Grýla

Grýla er upphaflega tröllkona, en er síðan með tíð og tíma talin til íslenskra jólavætta. Í þulum Snorra-Eddu er hún sögð tröllkona, en er síðan ekki bendluð sérstaklega við jólin fyrr en í kvæði frá 17. öld. Grýla er í íslenskum sögnum talin móðir jólasveinanna.

Grýla reið með garði,

gekk með henni Varði.

Hófar voru á henni,

hékk henni toppur úr enni.

Dró hún belg með læri,

börn trúi ég þar í væri.

Valka litla kom þar að

og klippti á gat með skæri.

— erindi í Grýlukvæði (þjóðkvæði)

Úr Snorra-Eddu

Í viðauka Snorra-Eddu eru nafnaþulur, og þar kemur orðið Grýla fyrst fyrir. Í erindi 12 segir:

Skal ek trollkvenna

telja heiti:

Gríðr ok Gnissa,

Grýla, Brýja,

Glumra, Geitla,

Gríma ok Bakrauf,

Guma Gestilja,

Grottintanna.

Heimildir

• Salvör Gissurardóttir: Grýla og Jólasveinar
• Jólavefurinn 2005 Salvör Gissurardóttir
• Námsgagnastofnun - Grýlukvæði Stefáns Ólafssonar í Vallarnesi

Tenglar

• Grýla og Leppalúði; Jólavefur Júlla 2007
• Grýlukvæði; þjóðkvæði, birtist í Þjóðviljanum 1948
• Grýlukvæði eftir Jóhannes úr Kötlum; af jol.ismennt.is