Adolf Hitler

Adolf Hitler
Adolf Hitler (hægri) með Benito Mussolini.
Fædd(ur)	Adolf Hitler 20. apríl 1889 Braunau am Inn, Austurríki-Ungverjaland
Látin(n)	30. apríl 1945 (56 ára) Berlín, Þýskalandi Sjálfsmorð
Búseta	Berlín, Þýskalandi
Þekktur fyrir	Leiðtogi nasista í Þýskalandi
Starf/staða	Kanslari Þýskalands
Trú	Kristni
Hæð	1,73 m
Maki	Eva Braun
Foreldrar	Alois Hitler og Klara Hitler

Adolf Hitler (20. apríl 1889 – 30. apríl 1945) var kanslari Þýskalands á árunum 1933 – 1945 og á árunum 1934 – 1945 „foringi og kanslari“ (þýska Führer und Reichskanzler) Þýskalands.

Uppruni

Hitler fæddist í Braunau í Austurríki-Ungverjalandi, nálægt þýsku landamærunum. Hann var fjórði í röð sex barna Alois Hitler og konu hans, Klöru. Sem ungur maður reyndi Hitler að komast inn í listaháskólann í Vín en var hafnað.

Fyrri heimstyriöldin

Þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út gerðist hann sjálfboðaliði í bæverska hernum og barðist á vesturvígstöðvunum fyrir þjóðverja nær allt stríðið, þar til hann særðist þann 15. október 1918 eftir gasárás og var fluttur á herspítala. Eftir ósigur Þjóðverja settist Hitler að í München í Bæjaralandi. hann hafði enga menntun þannig að hann reyndi að vera í Þýska hernum eins lengi og hann mögulega gat.

Stjórnmál

Í júlí 1919 fékk Hitler að fylgjast með DAP sem var stjórnarflokkur sem var andsnúinn auðvaldshyggju. Á meðan Hitler var þar þá fékk hann áhuga á formanninum Anton Drexler, sem studdi sterk yfirvöld þar sem gyðingar voru ekki leyfðir. Drexler varð so ánægður með störf Hitlers að hann bauð Hitler Inngöngu í DAP flokkinn og Hitler samþykkti 12. september árið 1919. Hann varð 55. meðlimurinn í flokknum og var það flokkurinn, sem seinna varð kallaður Nasistaflokkurinn. Í DAP hitti Hitler Eckart, sem varð lærimeistari Hitlers. Eftir nokkrar hugleiðingar breytti flokkurinn nafni flokkarins í NSDAP og Hitler hannaði fána flokksins, sem varð svo fáni nasista í seinni heimstyriöldinni.

Árið 1920 hætti Hitler að vinna fyrir herinn og fór að vinna fyrir NSDAP að fullu. Árið 1921 var Hitler orðinn voða góður að halda ræðu fyrir framan margs fólks og í febrúar hélt hann ræðu fyrir framan 6.000 manns í Munchen. Júní 1921 fóru Hitler og Eckart til Berlín og í millitíðinni brutust út óeyrðir innan um flokksins í Munchen og sneri Hitler reiður til Munchen og sagðist ætla að hætta í flokknum, nema að ef hann yrði kjörinn formaður flokksins að þá myndi hann vera áfram. Þá voru sumir sem álitu Hitler sem svikara hópsins og varði Hitler sig gegn ásökum þessum með stórum ræðum fyrir framan þúsundir manna.Hitler varð síðar kjörinn formaður þess flokks 1921 og leiddi flokkinn til æviloka.Það leið ekki langur tími þar til Hitler fór að halda sínar merkilegu ræður og fór að safna stuðningsmönnum. Fólk sem hlustaði á ræður hans töluðu um að hann hefði dáleiðandi augnaráð og allt sem hann sagði hljómaði bara alltaf eins og það væri það rétta og sanna en sumir sem hittu hann á tali voru samt ósammála þessu.

