Fara í innihald

Ásta Dís Óladóttir

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Dr. Ásta Dís Óladóttir er íslenskur fræðimaður, prófessor í viðskiptafræði við Háskóla Íslands[1] og stjórnandi með sérhæfingu í stjórnun, sjávarútvegi og alþjóðaviðskiptum[2][3]. Hún hefur starfað bæði innan akademíunnar og í atvinnulífinu, þar sem hún hefur oft verið í lykilhlutverkum.

Ásta Dís lauk doktorsprófi í alþjóðaviðskiptum frá Copenhagen Business School árið 2010 og fjallaði doktorsritgerð hennar um útrás íslenskra fyrirtækja. Hún hefur ritað margt á því sviði og veitt fjölmörg viðtöl.[4] Hún er með meistaragráðu í stjórnun og stefnumótun frá Háskóla Íslands (2001) og framkvæmdi þá fyrstu rannsóknina á Íslandi um þekkingarstjórnun. Á þeim tíma gegndi hún jafnframt stöðu framkvæmdastjóra Félags viðskiptafræðinga og hagfræðinga. Samhliða rannsókn Ástu Dísar fór fram val á þekkingarfyrirtæki ársins og úr varð Þekkingardagurinn, þar veitir Forseti Íslands stjórnendum þekkingarfyrirtækis ársins verðlaun. Valið hefur haldist óslitið frá árinu 2000. Ásta Dís lauk BA-gráðu í félagsfræði frá sama skóla (1999). Rannsóknir hennar hafa einblínt á stefnumótun, jafnrétti kynjanna í stjórnunarstöðum, og þróun í sjávarútvegi.

Sem prófessor við Háskóla Íslands hefur hún kennt fjölbreytt viðfangsefni innan viðskiptafræða og haft áhrif á stefnumótun og þróun kennslu innan sviðsins. Hún kom á fót starfsþjálfun Viðskiptafræðideildar[5] setti á laggirnar námskeiðin Viðskiptaáætlanir og Rekstur í sjávarútvegi, sem nú heitir Nýsköpun og sjálfbærni í sjávarútvegi og eldi. Hún hefur birt fjölda vísindagreina, bókarkafla og fræðilegra skýrslna sem snúa að jafnrétti, stjórnun og nýsköpun í atvinnulífinu. Hún er annar höfundur bókarinnar Fisheries and Aquaculture: The Food Security of the Future, sem kom út árið 2021[6] og gaf út bókina Sjávarútvegur og eldi[7][8][9] ásamt Ágústi Einarssyni árið 2024. Ásta Dís hefur í gegnum störf sín við háskóla, bæði hér á landi og erlendis leiðbeint á þriðja hundrað nemendum með lokaverkefni sín á BS, MS, MBA og P.hD stigi.[10]

Stjórnunar og stjórnarstörf

[breyta | breyta frumkóða]

Ásta Dís hefur gegnt fjölmörgum stjórnunar- og stjórnarstörfum í íslensku atvinnulífi. Hún starfaði sem framkvæmdastjóri Félags viðskiptafræðinga og hagfræðinga, framkvæmdastjóri Fríhafnarinnar og framkvæmdastjóri Heilsuverndarstöðvarinnar. Þá var Ásta Dís fyrsta konan á Íslandi til að gegna stöðu forseta viðskiptafræðideildar við íslenskan háskóla.[11][12]

Hún hefur setið í fjölmörgum stjórnum, hér á landi og erlendis. Til að mynda í stjórnum Byggðastofnunar, Samkeppniseftirlitsins, Vátryggingafélags Íslands, Lífís, Sparisjóðs Keflavíkur, Frumtaki, Mentor, Norrænum Myndum, Húsasmiðjunni, Inpro o.fl. Þá hefur hún átt sæti í endurskoðunarnefndum, starfskjaranefndum og gerðardómum í gegnum árin.  Hún var skipuð stjórnarformaður Nýsköpunarsjóðs atvinnulífsins árið 2023[13] og hefur setið í stjórnum stórra fyrirtækja eins og Samherja hf. og Ice Fresh Seafood. Hún hefur einnig verið formaður Jafnvægisvogarráðs FKA[14] Viðskiptafræðistofnunar Háskóla Íslands og er formaður Vísindasjóðs Háskólans á Akureyri.

