Bandaeyjar
Bandaeyjar (indónesíska: Kepulauan Banda) eru eyjaklasi með tíu eldfjallaeyjum í Bandahafi, um 140 km sunnan við Serameyju og 2000 km austan við Jövu. Þær eru hluti af Indónesíu. Þær tilheyra Mið-Maluku-umboði í Maluku-héraði. Samanlagt eru eyjarnar 172 ferkílómetrar að stærð. Árið 2020 bjuggu þar tæplega 21.000 manns.[1] Fjölmennasta eyjan er Banda Neira þar sem búa um 7000 manns.
Fyrir miðja 19. öld voru eyjarnar eina þekkta uppspretta kryddsins múskats. Hollenskir skipstjórar lögðu eyjarnar undir sig á 17. öld og Hollenska Austur-Indíafélagið reisti þar virki (Nassávirki) árið 1609. Rétt áður en bygging virkisins hófst gerðu eyjarskeggjar hópi Hollendinga fyrirsát og myrtu 46. Einn viðstaddra, Jan Pieterszoon Coen, náði naumlega að sleppa. Síðar sneri hann aftur og lagði eyjarnar undir sig með herliði. Íbúar eyjanna voru drepnir, hnepptir í þrældóm og seldir burt, meðal annars til Suður-Afríku. Aðeins um 1000 af 15.000 íbúum voru eftir.[2]: 18 [3][4] Hollendingar notuðu japanska málaliða til að hálshöggva höfðingja Bandeyinga.[5][6] Hollendingar fluttu svo inn þræla og ánauðuga bændur til að vinna við ræktun múskatsins þar sem þeir nutu nú einokunar á sölu þess. Löngu síðar, í Napóleonsstyrjöldunum, lögðu Bretar eyjarnar undir sig tímabundið og fluttu þaðan múskatstré til Ceylon og fleiri staða.
Í dag eru eyjarnar vinsæll ferðamannastaður, einkum fyrir köfun og snorkl. Núverandi íbúar Bandaeyja tala afbrigði af malasísku verslunarmáli, en hið upprunalega mál eyjarskeggja, bandeyska, lifði af meðal flóttafólks á Kai-eyjum.[7]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2021.
- ↑ Loth., Vincent C. (1995). „Pioneers and Perkeniers: The Banda Islands in the 18th Century“. Cakalele. 6: 13–35. hdl:10125/3130. Sótt 28 janúar 2022.
- ↑ Tarling, Nicholas (1999). The Cambridge History of Southeast Asia. 1, Part 2: From c. 1500 to c. 1800. bindi. Cambridge University Press. bls. 86. ISBN 9780521663700.
- ↑ Tarling, Nicholas (1992). The Cambridge History of Southeast Asia. 1: From Early Times to c. 1800. bindi. Cambridge University Press. bls. 430. ISBN 9780521355056.
- ↑ „Frigates, War Canoes, and Volcanoes“. 26 október 2015. Afrit af upprunalegu geymt þann 9. mars 2016. Sótt 28 janúar 2022.
- ↑ Turner, Jack (10. desember 2008). Spice: The History of a Temptation. Knopf Doubleday Publishing Group. bls. 290–291. ISBN 9780307491220.
- ↑ Collins, James T.; Kaartinen, Timo (1998). „Preliminary Notes on Bandanese Language Maintenance and Change in Kei“. Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde. 154 (4): 521–570. doi:10.1163/22134379-90003884. JSTOR 27865462.