Signa
Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
| Signa | |
|---|---|
| Signa og vatnasvið hennar. Hún rennur í gegnum París og út í Ermarsundið. | |
| Uppspretta | Búrgúnd-hérað |
| Árós | Signuflói við Ermarsund, nálægt Le Havre |
| Lönd á vatnasviði | Frakkland, Belgía |
| Lengd | 776 km |
| Hæð uppsprettu | 471 m |
| Meðalrennsli | 563 m³/s (við ósa) |
| Vatnasvið | 78.650 km² |
- Signa gæti einnig átt við íslenska kvenmannsnafnið Signa eða sögnina að signa sem er kristinn gjörningur.
Signa (franska: Seine, borið fram 'sen(g)') er ein af mestu ám Frakklands. Hún kemur upp í Búrgúnd-héraði, nálægt borginni Dijon, rennur um París og Rúðuborg og til sjávar í Signuflóa, í grennd við hafnarborgina Le Havre. Neðri hluti árinnar er afar lygn og því mikilvæg flutningaleið skipum og fljótabátum.
Efnisyfirlit |
[breyta] Uppruni nafnsins
Nafnið Signa (Seine) er komið úr latínu, Sequana, sem aftur er sagt komið úr gallísku Sicauna, sem talið er merkja "áin helga – (Helgá)" eða "fljótið helga". (Gallíska var keltneskt tungumál, sem talað var í Gallíu, og skiptist í margar mállýskur).
Neðsti hluti árinnar, í Normandí, var að fornu kallaður Rodo eða Roto, sem er keltneskt orð sem merkir á. (Árheitið Rhône í Suður-Frakklandi er dregið af þessu sama orði). Þessu til frekari stuðnings má nefna að nafnið Rouen (Rúða eða Rúðuborg) var Rotomagos á gallísku, sem merkir „Árvellir“ (magos í gallísku var upphaflega grasflöt, völlur, en fékk síðar merkinguna verslunarstaður (kaupvangur – kaupangur), sbr. Rúðu-borg).
[breyta] Siglingar og brýr
Signa er fær hafskipum upp til Rúðuborgar, sem er 120 km frá sjó, og þar gætir flóðs og fjöru. Hægt er að komast á fljótabátum upp til Bar-sur-Seine sem er 560 km frá ósum árinnar. Þar fyrir ofan er hægt að komast um á skemmtibátum. Við París, um 446 km frá ármynninu, er áin aðeins í 24 m hæð, og er hún því afar lygn og auðveld til siglinga. Það nýttu víkingar sér að fornu, og komust á skipum sínum alla leið upp til Parísar.
Fjöldi brúa hefur verið byggður yfir Signu, þar af um 36 í París. Meðal þeirra eru Pont Louis-Philippe og Pont Neuf, sú síðarnefnda er frá 1607. Af öðrum brúm má nefna Normandí-brúna (Pont de Normandie), sem er einhver lengsta stagbrú í heimi, og tengir borgirnar Le Havre og Honfleur.
[breyta] Saga
Sagnir eru um að eftir að Jóhanna af Örk var brennd á báli árið 1431, hafi ösku hennar verið dreift í Signu.
Napóleon, sem dó 1821, óskaði eftir því í erfðaskrá sinni að verða grafinn á bökkum Signu, en eftir því var ekki farið.
Árið 1991 voru Signubakkar í París (Vinstri bakkinn – Rive Gauche og Hægri bakkinn – Rive Droite) settir á heimsminjaskrá UNESCO. Sjá vefsíðu UNESCO — Signubakkar, París
[breyta] Listmálarar
Signa hefur veitt mörgum listmálurum innblástur á 19. og 20. öld, m.a.:
- Frédéric Bazille
- Maurice Boitel
- Richard Parkes Bonington
- Eugène Boudin
- Camille Corot
- Charles-François Daubigny
- Raoul Dufy
- Othon Friesz
- Carl Fredrik Hill
- Eugène Isabey
- Johan Barthold Jongkind
- Raimond Lecourt
- Albert Marquet
- Claude Monet
- Luis F. Pinzón
- Camille Pissarro
- Emilio Grau Sala
- Gaston Sébire
- Georges-Pierre Seurat
- Constant Troyon
- Joseph Mallord William Turner
- Félix Vallotton
- Édouard Vuillard
[breyta] Heimildir
- Greinin „Seine“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 26. október 2008.