Hinrik 5.

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Fara á: flakk, leita
Hinrik 5.
Hinrik 5.

Hinrik 5. (enska: Henry V) (16. september 138731. ágúst 1422) var konungur Englands frá 1413 til 1422. Hann var sonur Hinriks 4. og Mary de Bohun.

Faðir Hinriks varð konungur árið 1399 þegar Ríkharði 2. var steypt af stóli og varð Hinrik þá prinsinn af Wales, eða erfingi krúnunnar. Hinrik varð hershöfðingi í stjórnartíð föður síns og hjálpaði honum m.a. að berja niður uppreisn í Wales. Hann tók líka virkan þátt í stjórn ríkisins um tíma en hætti því árið 1411, eftir ágreining við föður sinn. Hinrik 4. lést svo árið 1413 og var Hinrik þá krýndur sem Hinrik 5.

Hinrik er einna frægastur fyrir sigra sína í Hundrað ára stríðinu. Þegar hann varð konungur hafði verið friður á milli Frakka og Englendinga síðan 1389 en Hinrik lýsti yfir stríði og gerði tilkall til stórra svæða í Frakklandi. Árið 1415 sigldi hann með her yfir Ermarsundið og réðst inn í Frakkland. Sama ár vann hann sigur á Frökkum í bardaganum við Agincourt. Sigurinn var einn sá frækilegasti af hálfu Englendinga í stríðinu, þar sem franski herinn var margfalt stærri og ensku hermennirnir þar að auki þreyttir eftir margra daga göngu.

Árið 1417 var Hinrik aftur í Frakklandi og lagði þá undir sig Rouen og fleiri borgir. Árið 1420 undirrituðu hann og Karl 6. Frakklandskonungur svo Troyes-samninginn sem kvað á um að Hinrik myndi erfa krúnu Frakklands en ekki sonur Karls. Einnig giftist Hinrik dóttur Karls, Katrínu af Valois, og átti með henni son sem hét líka Hinrik.

Árið 1421 hélt Hinrik í sína síðustu herferð til Frakklands, en lést svo skyndilega árið 1422, líklega úr blóðkreppusótt. Sonur hans, Hinrik, var þá tæplega eins árs gamall en var krýndur sem Hinrik 6..


Fyrirrennari:
Hinrik 4.
Konungur Englands
Lávarður Írlands
(1413 – 1422)
Eftirmaður:
Hinrik 6.