Gísli J. Ástþórsson
Gísli J. Ástþórsson (5. apríl 1923 - 25. ágúst 2012) var íslenskur frumkvöðull í teiknimyndasögum og blaðamennsku.
Gísli fæddist í Vestmannaeyjum[1] 5. apríl 1923. Foreldrar hans voru Sísí Matthíasson, húsmóðir og Ástþór Matthíasson, lögfræðingur. Gísli lauk BA-prófi í blaðamennsku frá University of North Carolina árið 1945 og varð þar með fyrsti Íslendingurinn með háskólamenntun í því fagi.[2]
Að loknu námi réðst Gísli til Morgunblaðsins þar sem hann starfaði sem blaðamaður í fimm ár, hann var frumkvöðull í því að lrggja áherslu á fréttaflutning óháð flokkspólitík. Hann vann svo ýmis störf bæði á landi og á sjó, og stofnaði meðal annars og ritstýrði fréttablaðinu "Reykvíkingi" sem kom út hálfsmánaðarlega með níu tölublöðum árið 1952.
Hann var svo ritstjóri Vikunnar frá 1953-1958 og Alþýðublaðsins frá 1958-1963. Það var á Alþýðublaðsárunum að fyrstu ádeiluteikningar hans birtust við upphaf fyrsta þorskastríðsins 1958. Teiknimyndasagan hans um Siggu Viggu, fiskvinnslustúlkuna í gúmmístígvélunum, birtist einnig fyrst í Alþýðublaðinu en síðar í Morgunblaðinu og nokkrum bókum. Eftir að Gísli hætti sem ritstjóri Alþýðublaðsins vann hann um tveggja ára skeið á dagskrárdeild Ríkisútvarpsins, en sneri sér síðan að kennslu í gagnfræðaskóla. Hann réðst aftur til Morgunblaðsins árið 1973 þar sem hann starfaði til 1993, en þá lét hann af störfum vegna aldurs. Það var á þessum árum hans á Morgunblaðinu að ádeiluserían „Þankastrik“ leit dagsins ljós, athugasemdir um atburði líðandi stundar sem vöktu iðulega mikil viðbrögð, en hún hélt svo áfram á DV eftir að Gísli hætti á Morgunblaðinu.[3]
Fjölskylda og afkomendur
[breyta | breyta frumkóða]Foreldrar Gunnars voru Ástþór Matthíasson lögfræðingur, verksmiðjurekandi, forstjóri, f. 29. nóvember 1899 á Seyðisfirði, d. 7. desember 1970, og kona hans Jóhanna Sigríður Gísladóttir Johnsen Matthíasson (Sísí) húsfreyja, f. 22. nóvember 1904, d. 2. september 1990.
Systkini Gunnars og makar þeirra:
- Sigríður Erna Ástþórsdóttir húsfreyja, f. 18. september 1924 í Reykjavík, d. 11. nóvember 1979. Maður hennar Jón Ragnar Stefánsson, látinn.
- Matthías Ástþórsson myndlistarmaður, f. 10. júní 1926, d. 20. apríl 1988. Kona hans Musse W. Ástþórsson.
- Þór Ástþórsson rafvirkjameistari, f. 3. mars 1932, d. 8. júní 2002. Kona hans Marlaug Einarsdóttir.
- Ásgeir Ástþórsson, f. 11. mars 1937 á Sóla, d. 23. október 1937.
- Ásdís Munda Ástþórsdóttir húsfreyja, skrifstofumaður, f. 20. desember 1941 á Sóla. Maður hennar Sigfús Helgi Scheving Karlsson.
Gunnar var giftur Guðnýu Sigurgísladóttur, hún var með BA-próf í íslensku, húsfreyja, sjúkraliði, kennari, f. 4. desember 1926, d. 15. september 2017.
Þau áttu þrjú börn;
- Ástþór Gíslason sjávarlíffræðingur, f. 11. október 1951. Kona hans Erla Gunnarsdóttir.
- Hrafnkell Sigurgísli Gíslason kennari, f. 24. janúar 1953. Kona hans Ragnheiður Dóróthea Gísladóttir.
- Hólmfríður Gísladóttir fulltrúi, f. 13. janúar 1959, d. 22. nóvember 2017, var gift Kristínu Erlu Boland.[4]
Verk
[breyta | breyta frumkóða]Eftir Gísla liggja átta bækur, skáldsögur og smásagnasöfn, auk þess sex kiljur með myndasögunum um Siggu Viggu og félaga. Loks hefur Gísli skrifað fjögur leikverk, þar af þrjú sjónvarpsleikrit.[5]
Bækur[6][7]
[breyta | breyta frumkóða]Handrit[8]
[breyta | breyta frumkóða]Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Íslands, Blaðamannafélag. „Gísli J. Ástþórsson“. Blaðamannafélag Íslands. Sótt 12 janúar 2026.
- ↑ „Gísli J. Ástþórsson - Heimaslóð“. heimaslod.is. Sótt 12 janúar 2026.
- ↑ Íslands, Blaðamannafélag. „Gísli J. Ástþórsson“. Blaðamannafélag Íslands. Sótt 12 janúar 2026.
- ↑ Háskólabókasafn, Landsbókasafn Íslands-. „Tímarit.is“. timarit.is. Sótt 12 janúar 2026.
- ↑ „exhibit_page - Landsbókasafn“. landsbokasafn.is. Sótt 12 janúar 2026.
- ↑ „B�kin - netb�kab��“. www.bokin.is. Sótt 12 janúar 2026.
{{cite web}}: replacement character í|title=á staf nr. 2 (hjálp) - ↑ „Gísli J. Ástþórsson“. Bókakaffið. Sótt 12 janúar 2026.
- ↑ „Öskubuska og maðurinn sem átti engar buxur“. Icelandic Film Centre (enska). Sótt 12 janúar 2026.