Björn Jónsson
| Björn Jónsson | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ráðherra Íslands | |||||||||||||
| Í embætti 31. mars 1909 – 14. mars 1911 | |||||||||||||
| Þjóðhöfðingi | Friðrik 8. | ||||||||||||
| Forveri | Hannes Hafstein | ||||||||||||
| Eftirmaður | Kristján Jónsson | ||||||||||||
| Forseti Alþingis | |||||||||||||
| Í embætti 1909 – 1909 | |||||||||||||
| Forveri | Eiríkur Briem | ||||||||||||
| Eftirmaður | Skúli Thoroddsen | ||||||||||||
| Alþingismaður | |||||||||||||
| |||||||||||||
| Persónulegar upplýsingar | |||||||||||||
| Fæddur | 8. október 1846 Djúpadal, Barðastrandarsýslu, Íslandi | ||||||||||||
| Látinn | 24. nóvember 1912 (66 ára) Reykjavík, Íslandi | ||||||||||||
| Stjórnmálaflokkur | Sjálfstæðisflokkurinn eldri | ||||||||||||
| Maki | Elísabet Guðný Sveinsdóttir (g. 1874) | ||||||||||||
| Börn | 4, þ. á m. Sveinn Björnsson | ||||||||||||
| Háskóli | Kaupmannahafnarháskóli | ||||||||||||
| Starf | Ritstjóri, stjórnmálamaður | ||||||||||||
| Æviágrip á vef Alþingis | |||||||||||||
Björn Jónsson (f. 8. október 1846 í Djúpadal í Barðastrandarsýslu, d. 24. nóvember 1912) var stofnandi og ritstjóri Ísafoldar frá 1874 til 1909 er hann gerðist ráðherra Íslands 1909–1911. Björn var einnig bæjarfulltrúi í Reykjavík 1885-91 og alþingismaður 1878–80 og svo 1908–1912 fyrir Sjálfstæðisflokkinn eldri. Björn var faðir Sveins Björnssonar, fyrsta forseta Íslands, og Ólafs Björnssonar sem tók við ritstjórn Ísafoldar af Birni.
Foreldrar Björns voru Jón Jónsson bóndi frá Djúpadal og Sigríður Jónsdóttir. Björn lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1869 og í kjölfarið á því starfaði hann sem kennari á heimili Brynjólfs Benedictsen kaupmanns í Flatey á Breiðafirði 1869–71. Björn stundaði nám í lögfræði við Kaupmannahafnarháskóla á árunum 1871–1874 en sneri frá því áður en hann lauk því til þess að geta ritstýrt blaði á Íslandi. Sama ár giftist Björn Elísabetu Guðnýju Sveinsdóttur, dóttur Sveins Níelssonar, alþingismanns og prófasts á Staðarstað.
Maður nokkur er nefndur er Jón ritari og gaf út blaðið Víkverji kom að máli við Björn haustið 1874 um að hann skyldi taka við ritstjórn blaðsins. Úr varð að Víkverji var lagt niður, vegna þess að Birni þótti nafnið ekki höfða til þeirra sem byggju utan Reykjavíkur. Blaðið kom fyrst út 19. september 1874. Á þeim tíma kom út blaðið Þjóðólfur í ritstjórn Matthíasar Jochumssonar.
Um aldamótin 1900 fór Björn að finna til heilsubrests og árið 1903 hélt hann til Kaupmannahafnar til þess að finna bót meina sinna.[1]
Björn varð þekktur fyrir Sambandsmálið og Landsbankamálið.
Árið 1909 fékk Björn áfengis bann samþykkt á Alþingi. Það tók gildi að fullu 1915, meira en tveimur árum eftir að hann lést, og var ekki aflétt fyrr en 1935, eða í run að fullu á bjórdaginn 1. mars 1989, þegar bjór var líka að lokum leyfður.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]- Æviágrip á heimasíðu Alþingis
- Saga Ísafoldarprentsmiðju
- Fjölmiðlun á heimastjórnartímum Geymt 19 ágúst 2004 í Wayback Machine
Blaðagreinar
[breyta | breyta frumkóða]- Björn Jónsson; minningagreinar í Ísafold 1912[óvirkur tengill]
- Björn Jónsson; grein í Lögbergi 1912[óvirkur tengill]
- Björn Jónsson; grein í Heimskringlu 1912[óvirkur tengill]
- Æviágrip í Andvara[óvirkur tengill], 1. janúar 1913
- Aldarafmæli Björns Jónssonar ritstjóra; grein í Morgunblaðinu 1946[óvirkur tengill]
- Björn Jónsson ritstjóri – aldarminning; grein í Þjóðviljanum 1946[óvirkur tengill]
- Björn Jónsson ritstjóri; grein í Alþýðublaðinu 1946 Geymt 20 september 2019 í Wayback Machine
| Fyrirrennari: Enginn |
|
Eftirmaður: Ólafur Björnsson | |||
| Fyrirrennari: Hannes Hafstein |
|
Eftirmaður: Kristján Jónsson | |||
| Fyrirrennari: Eiríkur Briem |
|
Eftirmaður: Skúli Thoroddsen | |||