Ashraf Ghani

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Ashraf Ghani
Ashraf Ghani December 2014.jpg
Ashraf Ghani árið 2014
Forseti Afganistans
Núverandi
Tók við embætti
29. september 2014
Persónulegar upplýsingar
Fæddur12. febrúar 1949 (1949-02-12) (70 ára)
Logar, Afganistan
StjórnmálaflokkurÓflokksbundinn
MakiRula Ghani
Börn2
HáskóliBandaríski háskólinn í Beirút
Columbia-háskóli
StarfStjórnmálamaður

Ashraf Ghani Ahmadzai (f. 12. febrúar 1949) er afganskur hagfræðingur, mannfræðingur og stjórnmálamaður sem er núverandi forseti Afganistans. Hann tók við embætti í september árið 2014.

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Ashraf Ghani fæddist í sýslunni Logar í konungsríkinu Afganistan til fjölskyldu úr Ahmadzai-ættbálki pastúna.[1]

Eftir að hafa lokið grunnnámi í Kabúl fór Ghani til Líbanon árið 1973 til þess að nema við Bandaríska háskólann í Beirút. Þegar Ghani sneri aftur til Afganistans nam hann mannfræði frá 1974 til 1977 við háskólann í Kabúl.[1] Árið 1977 fór hann til Bandaríkjanna og gekk í Columbia-háskóla. Árið 1978 frömdu kommúnistar valdarán í Afganistan og Ghani gat því ekki snúið heim frá Bandaríkjunum. Árið 1983 útskrifaðist hann með doktorsgráðu í mannfræði frá Columbia-háskóla og gerðist kennari í Berkeley-háskóla og Johns Hopkins-háskóla.[2]

Árið 1991 var Ghani ráðinn til starfa hjá Alþjóðabankanum sem mannfræðingur til þess að rannsaka samfélagsafleiðingar efnahagshjálpar.[2]

Stjórnmálaferill[breyta | breyta frumkóða]

Eftir hryðjuverkin 11. september 2001 og fall talíbanastjórnarinnar í Afganistan í kjölfar innrásar Bandaríkjamanna sneri Ghani heim til þess að taka þátt í enduruppbyggingu landsins. Hann vann meðal annars sem sérstakur ráðgjafi alsírska erindrekans Lakhdar Brahimi og síðan sem fulltrúi framkvæmdastjóra Atlantshafsbandalagsins í landinu. Ghani tók þátt í samningaviðræðum í Bonn í desember árið 2001 um að endurreisa fullveldi Afganistans. Hann gerðist síðan ráðgjafi Hamids Karzai og var fjármálaráðherra í ríkisstjórn Karzai frá 2002 til 2004 eftir að Karzai var kjörinn forseti Afganistans. Ghani var rektor Háskólans í Kabúl frá 2004 til 2008. Hann gaf kost á sér í afgönsku forsetakosningunum árið 2009 en lenti í fjórða sæti með aðeins 2,94 % atkvæða.[2]

Ghani bauð sig aftur fram til forseta árið 2014 og lenti í öðru sæti í fyrri umferð kosninganna þann 5. apríl með 31,6 % atkvæða, á eftir Abdullah Abdullah, sem hlaut 45 % atkvæða. Þann 7. júlí fór önnur umferð kosninganna fram og kosninganefndin lýsti því yfir að Ghani hefði unnið sigur með 56,4 % atkvæða.[3] Ólíkt kosningaherferð sinni árið 2009 hafði Ghani í þetta sinn lagt áherslu á að komast í snertingu við afganskt þjóðerni sitt. Hann hafði meðal annars tekið aftur upp ættbálksnafnið Ahmadzai, látið sér vaxa skegg, klætt sig í hefðbundin afgönsk föt og gert bandalög við valdamikla héraðshöfðingja eins og úsbeska stríðsherrann Abdúl Rasjid Dostom, sem varð varaforseti Ghani eftir kosningarnar.[2][4] Abdullah Abdullah efaðist um lögmæti kosninganna og neitaði að viðurkenna ósigur, sem leiddi til stjórnarkreppu. Að endingu gerðu Ghani og Abdulla með sér samkomulag um að deila völdum svo að Abdulla varð ríkisstjórnarleiðtogi með titlinum „framkvæmdastjóri“.[5] Í desember árið 2016 gaf Ghani út forsetatilskipun þar sem Farkhunda Zahra Naderi var útnefnd helsti ráðgjafi hans.

Á forsetatíð Ghani hefur hagvöxtur Afganistans verið 3 % á ári en atvinnuleysi hefur verið haldið undir níu prósentum. Verðbólga hefur jafnframt hjaðnað úr rúmum 10 % árið 2014 í 0 árið 2018 ásamt því sem tekjuhalli hins opinbera hefur verið leiðréttur. Afganistan er þó enn eitt fátækasta ríki í heimi og vísitala um þróun lífsgæða er enn mjög lág í landinu.

Þann 21. apríl árið 2019 framlengdi hæstiréttur Afganistans kjörtímabil Ghani, sem hefði átt að ljúka þann 22. maí, fram að kosningum sem haldnar verða þann 28. september.[6]

Fjölskylduhagir[breyta | breyta frumkóða]

Ghani er kvæntur kristinni líbanskri konu, Rulu Saade, sem hann kynntist á námsárum sínum í Líbanon.[2] Þau eiga tvö börn: Mariam og Tariq.

Bróðir Ashrafs Ghani, Hashmat Ghani Ahmadzai, er höfðingi Ahmadzai-ættbálksins og stórhöfðingi ráðs Kuchi-þjóðarbrotsins.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 „Ashraf Ghani | president of Afghanistan“ (enska). Encyclopedia Britannica. Sótt 25. júní 2019.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Adrien Jaulmes, « Le nouveau président afghan face au défi taliban », Le Figaro, 28. september 2014, bls. 11.
  3. « Ashraf Ghani probable vainqueur en Afghanistan », 7sur7.be 7. júlí 2014
  4. Emmanuel Derville, « Le nouveau président afghan tend la main aux talibans », Le Figaro, 30. september 2014, bls. 10.
  5. Stefán Gunnar Sveinsson (22. september 2014). „Stjórnarkreppunni lokið“. Sótt 25. september 2019.
  6. Rulers


Fyrirrennari:
Hamid Karzai
Forseti Afganistans
(29. september 2014 – )
Eftirmaður:
Enn í embætti