Fara í innihald

Asif Ali Zardari

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Asif Ali Zardari
آصف علي زرداري
Zardari árið 2024.
Forseti Pakistans
Núverandi
Tók við embætti
10. mars 2024
ForsætisráðherraShehbaz Sharif
ForveriArif Alvi
Í embætti
9. september 2008  9. september 2013
ForsætisráðherraYousaf Raza Gillani
Raja Pervaiz Ashraf
Mir Hazar Khan Khoso (starfandi)
Nawaz Sharif
ForveriMuhammad Mian Soomro (starfandi)
EftirmaðurMamnoon Hussain
Persónulegar upplýsingar
Fæddur26. júlí 1955 (1955-07-26) (70 ára)
Karachi, Pakistan
StjórnmálaflokkurÞjóðarflokkur Pakistans
MakiBenazir Bhutto (g. 1987; d. 2007)
BörnBilawal Zardari
Bakhtawar Zardari
Aseefa Zardari
StarfStjórnmálamaður

Asif Ali Zardari (f. 26. júlí 1955) er pakistanskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Pakistans frá 2024. Hann var áður forseti landsins frá 2008 til 2013. Zardari er ekkill Benazir Bhutto, sem var forsætisráðherra Pakistans í tvígang og var myrt árið 2007. Hann átti sæti á pakistanska þinginu frá 2018 til 2023 og árið 2024. Zardari er meðlimur í Þjóðarflokki Pakistans og var meðformaður hans frá 2007 til 2015.

Zardari hefur margoft verið sakaður um spillingu og hann var afar óvinsæll forseti undir lok fyrra kjörtímabils síns árið 2013. Hann var engu að síður kjörinn forseti á ný árið 2024 eftir stjórnarsamkomulag Þjóðarflokksins og Múslimabandalagsins.

Asif Ali Zardari fæddist í Karachi árið 1955 og kvæntist Benazir Bhutto árið 1987. Hjónin eignuðust þrjú börn saman.[1] Zardari gegndi ýmsum mikilvægum stjórnarembættum þegar kona hans var forsætisráðherra árin 1988 til 1990 og 1993 til 1996. Á þessum tíma var hann sakaður af ýmsum embættismönnum um að hafa stolið andvirði margra milljóna Bandaríkjadala úr ríkissjóði og falið peningana í leynireikningum víðs vegar um Evrópu. Talið er að spillingarásakanir gegn Zardari, sem þau eiginkona hans þvertóku fyrir, hafi stuðlað að falli ríkisstjórna Bhutto.[2]

Í bæði skiptin sem Bhutto var forsætisráðherra rak pakistanski herinn hana frá völdum vegna ásakana um spillingu. Zardari var handtekinn í bæði skiptin, fyrst í þrjú ár frá 1990 og svo í átta ár frá 1996.[3] Á þessum tíma var hann aldrei dæmdur fyrir nein afbrot og honum var að endingu sleppt gegn tryggingu árið 2004 vegna háværra radda um að ásakanirnar gegn honum væru veikar.[2] Sama ár viðurkenndu hjónin að þau ættu glæsisetur í Surrey á Englandi sem þáverandi pakistönsk stjórnvöld fullyrtu að þau hefðu keypt sér með illa fengnu fé.[1]

Dómsmálin gegn Zardari voru öll látin niður falla árið 2007 eftir að samkomulag náðist milli Bhutto og Pervez Musharraf, þávarandi forseta Pakistans. Zardari sneri því heim til Pakistans eftir mörg ár í sjálfskipaðri útlegð. Benazir Bhutto var skotin til bana í Rawalpindi í desember sama ár. Sonur hjónanna, Bilawal Bhutto Zardari, tók formlega við af Benazir sem formaður Þjóðarflokksins en Asif Ali fór í reynd með stjórn flokksins þar sem Bilawal var í námi í Oxford.[1][4]

