Curaçao

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Land Curaçao
Pais Kòrsou
Fáni Curaçao Skjaldarmerki Curaçao
Fáni Skjaldarmerki
Þjóðsöngur:
'Himno di Kòrsou'
Staðsetning Curaçao
Höfuðborg Willemstad
Opinbert tungumál hollenska, papiamentu, enska
Stjórnarfar Þingbundin konungsstjórn

Hollandskonungur Vilhjálmur Alexander
Landstjóri Lucille George-Wout
Forsætisráðherra Eugene Rhuggenaath
Sjálfstæði frá Hollensku Antillaeyjum
 - Stofnun 10. október 2010 
Flatarmál
 - Samtals
 - Vatn (%)
195. sæti
444 km²
0
Mannfjöldi
 - Samtals (2019)
 - Þéttleiki byggðar
190. sæti
163.424
358/km²
VLF (KMJ) áætl. 2012
 - Samtals 4,2 millj. dala (184. sæti)
 - Á mann 25.771 dalir (46. sæti)
VÞL (2012) 0.811
Gjaldmiðill hollenskt antillagyllini
Tímabelti UTC-4
Þjóðarlén .cw
Landsnúmer +599 9

Curaçao (papiamentu: Kòrsou) er eyríki í Karíbahafi, undan strönd Venesúela. Það var hluti af Hollensku Vestur-Indíum en fékk sjálfstjórn árið 2010 innan Konungsríkisins Hollands þegar stjórnsýslueiningin Hollensku Antillaeyjar var leyst upp. Íbúar landsins eru um 150 þúsund og búa nær allir í höfuðborginni Willemstad. Hollenska er stjórnsýslumál eyjarinnar en papiamentu, kreólamál sem byggist á portúgölsku og Afríkumálum, er það mál sem mest er talað. Notkun papiamentu í grunnskólum hófst árið 1993 en áður var aðeins kennt á hollensku.

Eyjan var upphaflega byggð Aravökum en þegar Spánverjar komu þangað hnepptu þeir íbúana í þrældóm og fluttu til annarra nýlendna. Hollendingar hófu að setjast að á eyjunni árið 1634 og Hollenska Vestur-Indíafélagið stofnaði Willemstad við náttúrulega höfn á eyjunni. Höfnin varð síðan miðstöð þrælaverslunar Hollendinga á svæðinu. Saltnámur voru á eyjunni á 18. öld. Á þeim tíma var eyjan ýmist undir hollenskri, breskri og franskri stjórn. Eftir Napóleonsstyrjaldirnar 1815 varð eyjan hluti af hollensku nýlendunni Curaçao og hjálendur. Olíulindir uppgötvuðust í Maracaibo-dældinni árið 1914 og olíufyrirtækið Shell reisti olíuhreinsistöð á eyjunni. Eftir það batnaði efnahagur eyjarinnar hratt. Curaçao fékk heimastjórn árið 1954 sem hluti af Hollensku Antillaeyjum en þátttaka eyjarskeggja í stjórn var lítil framan af. Árið 1984 tók Curaçao upp fáni og þjóðsöng og kröfunni um fullt sjálfstæði óx ásmegin. Þann 10. október 2010 fékk landið sjálfstjórn innan Konungsríkisins Hollands, en konungsríkið fer enn með utanríkis- og varnarmál.

Landfræði[breyta | breyta frumkóða]

Líkt og hinar ABC-eyjarnar og Trinídad og Tóbagó, liggur Curaçao á meginlandsgrunni Suður-Afríku. Eyjan er mjó og hæðótt. Hæsti tindurinn er Christoffelberg-fjall sem er 372 metra hátt í norðvestri.[1] Vogar, víkur og heitar uppsprettur gera eyjuna að einum af mörgum baðmeðferðarstöðum svæðisins. Undan suðausturströnd eyjarinnar liggur hin flatlenda eyja Klein Curaçao.

Stjórnmál[breyta | breyta frumkóða]

Curaçao er eitt af ríkjum Konungsríkisins Hollands sem er þingræði innan þingbundinnar konungsstjórnar. Hollandskonungur er þjóðhöfðingi og fulltrúi hans á Curaçao er landstjóri Curaçao, en forsætisráðherra Curaçao er stjórnarleiðtogi. Framkvæmdavaldið liggur hjá ríkisstjórn Curaçao en löggjafarvaldið er hjá stéttaþinginu.

Dómsvaldið er sjálfstætt og fangar eru vistaðir í fangelsinu Sentro di Detenshon i Korekshon Kòrsou.

Curaçao nýtur sjálfstæðis í flestum málum fyrir utan þau sem kveðið er á um í stjórnlögum hollenska konungsríkisins.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. „The World Factbook – Central Intelligence Agency“. cia.gov. Sótt 28. nóvember 2017.
Wiki letter w.svg  Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.