1985
Persónulegar upplýsingar
Fædd26. ágúst 1935
Newburgh, New York, Bandaríkjunum
Látin26. mars 2011 (75 ára) Boston, Massachusetts, Bandaríkjunum
StjórnmálaflokkurDemókrataflokkurinn
MakiJohn Zaccaro (g. 1960)
Börn3
HáskóliMarymount Manhattan-háskóli (BA)
Fordham-háskóli (JD)
Undirskrift

Geraldine Anne Ferraro (26. ágúst 1935 – 26. mars 2011) var bandarískur stjórnmálamaður, erindreki og lögmaður. Hún sat á fulltrúadeild Bandaríkjaþings frá 1979 til 1985 og var frambjóðandi Demókrataflokksins í embætti varaforseta Bandaríkjanna í framboði Walters Mondale í forsetakosningunum 1984. Ferraro var fyrst kvenna til að vera í framboði til varaforseta fyrir einn stóru stjórnmálaflokkanna í bandarískum forsetakosningunum.

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Geraldine Ferraro fæddist þann 26. ágúst árið 1935 í Newburgh í New York-fylki. Faðir hennar, sem var af ítölskum innflytjendaættum, lést þegar hún var átta ára. Móðir hennar vann sem saumakona. Ferraro lauk kennaraprófi með ensku sem aðalfag og kenndi í almennum skólum í Queens í New York-borg. Hún nam lögfræði samhliða vinnu sinni og tók lagapróf árið 1960. Hún vann þaðan af sem lögfræðingur til ársins 1974 en þá varð hún aðstoðarsaksóknari Queens. Ferraro átti þar þátt í stofnun sérstakrar deildar til að taka á ofbeldisglæpum eins og nauðgunum og heimilisofbeldi.[1] Ferraro var gift fasteignasalanum John Zaccaro og átti með honum þrjú börn.[2]

Árið 1978 var Ferraro kjörin á fulltrúadeild Bandaríkjaþings. Hún var endurkjörin með auknum atkvæðamun árin 1980 og 1982, í síðasta skiptið með 72,22 prósentum atkvæða. Ferraro þótti mikill skörungur á þingi og tók afstöðu með frjálslyndari armi Demókrataflokksins. Hún sat í fjármálanefnd fulltrúadeildarinnar[3] og varð fyrst kvenna til að gegna stöðu ritstjóra þingflokksnefndar Demókrataflokksins.[1]

Í janúar árið 1984 ferðaðist Ferraro til Níkaragva og El Salvador á vegum Bandaríkjaþings og fundaði með kontraskæruliðum. Eftir heimkomuna gagnrýndi hún stjórn Ronalds Reagan Bandaríkjaforseta fyrir utanríkisstefnu hans í þessum ríkjum og sagði stuðning hans við andkommúnískar skæruliðahreyfingar ekki stuðla að bandarískum öryggishagsmunum.[1][4]

Ferð Ferraro til Rómönsku Ameríku átti þátt í að vekja á henni þjóðarathygli sem leiddi til þess að Walter Mondale, forsetaefni Demókrataflokksins í kosningunum 1984, ákvað að velja hana sem varaforsetaefni sitt í kosningunum. Þetta var í fyrsta sinn sem kona birtist á kjörseðli annars stóru stjórnmálaflokkanna í forsetakosningum Bandaríkjanna. Eftir að Ferraro samþykkti að bjóða sig fram með Mondale lýsti hún því yfir útnefning hennar merkti „að konur [yrðu] aldrei framar annars flokks borgarar“.[5]

Valinu á Ferraro var almennt vel tekið og hún þótti standa sig með prýði í sjónvarpskappræðum á móti sitjandi varaforsetanum George Bush.[1] Aftur á móti varð Ferraro fyrir gagnrýni eftir að hún birti skattskýrslur þeirra eiginmanns síns og í ljós kom að hjónin skulduðu skatta frá árinu 1978 að upphæð 53.000 Bandaríkjadala. Hjónin greiddu skattana um hæl eftir að skýrslurnar voru gerðar opinberar en málið leiddi til neikvæðrar umfjöllunar í tengslum við viðskiptahætti eiginmanns Ferraro og lán sem hún hafði þegið frá honum fyrir kosningaherferðir sínar.[6]

Mondale og Ferraro guldu sögulegt afhroð í forsetakosningunum á móti Reagan og Bush. Þau töpuðu í öllum fylkjum Bandaríkjanna að undanskildu Minnesota og höfuðborginni. Ekki birtist aftur kona sem varaforsetaefni á kjörseðli eins stóru stjórnmálaflokkanna fyrr en með framboði Söruh Palin í kosningunum 2008 og kona var ekki kjörin varaforseti fyrr en Kamala Harris náði kjöri í kosningunum 2020.

Geraldine Ferraro studdi Hillary Clinton í forvali Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar 2008. Hún var gagnrýnd fyrir að láta þau ummæli falla að Barack Obama, helsti keppinautur Clintons í forvalinu, hefði aðeins náð árangri í forkosningunum þar sem hann væri svartur.[7] Ferraro lést úr krabbameini þann 26. mars 2011.[5]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Freysteinn Jóhannsson (10. febrúar 2008). „Kapphlaupið um Hvíta húsið“. Morgunblaðið. bls. 28-29.
  2. „Maðurinn á bak við konuna“. Morgunblaðið. 12. ágúst 1984. bls. 68.
  3. „Skörp og ákveðin baráttukona varaforsetaefni Bandaríkjanna“. NT. 13. júlí 1984. bls. 24.
  4. Wilson, Marie C.; Ferraro, Geraldine; Francke, Linda Bird (2004). Ferraro: My Story. Evanston, Ill: Northwestern University Press. bls. 122–124. ISBN 0-8101-2211-1.
  5. 5,0 5,1 „Geraldine Ferraro látin“. RÚV. 26. mars 2011. Sótt 13. maí 2021.
  6. Helga G. Johnson (25. ágúst 1984). „Minnkar fjármálahneykslið fylgi Demókrataflokksins?“. Morgunblaðið. bls. 25.
  7. „Geraldine Ferraro gagnrýnd fyrir ummæli um Obama“. mbl.is. 12. mars 2008. Sótt 13. maí 2021.