Markþjálfun

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Markþjálfun er virkur viðtalssamningur sem hefur afmarkaðan tilgang og útkomuvæntingar. Markþjálfar beita ýmsum viðtalsverkfærum við að vinna að tilganginum til að uppfylla útkomuvæntingarnar eða að taka framúr þeim. það að fara í markþjálfun sem inniheldur regluleg viðtöl getur kallað á mikla innri vinnu og endurröðunar viðhorfs, gilda og hegðunar samkvæmt þeim löngunum og tilgangi sem samið er um í upphafi. Í grunninn er markþjálfun fyrir flott og heilbrigt fólk sem vill ná auknum árangri og vera skilvirkara í því sem það er eða vill taka sér fyrir hendur. Stuðningur við persónulegar umbreytingar með speglun og áskorunum sem byggja á persónulegum markmiðum. Markþjálfun er þessvegna ný faggrein sem er virkar meðal annars sem undirgrein stuðnings og þjálfunarstétta.

Samband markþjálfa og sækjenda[breyta]

Grunnkröfur til allra markþjálfa samkvæmt ICF[1] er að markþjálfi er ekki að velta sér uppúr sínum hugmyndum um hvað sækjandi ætti að gera og hann er ekki leiðbeinandi um hvað sækjandi á að velja. Ef 'traust', 'trúnaður', 'góð nærvera', 'öflugar spurningar' ásamt stuðningi við 'sjálfsvitundarvakningu' og 'sjálfsprottnar aðgerðir' er ekki fyrir hendi, þá getur viðkomandi ekki fengið neinar vottanir frá ICF.

Í viðtali vð markþjálfa þá velur sækjandi það umræðuefni sem honum finst mikilvægt að nota tímann í þessa stundina innan þess ramma sem um var samið í upphafi þegar sambandið var formfest. Markjþálfi hjálpar sækjenda að sækja inná það umræðuefni. Reyndur markþjálfi leitast við að kanna mögulegar árangursvörður og undirliggjandi atriði sem snúa að því að ná útkomum samkvæmt upphaflegu markmiði og athugar hvort sækjandi sé að fá það sem hann leitar eftir.


Ólík verkefni markþjálfa[breyta]

Hægt er að beita markþjálfun við lausn ólíkra verkefna, fleiri dæmi um slíkar nálganir bætast við reglulega. Hér fyrir neðan er nánari skýring á ólíkum verkefnum og þeim merkimiðum sem hafa verið settar á þær. Það er oft mikil skörun í nálgun ólíkra verkefna, en hér er stuðst við þá merkimiða sem við þekkjum þar sem leit okkar af þekkingu á ólíkum atriðum byggist á þeim merkimiðum sem við þekkjum.

Markþjálfar notar ólík viðtalsverkfæri (t.d. miðuð endursögn, virk hlustun, sterkar spurningar, endurtekinn skýrleiki o.fl. ) sem hjálpar sækjenda að hliðra sjónarhorni sínu og þannig að sjá ólíkar lausnir til að ná markmiðum sínum.[2] Þessi færni eru notuð þegar sækjendur fá þjálfun á hvaða sviði sem er. Í þessum skilningi er markþjálfun stuðningsstétt þar sem stutt er við sækjendur í hvaða mannlegri viðleitni sem er, allt frá áhyggjum sínum í persónulegum málum, faglegum, íþróttum, félagslegum, fjölskyldu, stjórnmálum, andlegum þáttum, o.fl.

Verkefna-markþjálfun[breyta]

Verkefna-markþjálfun er fagleg stuðningstarfsemi sem veitir þróunarstuðning við einstaklinga, teimi, rekstur og samfélög með það að markmiði að auka og styðja burðargetu og skilvirkni verkefnastjórnunarteymis[3] .

