Svartdjöfull

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Svartdjöfull
Humpback anglerfish.png
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki (Animalia)
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Geisluggar (Actinopterygii)
Ættbálkur: Kjaftagelgjur (Lophiiformes)
Ætt: Melanocetidae
Ættkvísl: Melanocetus
Tegund: M. johnsonii
Tvínefni
Melanocetus johnsonii
Günther, 1864

Svartdjöfull eða lúsífer (fræðiheiti: Melanocetus johnsonii, sem þýðir „svartur hvalur Johnsons“) er djúpsjávarfiskur. Hann fékk fræðiheiti sitt frá svörtum lit, beittum sem líkjast vígtönnum og það að hann lifir í yfir 2.000 metra dýpi undir sjó. Feitur kringlóttur líkaminn lítur út eins og körfubolti, veltandi um í hildjúpu myrkrinnu. Þróun þessarar lögunar kemur í veg fyrir að líkaminn falli inn og kremjist í gríðarlegum þrýstingi í þessu mikla dýpi.

Þessir fiskar hafa aðlagast vel að myrkri heimkynna sinna. Þeir hafa öðlast hæfni við að lifa af í þessum beiska, kalda og almyrkva heimi. Náttúrúlegt loftnet á höfði fisksins virkar sem beita. Hann notar oxunarferli sem kallast lúsiferín, bakteríur sem framkalla ljós en íslenskt heiti tegundarinnar merkir ljósberi. Þetta veldur að toppurinn á tálbeitunni fer að ljóma sem þannig laðar bráð að honum. Þegar minni djúpsjávarverur koma nálægt honum, opnast munnur hans sjálfkrafa. Bráðin hefur þá enga möguleika á að sleppa.

Heimkynni[breyta]

Svartdjöfull býr í yfr 2.000 metra dýpi í höfum um allan heim.

Fæðuöflun[breyta]

Svartdjöflar hafa langar, þunnar tennur sem standa út báðum megin í munninum. Þegar fiskurinn opnar kjaftinn er er munnurinn á honum stærri en líkaminn. Teygjanlegur magi hans gefur honum kleift að gleipa bráð sem er tvisvar sinnum stærri en hann sjálfur.

Æxlun[breyta]

Karlkyns svartdjöfull hefur litlar boginar tennur sem hann notar til að grípa í kvennkyns fiskinn. Þegar hann festir sig, sameinast æðarnar í karlfisknum og kvenfisknum. Karlkyns fiskurinn eyðir restinni af lífi sínu varanlega fastur við kvenkyns fiskinn, orðinn að sníkjudýri. Karlkyns fiskurinn fær síðan alla næringu sína frá kvenkyns fiskinum. Ef karlkyns svartdjöfull er ófær um að para sig upp með kvenkyns svartdjöfli, þá mun hann deyja úr hungri. Karlkyns svartdjöflar skorta meltingarveg og geta því ekki melt mat á eigin spýtur.

Tenglar[breyta]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.