Reiðhjól

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Skýringarmynd sem sýnir nöfn á hlutum reiðhjóls.

Reiðhjól, oft einfaldlega kallað hjól, er farartæki sem knúið er áfram af vöðvum hjólreiðamannsins. Hjólreiðar eru stundaðar sem ferðamáti, sem íþrótt, og til afþreyingar og útivistar. Þegar farið er á lágum hraða, sem til dæmis 1-15 km/klst, er reiðhjólið orkusnjallasti farartæki sem er almennt í boði. [1][2] Samanburðarrannsóknir sem hafa fylgst með venjulegt fólk yfir áratugi og borið saman heilsufar og dánarlikur hafa komist að þeirri niðurstöðu að þeir sem hjóla til samgangna lífa talsvert lengur. Dánarlikur á tímabílinu voru 30% lægri hjá þeim sem hjóla, en öðrum eftir að hafa leiðrétt fyrir ýmsar aðrar breytur svo sem önnur likamsrækt, samfélagsleg staða, kyn og fleira. [3][4]

Ökutæki sem eru í grunnin hönnuð eins og reiðhjól, en hafa hjálparmótor eru flokkuð sem tegund af reiðhjólum, kölluð pedelecs á ensku, háð nokkrum skilyrðum samkvæmt tilskipun ESB, 2002/24. Skilyrðin eru : Vélin er bara er virkur ef stigið er á pedölunum, hámarksafl vélar er 250 W, og ennfremur minnki aflið úr vélinni eftir sem hraðinn aukist, uns vélin veiti enga aðstoð við 25 km hraða.

Efnisyfirlit

Saga reiðhjólsins á Íslandi [breyta]

Hjól sem gekk undir nafninu velociped eða veltipétur á Íslandi, sbr. á dönsku nefndist hjólið veltepetter.

Knud Zimsen segir frá því í endurminningum sínum, að Guðbrandur Finnbogason verslunarstjóri hafi átt fyrsta reiðhjólið, sem kom til Íslands. Hjólagrindin var úr járni, en hjólin úr tré með járngjörðum. Ekkert drif var á því, og þess vegna ekki hægt að hjóla upp í móti. Þetta hjól er nú á Þjóðminjasafninu. Guðmundur Sveinbjörnsson átti annað hjól af svipaðri gerð. 1892-1893 bættust tvö önnur hjól við, átti Teitur Ingimundarson úrsmiður annað, en Elías Olsen bókhaldari hitt. Var framhjólið á því mjög stórt, en aftari hjólið sáralítið. Tók það hinum mjög fram, enda safnaðist fólk saman til að horfa á hann aka á því umhverfis Austurvöll. Þessi hjól voru kölluð veltipétur eða Velociped. Og í blaðagrein einni hraðfóti. [5] [6]

Ýmsar hjólategundir [breyta]

Tilvitnanir [breyta]

  1. "Johns Hopkins Gazette", 30. ágúst 1999
  2. Whitt, Frank R.; David G. Wilson (1982). Bicycling Science, Second edition, Massachusetts Institute of Technology, 277-300. ISBN 0-262-23111-5. 
  3. "Archives of Internal Medicine", 2000
  4. Andersen, Lars Bo; Peter Schnohr, MD; Marianne Schroll, PhD, DMSc; Hans Ole Hein, MD (2000). „All-Cause Mortality Associated With Physical Activity During Leisure Time, Work, Sports, and Cycling to Work“: 1621-1628. ISSN 0003-9926. 
  5. Reiðhjólið; grein í Fálkanum 1946
  6. Aflfræði-nýjungar síðustu 10 árin; grein í Nýju öldinni 1899

Tenglar [breyta]

Einkennismerki Wikiorðabókar
Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
  Þessi íþróttagrein sem tengist tækni er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.