Með þessum störfum hefur hún haft áhrif á stefnumótun innan atvinnulífsins og unnið að því að efla jafnrétti og nýsköpun í rekstri íslenskra fyrirtækja. Hún hefur sérstaklega beitt sér fyrir aukinni hlutdeild kvenna í stjórnunarstöðum og fræðslu um hlutverk jafnréttis í efnahagslegri framþróun.

Ásta Dís hefur verið ötul talskona fyrir jöfn tækifæri kynja til efnhagslegrar þátttöku og ákvarðanatöku í viðskiptalífinu og hefur lagt sitt af mörkum til umræðunnar um það hvernig hægt sé að auka fjölbreytni og jafna kynjahlutföll í stjórnunarstöðum [15][16][17][18][19][20][21][22][23][24][25][26][27][28][29][30][31][32][33][34][35][36][37][38][39][40][41]

Áhrif og viðurkenningar

[breyta | breyta frumkóða]

Ásta Dís hefur hlotið viðurkenningar fyrir störf sín á sviði jafnréttismála og sjávarútvegi.[42][43][44][45]

Ásta Dís leiðir í dag öflugt rannsóknateymi sem skoðar jöfn tækifæri kynja til efnahagslegrar þátttöku og ákvarðanatöku i atvinnulífinu og hafa þau birt fjölmargar greinar og haldið erindi hér heima og erlendis.