Fangelsi

Hitler varð áhugasamur um það að marsera um götur München eins og Mussolini hafði gert áður í Róm árið 1922. árið 1923 gerði Hitler tilraun til þess að gera það en gekk það ekki upp. Hann flúði þá á brott og varð þunglyndur og jafnvel hugleyddi sjálfsmorð. Hann var engu síður rólegur þegar hann var handtekinn 11. nóvember 1923 fyrir landráð. Þann 1. apríl árið 1924 fékk Hitler fimm ára fangelsisdóm. Þann 20 desember 1924 var honum vegna undanþágu sleppt út og hafði hann þá skrifað fyrsta part bókarinnar Mein Kampf (Barátta mín) sem fjallaði að mestu leyti um lygar og svik gegn honum.

Áframhald í stjórnmálum

Eftir að Hitler var sleppt var samkeppni stjórnmálaflokka ekki lengur jafn mikil og þýska hagskerfið hafði bætt sig um mikils. Vegna mistaka Hitlers fyrir fangelsi þá hafði NSDAP verið bannað í Bayern.

Þann 4. janúar 1925 fór Hitler á fund með forsetisráðherra Bayern, Heinrich Held, og sagði Hitler meðal annars að hann myndi bara leita stuðnings í gegnum kosningar og var banninu þá aflétt. Samt sem áður var Hitler í banni í að halda ræður þar til ársins 1927.

Hrunið í Bandaríkjunum 20. október 1929 hafði mikil áhrif á hagkerfi Þýskalands. Milljónir misstu vinnuna og var hent út úr húsum, NSDAP ákvað að grípa þetta tækifæri til að auka fylki flokksins meðal almennings. Þeir lofuðu betra hagkerfi og að veita fleiri störf. Kreppan mikla í Þýskalandi gaf Hitler og hans mönnum forskot á hina flokkana og jókst fylgi Nasistaflokksins töluvert milli ára. Árið 1925 hafði Hitler misst austuríska ríkisborgararéttinn og var því ríkisborgari í engu landi þar til ársins 1932 en þá gaf ráðherra Brunswick, sem var meðlimur NSDAP, Hitler þýskan ríkisbrogararétt og gat hann þá loksins sótt um að verða kanslari.

Kanslari Þýskalands

Hitler komst til valda árið 1933 en þá var hann útnefndur kanslari Þýskalands af Hindenburg, forseta Þýskalands. Sem Kanslari Þýskalands krafðist hann að fá völd yfir lögreglunni í Þýskalandi.

Hitler þurfti að berjast mikið gegn andstæðingum sínum sem gerðu margar tilraunir til að mynda stærri stjórn og steypa honum af stóli. Þann 27. febrúar árið 1933 var kveikt í ríkisbyggingu og kom Hitler þá með lög sem leyfðu handtöku án dóms í gildi og voru þá yfir fjögur þúsund manns handtekir en það er sagt að NSDAP flokkurinn hafi sjálfur borið ábyrgð á eldinum. Eftir að Hitler var kominn með völdin fór hann að fjarlæga alla andstæðinga sína með útrýmingarbúðunum.^{[heimild vantar]} Þann 14. júlí árið 1933 var NSDAP eini löglegi flokkurinn í Þýskalandi.

2. ágúst 1934 dó forsetinn Hindenburg. eftir fráfall Hindenburgs árið eftir tók Hitler sér titil kanslara og foringja og var í raun orðinn einræðisherra í Þýskalandi.

Seinni heimstyriöldin

Á valdatíma sínum leiddi Hitler Þýskaland út í stríð við flesta nágranna sína. Með innrás Þjóðverja í Pólland 1939 hófst seinni heimsstyrjöldin sem lauk með algerum ósigri Þjóðverja sex árum síðar. Á lokadögum stríðsins, þegar rauði herinn hafði nánast alla Berlín á sínu valdi, framdi Hitler sjálfsmorð í neðanjarðarbyrgi í Berlín sem hann hafði hafst við í frá upphafi árs 1945.

Tenglar

• Hitler eins og ég þekkti hann; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970

  Þetta æviágrip sem tengist stjórnmálum er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.