Alexei Navalní

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Alexei Navalní
Алексе́й Нава́льный
Alexei Navalní
Fæddur 4. júní 1976 (1976-06-04) (44 ára)
Bútín, Moskvufylki, Sovétríkjunum
Þjóðerni Rússneskur
Starf/staða Stjórnmálamaður
Trú Rússneska rétttrúnaðarkirkjan
Maki Júlía Navalníja
Börn 2
Háskóli Finance University under the Government of the Russian Federation breyta
Stjórnmálaflokkur Rússland framtíðarinnar
Verðlaun The BOBs breyta

Alexei Anatólíjevitsj Navalní (f. 4. júní 1976) er rússneskur stjórnmálamaður og aðgerðasinni gegn spillingu. Hann er einn af helstu leiðtogum stjórnarandstöðunnar gegn ríkisstjórn Vladímírs Pútín Rússlandsforseta. Rússnesk stjórnvöld hafa margsinnis handtekið Navalní og bannað honum að gefa kost á sér í kosningum. Í ágúst árið 2020 var eitrað fyrir Navalní með taugaeitrinu Novichok. Navalní var fluttur á sjúkrahús í Þýskalandi.

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Navalní kom fram á sjónarsviðið sem baráttumaður gegn spillingu í Rússlandi árið 2007 þegar hann keypti hlutabréf í fyrirtækjum í meirihlutaeigu ríkisins og fór að mæta á ársfundi þeirra til að yfirheyra stjórnendur þeirra. Hann stofnaði bloggsíðu þar sem hann skrifaði um fjársvik og spillingu sem viðgekkst innan rússneskra stórfyrirtækja.[1]

Navalní varð þjóðþekktur í Rússlandi sem einn af skipuleggjendum mótmæla sem fóru fram veturinn 2011-2012 gegn kjöri Vladímírs Pútín til síns þriðja kjörtímabils í forsetaembætti. Um var að ræða fjölmennustu mótmæli frá valdatöku Pútíns við upphaf aldarinnar.[1] Eftir þátttöku Navalní í mótmælunum var hann ákærður fyrir fjárdrátt í embætti sem ráðgjafi rússneskra stjórnvalda varðandi timburkaup í borginni Kírov árið 2009. Navalní sagðist saklaus af ásökununum og vændi stjórnvöld um að reyna að sverta mannorð hans til að koma í veg fyrir að hann gæti boðið sig fram til pólitísks embættis.[2] Navalní var dæmdur í fimm ára fangelsi en samherjar hans vændu stjórnvöld um að standa að sýndarréttarhöldum gegn honum.[1]

Vegna mótmæla gegn dómnum var Navalní leystur úr haldi innan við sólarhring eftir að hann var felldur. Á meðan dómstólar tóku mál hans til endurskoðunar var honum leyft að gefa kost á sér í borgarstjórakosningum í Moskvu sem fóru fram í september 2013 á móti samherja Pútíns, sitjandi borgarstjóranum Sergei Sobjanín. Navalní bað ósigur en hlaut um þrjátíu prósent atkvæða, sem þótti mjög góður árangur fyrir stjórnarandstæðing í Rússlandi. Í október 2013 komst áfrýjunardómstóll að þeirri niðurstöðu að Navalní væri sekur um þjófnað en dómurinn var gerður skilorðsbundinn. Navalní var því frjáls ferða sinna en honum meinað að bjóða sig aftur fram til opinbers embættis.[3] Mál Navalní var síðar tekið upp að nýju vegna athugasemda sem Mannréttindadómstóll Evrópu gerði við málsmeðferð hans. Niðurstaðan var hins vegar sú að rússneskir dómstólar felldu nákvæmlega sama dóm og áður yfir Navalní með sömu sönnunargögnum án þess að taka tillit til athugasemda MDE.[4]

Navalní hafði haft hug á að bjóða sig fram til forseta Rússlands gegn Pútín árið 2018 en honum var meinað að gefa kost á sér vegna dómsins.[5] Navalní hefur nokkrum sinnum verið fangelsaður fyrir að skipuleggja mótmæli gegn rússneskum stjórnvöldum án þess að fá formlegt leyfi fyrir því.[6][7][8]

Þann 20. ágúst 2020 féll Navalní í dá og var lagður inn á gjörgæslu í Omsk í Síberíu. Upplýsingafulltrúi hans sagðist telja að eitrað hefði verið fyrir Navalní í tebolla sem hann keypti á flugvellinum í Tomsk.[9][10] Flogið var með Navalní meðvitundarlausan til Berlínar og hann lagður inn á Charité-sjúkrahúsið í borginni. Þýskir læknar komust að þeirri niðurstöðu að Navalní hefði verið byrlað taugaeitrið Novichok. Eitrað hafði verið fyrir rússneska fyrrum njósnaranum Sergei Skripal og dóttur hans, Júlíu Skripal, með sama eitri í Salisbury á Englandi árið 2018.[11] Navalní vaknaði úr dáinu þann 7. september.[12]

Tengt efni[breyta | breyta frumkóða]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 1,2 Bogi Þór Arason. (19. júlí 2013) Erkióvinur Pútíns í svartholið. Morgunblaðið. Skoðuð 6. september 2020
  2. Karl Blöndal. (7. apríl 2013) Stjórnarandstæðingur dreginn fyrir dóm. Morgunblaðið. Skoðuð 6. september 2020
  3. Þórunn Elísabet Bogadóttir. (31. október 2013) Kremlarklönin. Kjarninn. Skoðuð 6. september 2020
  4. Þórunn Elísabet Bogadóttir (9. febrúar 2017). „Væntanlegur forsetaframbjóðandi dæmdur í annað sinn“. Kjarninn. Sótt 6. september 2020.
  5. „Pútín fagnaði í Moskvu“. mbl.is. 18. mars 2018. Sótt 6. september 2020.
  6. Kjartan Kjartansson (29. júlí 2019). „Heilsa Navalní sögð ásættanleg“. Vísir. Sótt 6. september 2020.
  7. Jónas Atli Gunnarsson (12. júní 2017). „Navalny handtekinn aftur í kjölfar mótmæla“. Kjarninn. Sótt 6. september 2020.
  8. Jóhann Hlíðar Harðarson (24. september 2018). „Navalny handtekinn enn á ný“. RÚV. Sótt 6. september 2020.
  9. „Grunur um morðtilraun gegn helsta andstæðingi Pútins“. Varðberg. 20. ágúst 2020. Sótt 6. september 2020.
  10. „Eitrað fyr­ir Navalní?“. mbl.is. 20. ágúst 2020. Sótt 6. september 2020.
  11. Atli Ísleifsson (2. september 2020). „Eitrað fyrir Naval­ny með tauga­eitrinu No­vichok“. Vísir. Sótt 6. september 2020.
  12. Kjartan Kjartansson (7. september 2020). „Navalní vaknaður úr dáinu“. Vísir. Sótt 8. september 2020.