Upplausn
Í efnafræði er upplausn ósamgena blanda sem samstendur af tveimur eða fleiri efnum. Í upplausn er leyst efni upplaust í öðru efni, leysiefnið. Yfirleitt er það efni sem það er meira af kallað leysiefnið. Það getur verið þéttefni, vökvi eða gas. Upplausnin sem myndist er í sama efnisham og leysiefnið.
Gas [breyta]
Ef leysiefnið er gas, þá getur aðeins annað gas leyst upp í því. Dæmi um gasupplausn er loft (súrefni og önnur gös uppleyst í nitri). Það eru ekki mikil samskipti milli sameinda í upplausninni, þess vegna eru gasupplausnir svolítið smávægilegar. Stundum á maður við þær sem blöndur heldur upplausnir.
Vökvi [breyta]
Ef leysiefnið er vökvi, þá geta gas, vökvi og þéttefni öll leyst upp í því. Nokkur dæmi eru:
- Gas í vökva:
- Súrefni í vatni
- Koltvísýringur í vatni
- Vökvi í vökva:
- Áfengir drykkir eru yfirleitt byggðir á upplausn etanóls í vatni
- Bensín er upplausn sem samstendur af ýmislegum kolvatnsefnum
- Þéttefni í vökva:
Þéttefni [breyta]
Ef leysiefnið er þéttefni, þá geta gas, vökvi og þéttefni öll leyst upp í því. Nokkur dæmi eru:
- Gas í þéttefni:
- Vökvi í þéttefni:
- Þéttefni í þéttefni:
- Stál, blanda kolefnisfrumeinda í járnafrumeindum
- Málmblendi eins og brons meðal annars
- Fjölliður sem innihalda sundrunarefni