Viðskipta-markþjálfun[breyta]

Viðskipta-markþjálfun veitir jákvæðan stuðning og endurgjöf til einstaklinga eða hópa til að bæta persónulega árangur þeirra í atvinnurekstri. þjálfun forstjóra og framkvæmdastjóra ásamt leiðtoga og forystu þjálfun lykilmanna. Margir Viðskipta-markþjálfarar kalla sig ráðgjafa og fást einnig við fyrrtækjaráðgjöf á ýmsum sviðum stjórnunar og viðskiptaráðgjafar.[4] Velta í viðskipta-markþálfun árið 2007 var að aukast um allt að 18% á ári í okkar heimshluta[5] og er ein af þeim greinum sem er með hvað hraðasta vöxt í heiminum öllum[6]

Persónu-markþjálfun[breyta]

Persónu-markþjálfun er þjálfunarferli sem er byggt upp eftir þörfum persónunnar sem sækir þjálfun, ferlið er hannað og markað með samningi á milli sækjendans og markþjálfara og byggir á markmiðum, vörðum og áhuga sem sækjandi segist hafa. Persónu-markþjálfi tekur aldrei leiðtogahlutverk eða ráðgjafahlutverk í þjálfuninni heldur byggist þjálfunin á þeim samningi sem gerður við hvern tíma. Að þessu leyti er persónu-markþjálfun tilitssöm fyrir einstaklingnum sem lærir að beyta höfundarvaldi sem leiðtogi í eigin lífi. Persónu-markþálfi gerir aldrei meira en sækjandinn. ðferðin stuðlar aðeins að viðhorfsbreytingu sem byggir á gildum einstaklingsinns en ekki kenningum um fyrirfram ákveðnin gildi.[7]

Árekstra-markþjálfun[breyta]

Árekstra-markþjálfun "Conflict coaching" er mikið notað bæði í skipulagsheildum eisnog við breytingastjórnun, við hjónaráðgjöf og annarsstaðar þar sem samskipti skipta máli. Eisog aðrar nálganir af þessu tagi þá er grunnhugmyndin sú að árekturinn eða átökin skapa opnun og tækifæri til breytinga, til bættra sambanda, betri samskipta og lausna sem gagnast felirum betur.

ADHD-markþjálfun[breyta]

Sérhæfing ADHD markþjálfa liggur í aðferðasamsetningu sem talar sérstaklega til lífsmunsturs einstaklinga með ADHD. Áhersla er á þjálfun með ákveðin verkfæri sem hafa hjálpað fólki með ADHD. Til viðbótar við tímastjórnun, skipulag, markmiðasetningu og að klára verkefni þá er þjálfun í að auka skilning sækjenda á áhrifum ADHD á líf og starf með tilheyrandi stuðningi í hlutverkaþjálfun og væntingastýringu. Vegna upplifunar margra á höfnun gagnvart samfélaginu, þá er aukin þörf á speglun í markþjálfunarsambandi til virkar sjálfsvitundar um eigið gildi og hæfileika þrátt fyrir takmarkanir, þessi innri átök við sjálfsmat sem er litað af gildum samfélagsins frekar en eigin gildum.[8]

Lífsstíls-markþjálfun[breyta]

Byggir á ýmsum verkfærum og aðferðum frá öðrum greinum, svo sem félagsfræði, sálfræði, jákvæðri þróunarfræði og starfsráðgjöf til að hjálpa fólki að finna og ná fram persónulegum markmiðum. Sérstaðan er studd með öðrum fræðum einsog gráðum í sálfræði félagsráðgjöf, dáleiðslu, drauma greiningu, miðlun eða öðrum greinum sem hjálpa við að veita góða leiðsögn. Hins vegar er ekki endilega meðferðar eða ráðgjafarréttindi þar á bakvið. sálfræðileg inngrip og viðskiptalegar greiningu liggja stundum fyrir utan verksvið einstaklra lífs-markþjálfara, það fer allt eftir samsetningunni. Fagfélög meðferðaraðila og félagsráðgjafa ásamt öðrum gagngrínendum benda á að þó aðferð markþjálfunar henti vel til verkefna, þá þarf samsetning lausna sem boðnar eru að passa við menntunarbakgrunn þannig að faglega sé staðið að málum.[9][10][11][12]

Nám í markþjálfun á Íslandi[breyta]

Markþjálfun hefur verið að riðja sér til rúms á Íslandi. Hún hefur verið kennd við Markþjálfunarskóla Evolvia og við Háskólann í Reykjavík. Svið markþjálfa eru ólík og þá er að finna á öllum sviðum íslensks samfélags.