  • Ásta Dís Óladóttir og Ágúst Einarsson (2024).  Sjávarútvegur og eldi.  Hið íslenska bókmenntafélag.  ISBN prentuð bók: 978-9935-502-82-7.  I SBN Rafbók: 978-9935-502-81-0
  • Ágúst Einarsson og Ásta Dís Óladóttir (2021). Fisheries and Aquaculture: The Food Security of the Future 1st ed. Cambridge, Massachusetts: Elsevier, ISBN: 9780128210567
  1. „Ásta Dís Óladóttir - Prófessor“. Háskóli Íslands. Sótt 19 febrúar 2025.
  2. „Algjör negla á sjávarútvegsráðstefnunni“. Háskóli Íslands. Sótt 19 febrúar 2025.
  3. FKA - FÉLAG KVENNA Í ATVINNULÍFINU (17 nóvember 2022), „Erum við að beita úreltum aðferðum?“ - Dr. Ásta Dís Óladóttir á ráðstefnu Jafnvægisvogar FKA 2022., sótt 19 febrúar 2025
  4. „Frjáls verslun - 10. tölublað (01.10.2006) - Tímarit.is“. timarit.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  5. Sveinsdóttir, Rakel (25 ágúst 2021). „Nemendur í starfsþjálfun á draumavinnustöðum - Vísir“. visir.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  6. Einarsson, Ágúst; Óladóttir, Ásta Dís (18. september 2020). Fisheries and Aquaculture: The Food Security of the Future (enska). Elsevier Science. ISBN 978-0-12-821056-7.
  7. „Sjávarútvegur og eldi – Hið íslenska bókmenntafélag“. hib.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  8. „Alhliða rit um sjávarútveg“. www.bifrost.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  9. „Fjölmennt útgáfuhóf í Sjávarklasanum“. www.mbl.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  10. „Leita | Skemman“. skemman.is. Sótt 20 febrúar 2025.
  11. „Ásta Dís deildarforseti á Bifröst“. www.mbl.is.
  12. „Ártöl og áfangar - Kvennasögusafn“. kvennasogusafn.is. Sótt 20 febrúar 2025.
  13. „Ásta Dís nýr stjórnarformaður Nýsköpunarsjóðs atvinnulífsins | Fréttir | Nýsköpunarsjóðurinn Kría“. www.nyskopun.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  14. „Ásta Dís nýr formaður Jafnvægisvogarráðs“. www.mbl.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  15. „Ekki benda á mig, segir stjórnarmaðurinn - Vísir“. visir.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  16. „Morgunútvarpið - Leikhússkóli, kosningar, heilabilanir, reykingar, íþróttir og arftakastjórnun. | RÚV Útvarp“. www.ruv.is. Afrit af uppruna á 3. desember 2024. Sótt 19 febrúar 2025.
  17. „Að draga úr á­hættu með arf­taka­á­ætlun“. www.vb.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  18. „Forsætisáðherra vill samtal um leiðir til að draga úr kynjabilinu í atvinnulífinu“. Háskóli Íslands. Sótt 19 febrúar 2025.
  19. „Morgunútvarpið | RÚV Útvarp“. www.ruv.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  20. Sveinsdóttir, Rakel (3 ágúst 2024). „„Karlarnir segja konur of reynslulausar" - Vísir“. visir.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  21. Jensdóttir, Jóhanna Helga (27 október 2023). „,,Ég held að þolinmæðin í samfélaginu sé á þrotum". Stúdentafréttir. Sótt 19 febrúar 2025.
  22. „Bítið - Einsleitni í atvinnulífinu er stórt vandamál sem verður að tækla - Vísir“. visir.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  23. „Sautján ár á milli ráðninga á konu í forstjórastóli hjá skráðu félagi“. Kjarninn. 8 janúar 2023. Sótt 19 febrúar 2025.
  24. Kaktus 🌵. „Vilji er í raun allt sem þarf - að skapa jafnrétti og jöfn tækifæri er ákvörðun! - FKA“. www.fka.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  25. Sveinsdóttir, Rakel (1 apríl 2023). „Hundruð karlmanna forstjórar en sautján ár á milli kvenráðninga - Vísir“. visir.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  26. „Því fleiri vinagreiðar „því stærri karl ertu". www.vb.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  27. „Konur hæfar til að vera forstjórar en áhrif og tengslanet karla koma í veg fyrir að þær séu ráðnar“. Kjarninn. 19. desember 2022. Sótt 19 febrúar 2025.
  28. „Algjör negla á sjávarútvegsráðstefnunni“. Háskóli Íslands. Sótt 19 febrúar 2025.
  29. FKA - FÉLAG KVENNA Í ATVINNULÍFINU (17 nóvember 2022), „Erum við að beita úreltum aðferðum?“ - Dr. Ásta Dís Óladóttir á ráðstefnu Jafnvægisvogar FKA 2022., sótt 19 febrúar 2025
  30. Kaktus 🌵. „Arftakastjórnun og mikilvægi þess að hætta að reyta fjaðrir af konum // Viðtal við Dr. Ástu Dís vegna Jafnvægisvogar FKA. - FKA“. www.fka.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  31. „Síðdegisútvarpið - 12.október | RÚV Útvarp“. www.ruv.is. Afrit af uppruna á 8 febrúar 2023. Sótt 19 febrúar 2025.
  32. Kjarninn (18 júní 2022), Ekon – Emil ræðir við Ástu Dís, sótt 19 febrúar 2025
  33. „Kynjakvóti í framkvæmdastjórnum gæti leiðrétt kynjahalla í ráðningum forstjóra“. Kjarninn. 18 júní 2022. Sótt 19 febrúar 2025.
  34. „Síðasta konan ráðin fyrir áratug“. www.mbl.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  35. „Viðurkenningarhátíð kvenna í atvinnulífinu, Frambjóðendur til þingkosninga 2021 og Tré lífsins“. www.hringbraut.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  36. Sveinsdóttir, Rakel (29 október 2020). „Dæmi um þrjár leiðir til að eyða kynjahalla í stjórnendastöðum - Vísir“. visir.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  37. „Lífeyrissjóðir auki veg kvenna í stjórnunarstöðum“. www.mbl.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  38. Lífeyrismál.is. „Þarf lög um kynjakvóta í framkvæmdastjórnum fyrirtækja?“. Lífeyrismál.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  39. „„Leyniglamúr" í íslenskum stórfyrirtækjum - RÚV.is“. RÚV. 9 janúar 2020. Sótt 19 febrúar 2025.
  40. „Konur vilja frekari kynjakvóta í atvinnulífinu - RÚV.is“. RÚV. 18. desember 2019. Sótt 19 febrúar 2025.
  41. „Engin smitáhrif af kynjakvóta á stjórnir“. www.mbl.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  42. „Ásta Dís Óladóttir, formaður stjórnar Nýsköpunarsjóðs, hlýtur viðurkenningu fyrir lofsvert framlag til jafnréttismála | Fréttir | Nýsköpunarsjóðurinn Kría“. www.nyskopun.is. Sótt 19 febrúar 2025.
  43. „Fjögur fá viðurkenningu fyrir framúrskarandi störf fyrir HÍ“. Háskóli Íslands. Sótt 19 febrúar 2025.
  44. „Ásta Dís hlýtur viðurkenningu Sjávarútvegsráðstefnunnar og TM“. Háskóli Íslands. Sótt 19 febrúar 2025.
  45. Daníelsdóttir, Berta (28 maí 2021). „Viðurkenningar til frumkvöðla á 10 ára afmæli Sjávarklasans“. Íslenski sjávarklasinn. Sótt 19 febrúar 2025.