Gregorska tímatalið

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Tilvísað frá Nýi stíll)
Stökkva á: flakk, leita
Kosningavaka eftir William Hogarth. Neðarlega hægra megin sést svart blað með áletruninni „Give us our eleven days“ („Skiliði ellefu dögunum“) gegn upptöku gregorska tímatalsins sem gerðist 1752.

Gregorska tímatalið (stundum kallað gregoríska eða gregoríanska tímatalið eða nýi stíll) er tímatal sem innleitt var í katólskum löndum árið 1582 og kennt er við Gregor 13. páfa. Tímatalið tók við af rómverska tímatalinu, sem oftast er kallað júlíska tímatalið og kennt við Júlíus Sesar, en mikil skekkja var orðin í því.

Leiðréttingin var miðuð við vorjafndægur og gekk út á það að felldir voru niður 10 dagar árið sem það var tekið í notkun og kom þá 15. október í stað 5. október. Eingöngu fjórða hvert ár varð hlaupár og það aldamótarár sem talan 400 gengur upp í, í stað allra aldamótarára áður. Þannig var 1900 ekki hlaupár, en 2000 var það. Bæði hefðu verið hlaupár í gamla stíl.

Í löndum annara kirkjudeilda tók sums staðar upp undir tvær aldir að koma breytingunni á og flestar deildir austurkirkjunnar (Rétttrúnaðarkirkjunnar) hafa ekki enn tekið það upp. Því hefur til að mynda jóladagur þeirra á 20. öld verið þann 6. janúar vegna skekkjunnar sem er í júlíska tímatalinu, en ekki 25. desember eins og í því gregorska.

Gregorska tímatalið var tekið upp á Íslandi árið 1700 og gildir í dag. Var skekkjan þá orðin 11 dagar frá því júlíska, sem voru klipptir úr árinu þannig að 29. nóvember kom í stað 17. nóvember.

Heimildir[breyta]