Stjórnleysis samtakahyggja

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Anarchy-symbol.svg
Rauðsvarti fáninn, sem hefur frá upphafi verið tengdur stjórnleysis samtakahyggju.

Stjórnleysis samtakahyggja (e. anarkó-syndikalismi) er ákveðið afbrigði stjórnleysisstefnu, sem leggur megináherslu á mikilvægi áhrifa verkamanna á vinnustöðum sínum. Til að hámarka þessi áhrif leggja stuðningsmenn samtakahyggju áherslu á samstöðu verkafólks, styrk verkamannasamtaka, og nauðsyn beinna aðgerða. Þeir taka þátt í verkalýðsfélögum í því skyni að gera úr þeim öfluga byltingarhreyfingu sem myndi síðan mynda grunninn að samfélagsskipulaginu eftir byltingu.

Verkalýðsfélög með samtakahyggju að leiðarljósi hafa náð allnokkrum árangri víða, meðal annars á Spáni og í Frakklandi. Uppbygging þeirra er nokkuð frábrugðin hefðbundnum verkalýðsfélögum, sem skýrist af ofangreindum hugmyndum. T.a.m. gera þau ekki greinarmun eftir starfsgreinum; allir verkamenn á tilteknum vinnustað tilheyra sama verkalýðsfélaginu og taka sameiginlegar ákvarðanir. Ákvarðanir teknar þannig eru, ennfremur, ekki háðar samþykki neinna yfirmanna; efri lög samtakanna hafa ekki skipanavald yfir þeim neðri. Þannig er samtakahyggja form ráðstjórnar. Hver vinnustaður sendir svo málsvara á fundi fleiri vinnustaða – e.t.v. fundi mismunandi hluta einnar verksmiðju, eða allra fyrirtækja í bæjarfélagi, eða allra félaga í sama iðnaði.

Síðast en ekki síst, telja samtakasinnar að gagnslaust sé að nota óbeinar aðgerðir, eins og kjör þingfulltrúa eða samningaviðræður einar saman til að bæta kjör verkamanna; heldur sé nauðsynlegt að beita öllum tiltækum aðferðum, og ber þar helst á verkföllum.