Hversvegna markþjálfun[breyta]

Þetta er þjálfun fyrir alla þá sem vilja læra fjölbreyttar aðferðir, tengjast tilganginum, þekkja og nýta hæfileika sína og þróa lausnir sem stuðla að hamingju og velgengni. Þú skoðar og skynjar hvað sameinar það besta í þér, þjálfar færni til að virkja það og beina því í farsælan farveg.[13]

Ávinningur markþjálfunar[breyta]

Með því að starfa með markþjálfa geturðu öðlast[14]

  • Skýrari framtíðarsýn og gildi
  • Meiri sköpunargleði
  • Meiri aga
  • Skilvirkari framkvæmd
  • Meira hugrekki og þor
  • Markvissari forgangsröðun
  • Virkjun nýrra tækifæra
  • Aukna hæfni og kraft
  • Aukna velgengni
  • Meiri meðvitund
  • Aukna virkni
  • Innihaldsríkara líf

Fyrir hverja er markþjálfun?[breyta]

Fjölbreyttar ástæður geta haft áhrif á það hvers vegna einstaklingur eða teymi kýs að vinna með markþjálfara. Hér á eftir eru taldar upp tíu ástæður sem notaðar voru í kynningu frá Opna Háskóla HR[15]

  • Brýn og ögrandi verkefni í sjónmáli.
  • Skortur á þekkingu, hæfni, sjálfstrausti eða aðföngum.
  • Krafa um að ná stórum áfanga á skömmum tíma.
  • Mótdrægni eða áföll, sem krefjast stefnubreytinga.
  • Samskiptastíll stjórnanda hamlar árangri í starfi.
  • Það skortir á skýrleika þegar kemur að valkostum.
  • Einstaklingurinn hefur náð mjög langt, en árangurinn hefur truflandi áhrif.
  • Stjórnandi þekkir ekki nægilega vel eigin styrk og hvernig beita má honum til meiri árangurs.
  • Misvægi milli vinnulífs og einkalífs sem veldur streitu.
  • Stjórnandi hefur þörf fyrir að geta skipulagt líf sitt betur út frá eigin forsendum.

Heimildir[breyta]

  1. http://www.coachfederation.org/files/IndCred/ICFCompetenciesLevelsTable.pdf ICF Competencies Levels Table
  2. Cox,E. (2013) Coaching Understood. London. Sage.
  3. http://www.bia.ca/articles/ProjectCoaching.htm Why Project Coaching May Be Right For You
  4. http://blogs.wsj.com/independentstreet/2008/04/10/executive-coaching-worth-the-money/ Lorber, Laura. (2008) Executive Coaching – Worth the Money? The Wall Street Journal.
  5. http://www.businesscoaching.com/business-coaching-statistics/ Statistics. Business coaching.
  6. http://vongehrconsulting.com/Finding-Answers-Blog/2010/08/why-getting-a-business-coach-is-a-good-investment/ 'Why getting a business coach is a good investment' (2010) Finding answers. Vongehr consulting
  7. Rogers, Jenny. (2008) Coaching skills – a Handbook. Open University Press.
  8. http://jad.sagepub.com/content/8/4/221.abstract Accuracy of Self-Evaluation in Adults with ADHD. (2005) Journal of Attention Disorder
  9. http://www.lynnesherman.com/faqs.html FAQ, Lynne Sherman .
  10. http://health.state.tn.us/boards/pc_mft&cpt/PDFs/Life_Coach_Policy.pdf Board of Professional Counselors, Marital and Family Therapists, and Clinical Pastoral Therapists Policy Statement Regarding Unlicensed Practice by Life Coaches.
  11. http://hawaii.gov/dcca/pvl/hrs/hrs_pvl_465.pdf Hawaii State Statutes
  12. http://sehd.ucdenver.edu/cpce-internships/files/2010/08/Statute.pdf Colorado Mental Health Practice Act Article 43, Mental Health.
  13. http://www.efling.is/fraedslumal/styttri_namskeid/markthjalfun/ efling
  14. http://carpediem.is/ einkarekin markþjálfunarstofa
  15. http://www.ru.is/opnihaskolinn/markthjalfun/hvad-er-markthjalfun Markþjálfin í Opna Háskóla HR.
  Þessi sálfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.
  Þessi heilsugrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.