Beltisþari

Beltisþari
Vísindaleg flokkun
Ættkvísl: Saccharina Tegund: latissima
Samheiti
Fucus saccharinus L. Laminaria saccharina (L.) Lamouroux

Beltisþari (Saccharina latissima) er í fylkingu brúnþörunga (Phaeophyceae). Hann er ein af tegundunum sem er þekkt sem kombu í japanskri matargerð. Beltisþari er í Norður-Atlantshafi, Norður-Íshafinu og í Kyrrahafinu.

Lýsing

Beltisþari er gulbrúnn með löngum, mjóum, óskiptum blöðkum og geta orðið 5 m löng og 20 cm breið. Yfirborð blaðka er hrufótt sem eykur flæði og auðveldar ljóstillífun. Blaðkan er ljósari við jaðrana og er fest við undirlagið með um 5 mm þöngulhaus neðst í fjörunni.

Útbreiðsla

Beltisþörungur er algengur á ströndum Norður-Evrópu allt suður til Spánar. Í Norður-Ameríku finnst hann á austurströndinni allt suður að Long Island og áður fyrr allt að New Jersey. Á vesturströndinni nær hann suður til Washington fylkis. Í Asíu finnst hann suður til Kóreu og Japan.

Vistfræði

Beltisþari er mikilvægur í vistkerfinu þar sem ljóstillífandi frumframleiðandi. Þanskógarnir sem hann er hluti af eru einnig búsvæði fiska, skeldýra og annarra dýra.

Ógnir

Árið 2004 tilkynntu vísindamenn að útbreiðsla beltisþara hefði minnkað um allt að 80% í Skagerrak og 40% á vesturströnd Noregs. Ástæðurnar fyrir þessu liggja ekki fyrir en líklegustu ástæðurnar eru hækkun sjávarhita, aukning á næringarefnum og fækkun dýrategunda sem nærast smáþörungum.

Nytjar

Beltisþari er nýttur til matar á mörgum stöðum þar sem það vex; ein af mörgum tegundum sem kallast kombu. Hægt að nota hann sem í salat en er oftast er hann nýttur í súpur og til að bæta bragð. Kombu er mikilvægt hráefni í misosúpu. Lykt og bragð beltisþara er úr amínósýrum eins og glútamati. Monosodium glútamati var upphaflega einangrað frá beltisþara. Á ensku er beltisþari oft nefndur sugar kel p vegna þess að það inniheldur sykuralkóhólið mannitol sem til dæmis er nýtt sem sykur í tyggjó.

Myndir

• 
• 
  Beltisþari á ströndinni
• 
  Beltisþari í Avacha flóa