Zardari leiddi Þjóðarflokkinn til sigurs í þingkosningum Pakistans í febrúar 2008 og myndaði samsteypustjórn með gömlum keppinauti hjónanna, Nawaz Sharif. Þeir Sharif tóku höndum saman til að knýja Pervez Musharraf til að láta af embætti forseta. Sharif vildi að einhver utan stjórnarflokkanna yrði nýr forseti en Zardari hafnaði því og bauð sig sjálfur fram til forseta. Zardari gekk á bak orða sinna um að endurútnefna dómara sem Musharraf hafði leyst úr embætti og minnka völd forsetaembættisins.[3] Zardari var kjörinn af þinginu og sór embættiseið sem nýr forseti Pakistans þann 9. september 2008.[5][6]

Zardari varð óvinsæll forseti vegna áframhaldandi ásakana um spillingu og vegna lélegs efnahagsástands í Pakistan á kjörtímabili hans.[7] Zardari var einnig mikið gagnrýndur eftir flóðin í Pakistan 2010 þar sem hann ákvað að fara í ferðalag til Evrópu þegar ástandið var hvað verst.[8] Þrátt fyrir miklar óvinsældir sat Zardari út fimm ára kjörtímabil sitt og varð þar með fyrsti forseti í sögu Pakistans til að ljúka kjörtímabili sínu.[9]

Í forsetatíð Zardari voru gerðar stjórnarskrárbreytingar sem breyttu forsetaembættinu, sem áður hafði farið með mikil völd, í að mestu táknrænt og valdalaust embætti.[10]

Zardari naut friðhelgi sem forseti en eftir að hann lét af embætti hófust rannsóknir á spillingarmálum tengdum honum að nýju.[11] Hann var settur í farbann frá Pakistan vegna rannsókna gegn honum í desember 2018.[12]

Eftir kosningar í Pakistan 2024 mynduðu Þjóðarflokkurinn og Múslimabandalagið nýja samsteypustjórn. Samkvæmt stjórnarsáttmála þeirra varð Zardari forsetaefni þeirra og var hann því kjörinn forseti á ný í mars 2024.[10]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. 1 2 3 Atli Ísleifsson (13. september 2008). „Kvíðafullur, geðveikur og í sjálfsvígshugleiðingum?“. 24 stundir. bls. 32.
  2. 1 2 Sigríður Guðlaugsdóttir (18. október 2007). „Einstakur ferill Benazir Bhutto“. Vísir. Sótt 25. júní.
  3. 1 2 Bogi Þór Arason (10. september 2008). „„Herra 10%" forseti“. Morgunblaðið. bls. 15.
  4. Egill Bjarnason (13. febrúar 2008). „Kosið um arfleifð Bhutto“. 24 stundir. bls. 12.
  5. „Zardari kjörinn forseti Pakistans“. mbl.is. 6. september 2008. Sótt 25. júní.
  6. „Nýr forseti Pakistans tekinn við“. mbl.is. 9. september 2008. Sótt 25. júní.
  7. Bjarni Harðarson (12. febrúar 2012). „Að kveikja í púðurtunnu“. SunnudagsMogginn. bls. 9.
  8. „Milljónir manna bíða enn aðstoðar“. Fréttablaðið. 18. ágúst 2010. bls. 6.
  9. „Batt skóreimarnar fyrir félagann“. Fréttablaðið. 9. september 2013. bls. 2.
  10. 1 2 'Artful dodger' Asif Ali Zardari wins second term as Pakistan's president“. Al Jazeera (enska). Afrit af uppruna á 10. mars 2024. Sótt 10. mars 2024.
  11. „Zardari sakaður um spillingu“. RÚV. 14. október 2013. Sótt 25. júní 2025.
  12. Kristján Róbert Kristjánsson (28. desember 2018). „Zardari í farbanni“. RÚV. Sótt 25. júní 2025.


Fyrirrennari:
Muhammad Mian Soomro
(starfandi)
Forseti Pakistans
(9. september 2008 – 9. september 2013)
Eftirmaður:
Mamnoon Hussain
Fyrirrennari:
Arif Alvi
Forseti Pakistans
(10. mars 2024 –)
Eftirmaður:
Enn í embætti