Broddakrabbi
| Broddakrabbi | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||
| Vísindaleg flokkun | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| Tvínefni | ||||||||||||||||
| Maja squinado (Herbst, 1788) |
Broddakrabbi[2] eða köngulóarkrabbi[3] (fræðiheiti: Maja squinado) er stærstur allra krabba í ættinni Majidae. Hann finnst í Norðaustur-Atlantshafi og lifir að meðaltali í um 5–8 ár. Kjörhitastig er frá 8–17° C.
Útlit og stærð
[breyta | breyta frumkóða]Broddakrabbinn er stærsti krabbinn við Bretlandseyjar og er rauður, rauðbrúnleitur eða gulur á litinn og líkaminn er allt að 20 cm langur. Skelin er hringlaga en breið að aftan og mjó að framan. Framfæturnir hafa litlar klær en hinir hafa litla svarta brodda. Fæturnir eru þaktir hárum og skelin þörungum.
Veiðar og veiðiaðferðir
[breyta | breyta frumkóða]
Á árunum 1950–1990 voru meira en 5000 tonn veidd af broddakrabba árlega. Um það bil 70% var veiddur af Frökkum og 10% af Bretum. Krabbinn er aðallega veiddur í gildrur og net. Einnig er hægt að veiða þá með botnvörpu en það gengur misvel þar sem þeir halda sig mikið á grunnsævinu. Þar eru þeir þó einnig veiddir af köfurum. Lágmarksstærð sem má veiða í Evrópu er 12 cm en þær reglur gilda ekki um allan heim, sum lönd leyfa til dæmis ekki veiðar á kvenkröbbum með egg. Við Frakkland og við Ermarsundseyjar eru tímabil þar sem ekkert má veiða af þeim.
Fæða
[breyta | breyta frumkóða]Broddakrabbinn nærist á mjög fjölbreyttum lífverum og er fæðan einnig árstíðaskipt, á veturna helst þörungar og skelfiskur en skrápdýr eins og ígulker og sæbjúgu yfir sumarið.
Lifnaðarhættir
[breyta | breyta frumkóða]Broddakrabbar færa sig yfirleitt milli búsvæða á haustin og geta ferðast yfir 160 km á 8 mánuðum. Allir krabbar eru viðkvæmir meðan á hamskiptum stendur og eru þeir berskjaldaðir fyrir rándýrum á borð við kolkrabba og stærri fiska, þar á meðal hákarla. Eru þeir oft mjög félagslyndir á þeim tíma, hugsanlega sem vörn gegn afætum.[4] Kvendýr geta gotið allt að fjórum sinnum á ári.[5]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Athugasemd: Ættkvíslin Maja eer stundum stafsett Maia.
- ↑ „Íðorðabankinn“. idord.arnastofnun.is. Sótt 13 maí 2025.
- ↑ „Hvert er stærsta og minnsta liðdýr í heimi?“. Vísindavefurinn. Sótt 13 maí 2025.
- ↑ Sampedro, M. P. & E. Gonzalez–Gurriaran (2004). „Aggregating behaviour of the spider crab Maja squinado in shallow waters“. Journal of Crustacean Biology. 24 (1): 168–177. doi:10.1651/C-2404.
- ↑ L. Garcia–Florez & P. Fernandez–Rueda (2000). „Reproductive biology of spider crab females (Maja brachydactyla) off the coast of Asturias (north-west Spain)“. Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 80 (6): 1071–1076. doi:10.1017/S0025315400003131.
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- MarLIN — Common spider crab (Maja brachydactyla)
- Maja squinado — The European spider crab
- Feeding of the spider crab Maja squinado in rocky subtidal areas of the Ría de Arousa (north-west Spain)
- Finding Nature — European Spider Crab Geymt 4 ágúst 2020 í Wayback Machine
- The Advanced Seafood handbook, Seafood Business, 1992, bls. 47.