Fransk-prússneska stríðið
| Fransk-prússneska stríðið | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hluti af stofnun Þýskalands | |||||||||
(réttsælis frá efra hægra horni)
| |||||||||
| |||||||||
| Stríðsaðilar | |||||||||
Fyrir 4. september 1870: Síðara franska keisaradæmiðEftir 4. september 1870: Þriðja franska lýðveldið[a]
 Rauðstakkar |
Fyrir 18. janúar 1871: Eftir 18. janúar 1871:  Þýska keisaradæmið | ||||||||
| Leiðtogar | |||||||||
| Fjöldi hermanna | |||||||||
|
Heildarliðsafli:
Í upphafi átaka:
Þegar mest var:
|
Heildarliðsafli: Í upphafi átaka:
Þegar mest var:
| ||||||||
| Mannfall og tjón | |||||||||
|
144.642[9] | |||||||||
|
~250.000 almennir borgarar látnir, þ. á m. 162.000 Þjóðverjar í bólusóttarfaraldri sem smitaðist frá frönskum stríðsföngum[9] 450.000 franskir almennir borgarar látnir vegna hallæris og sjúkdóma í tengslum við stríðið | |||||||||
| |||||||||
.jpg)
.jpg)
_-_Paris,_1871.jpg)
Fransk-prússneska stríðið (19. júlí 1870 – 10. maí 1871) var stríð milli Frakklands og Prússlands, sem naut fulltingis annarra þýskra ríkja. Afgerandi sigur Prússlands leiddi til sameiningar þýsku ríkjanna í Þýska keisaraveldið undir Vilhjálmi 1. keisara. Það leiddi einnig til falls Napóleons 3. og stofnunar þriðja franska lýðveldisins. Í friðarsáttmálanum var kveðið á um að Prússland fengi héruðin Alsace-Lorraine og þau tilheyrðu Þýskalandi þar til eftir fyrri heimsstyrjöldina.
Yfirburðir prússneska hersins urðu fljótt ljósir og stöfuðu meðal annars af notkun járnbrauta og nýtískulegs stórskotaliðs. Prússar unnu nokkra auðvelda sigra í Austur-Frakklandi og í orrustunni við Sedan þann 2. september 1870 handsömuðu þeir Napóleon 3. ásamt öllum her hans. Þetta batt þó ekki enda á stríðið, því lýðveldi var stofnað í París tveimur dögum síðar og mótspyrna Frakka hélt áfram.
Eftir fimm mánaða langt stríð unnu prússneskar og þýskar hersveitir franskar hersveitir í röð bardaga í Norður-Frakklandi, og í kjölfar umsáturs um borgina féll París í hendur Prússa þann 28. janúar 1871. Tíu dögum síðar var þýska keisaraveldið stofnað. Friðarsáttmáli var undirritaður í Frankfurt þann 10. maí 1871.
Neðanmálsgreinar
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Undir „Þjóðvarnarstjórninni“.
- ↑ 33.101 foringjar og 1.113.254 hermenn voru sendir til Frakklands. 348.057 hermenn til viðbótar voru virkjaðir en staðsettir innan Þýskalands.[4]
- ↑ þar af 41.000 drepnir í virkum átökum, 36.000 látnir úr sárum og 45.000 úr veikindum[9]
- ↑ Minnst 370.000 teknir höndum[11]
- ↑ þar af 17.585 drepnir í virkum átökum, 10.721 látnir úr sárum, 12.147 úr veikindum, 290 af slysförum, 29 fyrirfóru sér og 4.009 týndir og taldir látnir[9]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ "Germany, 1815-1890"
- ↑ "Moltke, a biographical and critical study"
- ↑ Julius von Pflugk-Harttung, Sir John Frederick Maurice, The Franco-German war, 1870-71, bls. 106
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Clodfelter 2017, bls. 184.
- 1 2 Howard 1991, bls. 39.
- ↑ Nolte 1884, bls. 526–527.
- 1 2 3 Heath & Cocolin 2020, bls. 8.
- ↑ Nolte 1884, bls. 527.
- 1 2 3 4 5 6 Clodfelter 2017, bls. 187.
- ↑ German General Staff 1884, bls. 247.
- 1 2 Bodart 1916, bls. 148.
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- Bodart, Gaston (1916). Losses of Life in Modern Wars, Austria-Hungary: France. Clarendon Press. ISBN 978-1112270444.
- Clodfelter, Micheal (2017). Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492–2015 (4th. útgáfa). Jefferson, NC: McFarland. ISBN 978-0-7864-7470-7.
- Heath, Tim; Cocolin, Michela (2020). Hitler's Lost State: The Fall of Prussia and the Wilhelm Gustloff Tragedy. Pen and Sword Military. ISBN 978-1526756107.
- Howard, Michael (1991) [1961]. The Franco-Prussian War: The German Invasion of France 1870–1871. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-02787-8.
- Nolte, Frédérick (1884). L'Europe militaire et diplomatique au dix-neuvième siècle, 1815–1884 (franska). Paris: E. Plon, Nourrit et Cie. OCLC 4899575.
