Overijssel

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Fáni Skjaldarmerki
Fáni
Skjaldarmerki
Upplýsingar
Höfuðborg: Zwolle
Flatarmál: 3.420 km²
Mannfjöldi: 1.134.434
Þéttleiki byggðar: 341/km²
Vefsíða: [1]
Lega
Overijssel-Position.png

Overijssel er fylki í Hollandi, það fjórða stærsta þar í landi og er 3.337 km2 að stærð. Höfuðborgin heitir Zwolle.

Lega og lýsing[breyta]

Overijssel liggur austarlega í Hollandi og nemur við þýsku landamærin (Neðra-Saxland og Norðurrín-Vestfalía. Önnur héruð sem að Overijssel liggja eru Drenthe og Frísland að norðan, Flevoland að vestan og Gelderland að sunnan. Íbúar eru 1,1 milljón talsins og er Overijssel því sjöunda fjölmennasta fylki Hollands ásamt Limburg. Fylkið er láglent en er þó eitt fárra fylkja Hollands sem ekki fer niður fyrir sjávarmál. Lægsti punktur fylkisins er í 2 metra yfir sjávarmáli.

Fáni og skjaldarmerki[breyta]

Fáni Overijssel samanstendur af fimm láréttum röndum. Rauðri, gulri, blátti, gulri og rauðri. Guli liturinn er þó breiðastur. Litirnir tengja fylkið við fylkið Holland, en rauður og gulur eru litir þess. Bláa röndin vísar til árinnar Ijssel, sem er nafngefandi fyrir þetta fylki. Fáninn var formlega tekinn í notkun 21. júlí 1948. Skjaldarmerkið er líkt en í því vantar rauða litinn á bakgrunninum. Þó er ljónið fremst rautt og vísar til Karls V keisara þýska ríkisins, sem hlaut fylkið að gjöf á 16. öld. Merkið er því upprunnið á þeim tíma en endanlega útgáfan er frá 1950. Ljónberarnir og kórónan eru síðari tíma viðbætur. Kórónan vísar til konungsríkisins Hollands.

Orðsifjar[breyta]

Í upphafi hét fylkið Oversticht (eða bara Sticht). En þegar biskupinn í Utrecht gaf Karli V keisara fylkið, veitti keisari sjálfum sér nafnbótina Herr von Overijssel. Þetta var nafngefandi fyrir fylkið. Merkingin er svæðið hinummegin við ána IJssel (séð frá Utrecht).

Söguágrip[breyta]

Á miðöldum var fylkið, saman með Drenthe, undir yfirráðum biskupanna í Utrecht. 1528 gaf biskupinn, sem þá var Hinrik frá Bæjaralandi, Karli V keisara þýska ríkisins fylkið en Karl var Habsborgari. Aðrir hlutar Niðurlanda voru undir yfirráðum spænsku Habsborgar-ættarinnar. Þegar sjálfstæðisstríð Niðurlanda hófst á 16. öld, gekk fylkið til liðs við uppreisnarmenn og skrifuðu undir Utrecht-yfirlýsinguna gegn Spánverjum. Við sjálfstæði Niðurlanda varð Overijssel að hollensku fylki. Sjá eftir það sögu Hollands.

Borgir[breyta]

Stærstu borgir Overijssel:

Röð Borg Íbúar Ath.
1 Enschede 157 þúsund
2 Zwolle 120 þúsund Höfuðborg fylkisins
3 Deventer 98 þúsund
4 Hengelo 80 þúsund
5 Almelo 72 þúsund
6 Hardenberg 59 þúsund
7 Kampen 50 þúsund

Heimildir[breyta]