Kennimynd

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Kennimynd (skammstafað sem km.) eru frumhlutar sagnorða sem aðrar beygingarmyndir eru dregnar af og sú mynd sem oft er gefin upp í orðabókum. Afleiddar myndir eru dregnar af kennimyndum sagnorða. Af fyrstu kennimynd eru nútíðarmyndir sagnarinnar dregnar. Af þriðju kennimynd sterkra sagna og núþálegra sagna er t.d. dreginn viðtengingarháttur þátíðar.

Efnisyfirlit 1 Kennimyndir veikra sagna 2 Kennimyndir sterkra sagna 3 Kennimyndir núþálegra sagna 4 Kennimyndir ri-sagna 5 Tengt efni 6 Neðanmálsgreinar

[breyta] Kennimyndir veikra sagna

Fyrsta kennimynd	Önnur kennimynd	Þriðja kennimynd
nafnháttur	fyrsta persóna eintala þátíð framsöguháttur	lýsingarháttur þátíðar
Að borða	Ég borðaði	Ég hef borðað
Að elska	Ég elskaði	Ég hef elskað

• Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þótt ég borði) frá fyrstu kennimynd (að borða)
• Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þótt ég borðaði) frá annari kennimynd (ég borðaði)

[breyta] Kennimyndir sterkra sagna

Fyrsta kennimynd	Önnur kennimynd	Þriðja kennimynd	Fjórða kennimynd
nafnháttur	1. persóna eintala þátíð framsöguháttur	1. persóna fleirtala þátíð framsöguháttur	lýsingarháttur þátíðar
Að finna	Ég fann	Við fundum	Ég hef fundið

• Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þótt ég finni) frá fyrstu kennimynd (að finna)
• Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þótt ég fyndi) frá þriðju kennimynd (við fundum)

[breyta] Kennimyndir núþálegra sagna

Fyrsta kennimynd	Önnur kennimynd	Þriðja kennimynd	Fjórða kennimynd
nafnháttur	1. persóna eintala nútíð framsöguháttur	1. persóna eintala þátíð framsöguháttur	lýsingarháttur þátíðar
Að kunna	Ég kann	Ég kunni	Ég hef kunnað

• Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þótt ég kunni) frá fyrstu kennimynd (að kunna)
• Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þótt ég kynni) frá þriðju kennimynd (ég kunni)

[breyta] Kennimyndir ri-sagna

Fyrsta kennimynd	Önnur kennimynd	Þriðja kennimynd
nafnháttur	fyrsta persóna eintala þátíð framsöguháttur	lýsingarháttur þátíðar
Að snúa	Ég sneri[1]	Ég hef snúið
Að gróa	Ég greri'[1]	Ég hef gróið
Að núa	Ég neri'[1]	Ég hef núið
Að róa	Ég reri'[1]	Ég hef róið

• Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þótt ég snúi) af fyrstu kennimynd (að snúa)
• Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þótt ég sneri) af annarri kennimynd (ég sneri)

[breyta] Tengt efni

• Kenniföll (hliðstæða nafnorða)
• Orsakasögn
• Tannhljóðsviðskeyti
• Hljóðskipti

[breyta] Neðanmálsgreinar

1. ↑ ^{1,0 1,1 1,2 1,3} ri-sagnir eru ritaðar með e í annarri kennimynd (skv. tilskipun menntamálaráðuneytisins), þó svo að framburðurinn sé með é.