Hvanneyri
Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
- Sjá aðgreiningarsíðuna fyrir yfirlit yfir aðrar merkingar „Hvanneyri“
Hvanneyri er þéttbýlis- og kirkjustaður í Andakíl í Borgarbyggð. Hvanneyri er talin vera landnámsjörð Egils Skallagrímssonar en hann nam land milli Borgarhrauns og Hafnarfjalls. Hann gaf síðar Grími hinum háleyska land milli Grímsár og Andakílsár og bjó hann á Hvanneyri. Á staðnum var lengi stórbýli og taldist jörðin 60 hundruð. Árið 1889 var þar stofnaður bændaskóli, Búnaðarskóli Suðuramtsins, og myndaðist þéttbýlið í kjölfarið. Í dag er á staðnum Landbúnaðarháskóli Íslands og er aðal lífæð staðarins.
Á Hvanneyri áttu 303 lögheimili þann 1. desember 2007.
Efnisyfirlit |
[breyta] Saga
Hvanneyrarhverfið samanstóð af höfuðbólinu Hvanneyri og þegar búnaðarskólinn var stofnaður voru jarðir og hjáleigur lagðar undir skólann. Voru þetta Svíri, Ásgarður, Tungutún, Bárustaðir, Staðarhóll, Kista og Hamrakot.
Kirkja var fyrst sett á Hvanneyri á 12. öld en hún er í dag bændakirkja og því í eigu Landbúnaðarháskólans. Kirkjan stóð á Kirkjuhól en árið 1903 fauk hún og lenti norðan við kirkjugarðinn. Því var ákveðið að færa kirkjuna og var hún sett á þann stað sem sú gamla lenti. Núverandi var vígð árið 1905.
Árið 1943 var Landsmót ungmennafélaganna haldið á Ásgarðsfit.
[breyta] Náttúrufar
Meðfram Hvítá liggja Hvanneyrarengjar sem fengu næringu úr ánni með áveitum. Þaðan kom lengi vel allur heyafli Hvanneyrarbúsins, eða þangað til farið var að rækta tún suður í mýrunum upp úr 1940. Meðfram engjunum liggur ás nokkur og snýr Kinnin, brekka, í átt að ánni. Ás þessi markar syðri hluta Borgarfjarðarsamhverfunnar en það eru hallandi jarðlög. Sunnan Hvítár halla jarðlögin til suðausturs en norðan ár til norðvesturs. Klapparholt þetta hindrar afrennsli af mýrunum fyrir sunnan.
[breyta] Fuglalíf
Fuglalífið á Hvanneyri er mjög fjölbreytt. Þar er verndarsvæði blesgæsarinnar á Íslandi en þær hafa viðkomu á túnum staðarins bæði vor og haust. Algengir fuglar á Hvanneyri:
|
|
[breyta] Byggðin
Íbúðarhús staðarins eru dreifð um svæðið sem og nemendagarðar, heimavist og skólahús sem tilheyra Landbúnaðarháskólanum. Hús Hvanna er vestarlega og hýsir það ýmis fyrirtæki, s.s. Búnaðarsamband Vesturlands, Vesturlandsskóga, Landssamband kúabænda og önnur landbúnaðartengd fyrirtæki. Að auki er þar að finna Andakílsskóla og leikskólann Andabæ. Við skólann er að finna stóran knattspyrnuvöll og sparkvöll.
