Drakúla

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Kápa fyrstu útgáfu bókarinnar frá 1897.

Drakúla (enska: Dracula) er skáldsaga eftir írska rithöfundinn Bram Stoker sem kom út árið 1897. Aðalillmenni bókarinnar er vampíran, eða blóðsugan, Drakúla greifi sem er byggður á ýmsum þjóðsögum um vampírur. Nafn greifans er fengið frá Vlad Ţepeş sem var kallaður Drăculea („litli dreki“) og var fursti í Vallakíu á 15. öld, en ólíklegt er talið að Stoker hafi nokkuð þekkt til hans annað en nafnið. Drakúla var þýdd á íslensku og gefin út 1901 undir heitinu Makt myrkranna. Þýðandi hennar var Valdimar Ásmundsson. Halldór Laxness talar um þýðingu þessa í einni minningarbók sinna, og sumir segja að hún hafi haft mikil áhrif á bók hans Kristnihald undir Jökli.

Endursögn[breyta]

Sagan, sem er skrifuð sem safn af dagbókarbrotum, minnisblöðum og fréttaúrklippum, hefst árið 1893. Hún segir frá ungum lögfræðingi, Jonathan Harker að nafni, sem þarf að ferðast frá London til Transylvaníu til þess að afhenda greifa að nafni Drakúla, afsal fyrir húseign í London.

Greifinn tekur á móti lögfræðingnum unga í kastala sínum en Jonathan er þegar sleginn yfir undarlegu útliti hans. Drakúla er hávaxinn, grannur og ákaflega fölur. Hann hefur blóðrauðar varir og rauð augu auk langra oddmjórra eyrna. Neglurnar eru langar og hvassar, úr lófum hans vex hár og undan efri vör hans glittir í hvítar vígtennur.

Svo fer að greifinn býður Jonathan að dveljast hjá sér í mánuð. Jonathan fer fljótlega að taka eftir undarlegum háttum greifans sem virðist aldrei vera á ferli nema á nóttinni, hræðast róðukross sem Jonathan hefur um hálsinn og aldrei sést hann nærast. Að lokum sannfærist Jonathan um að eitthvað sé bogið við greifann þegar hann verður vitni að því að Drakúla skríður niður vegg. En þá er allt orðið um seinan, Jonathan er orðinn fangi í kastalanum þar sem hann verður vitni að hræðilegum atburðum.

Greifinn, sem orðinn er hugfanginn af unnustu Jonathans, Minu Murray, ákveður að ferðast til London. Þar kemur hann sér fyrir í næsta nágrenni við stúlkuna. Mina fær heimsókn frá vinkonu sinni, Lucy Westenra, sem í kjölfarið verður fórnarlamb blóðþorsta greifans. Lucy fer að haga sér undarlega og er í kjölfarið komið fyrir á hæli þar sem hún er undir umsjá Dr. John Seward. Dr. Seward kann ekki skil á einkennum stúlkunnar og kallar sér til ráðgjafar Dr. Abraham Van Helsing sem ekki er aðeins læknir heldur einnig heimspekingur sem stundar rannsóknir á yfirskilvitlegum hlutum. Upp hefst barátta á milli Drakúla, sem nýtur aðstoðar vistmanns á hælinu og Van Helsing, sem grunar blóðsugu þó hann viti ekki hver hún er. Baráttan endar að lokum með dauða Lucy.

Á meðan hefur Jonathan tekist að sleppa úr kastalanum og dvelst á heilsuhæli eftir taugaáfall. Hann hefur talið sér trú um að atburðirnir í kastalanum séu hugarspuni hans en Jonathan og Mina eru núna gift. Van Helsing og Mina hittast og í gegnum bréfaskriftir á milli Minu og Lucy auk dagbóka Jonathans átta þau sig á að það er Drakúla greifi sem er valdur að dauða Lucy.

Drakúla ræðst á Minu og lætur hana drekka af blóði sínu og þar með ganga í lið með sér gegn vilja hennar. Van Helsing og félagar elta greifann uppi um alla London en hann kemst undan og heldur aftur heim til Tranylvaniu. Van Helsing og félagar halda humátt á eftir honum og taka Minu með sér. Eftir mikið blóðbað tekst að lokum að ráða niðurlögum greifans og þar með frelsa Minu undan álögum hans.

Í kvikmyndum[breyta]

Sagan af Drakúla greifa hefur verið kvikmynduð tugum sinnum í gegnum tíðina. Sú fyrsta var þögla myndin Nosferatu eftir F. W. Murnau frá 1922 en til að komast framhjá höfundarétti var nöfnum breytt frá bókinni. Ekkjan Stokers, Florence Stoker, fór samt í mál við framleiðandann og vann. Best þekkta opinbera kvikmyndaútgáfa sögunnar er þó líklega Dracula frá árinu 1931 en hún skaut Bela Lugosi uppá stjörnuhimininn sem síðan eyddi ævinni í að leika blóðsugur. Af nýrri kvikmyndum sem byggja á sögunni má nefna Bram Stoker's Dracula í leikstjórn Francis Ford Coppola frá árinu 1992. Hún skartar leikurum á borð við Gary Oldman, Wynona Ryder, Anthony Hopkins og Keanu Reeves. Myndin hlaut þrjú Óskarsverðlaun auk þess sem hún var tilnefnd í einum flokki til viðbótar.

Tenglar[breyta]