Mótmælin á Íslandi í kjölfar efnahagskreppunnar 2008

Alþingishúsið. Búið er að koma fyrir skilti á svölum hússins sem á stendur "Til sölu (kr) $ 2,100.000.000" og "IMF Selt".

Mótmælin í kjölfar efnahagskreppunnar 2008 eða Búsáhaldabyltingin voru vikuleg, jafnvel dagleg, mótmæli sem hófust eftir bankahrunið á Íslandi haustið 2008 og héldu áfram árið 2009. Samtökin Raddir fólksins, með Hörð Torfason í fararbroddi, héldu vikulega fundi á laugardögum á Austurvelli. Þegar á leið hófust ýfingar með lögreglu og mótmælendum. Allmargir voru handteknir og jafnvel barðir með kylfum og lögreglan var grýtt og ötuð skyri og hveiti. Þetta ástand fjaraði út og hluti mótmælenda tók að sér að mynda varnarmúr á milli herskárra mótmælenda og lögreglu og bar það árangur.

Vikulegir mótmælafundir á laugardögum

Samtökin Raddir fólksins héldu eftirfarandi fundi:

Fundur 1, laugardagurinn 11. október, 2008.

• Ræðumenn:
  • Hörður Torfason
  • Ragnheiður Gestsdóttir, rithöfundur

Fundur 2, laugardagurinn 18. október, 2008.

• Ræðumenn:
  • Þráinn Bertelsson, rithöfundur
  • Þorvaldur Gylfason, prófessor
  • Ragnheiður Gestsdóttir, rithöfundur
• Óvæntir ræðumenn:
  • Birgir Þórarinsson, tölvunarfræðingur og tónlistarmaður
  • Kolfinna Baldvinsdóttir, fjölmiðlakona

• 

  Hörður Torfason

• 
• 
• 
• 

Fundur 3, laugardagurinn 25. október, 2008.

• Ræðumenn:
  • Einar Már Guðmundsson, rithöfundur
  • Guðmundur Gunnarsson, formaður rafiðnaðarsambandsins

Fundur 4, laugardagurinn 1. nóvember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Pétur Tyrfingsson, sálfræðingur
  • Lárus Páll Birgisson, sjúkraliði.
• Ávörp
  • Ernesto Ordiss
  • Óskar Ástþórsson, leikskólakennari
• Óvæntir ræðumenn
  • Sturla Jónsson, vörubílsstjóri
  • Birgir Þórarinsson, tölvunaræðingur og tónlistarmaður
• Á annað þúsund mótmæltu.

Fundur 5, laugardagurinn 8. nóvember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Ragnheiður Gestsdóttir, rithöfundur
  • Sigurbjörg Árnadóttir, fyrrverandi fréttamaður RÚV í Finnlandi.
    • Arndís Björnsdóttir, kennari
    • Einar Már Guðmundsson, rithöfundur
• Á fjórða þúsund mótmælti.

• 
• 

  Ragnheiður Gestsdóttir

• 

Fundur 6, laugardagurinn 15. nóvember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Andri Snær Magnason, rithöfundur
  • Viðar Þorsteinsson, heimspekingur
  • Kristín Helga Gunnarsdóttir, rithöfundur
  • Lúðrasveit Íslands undir stjórn Rúnars Óskarssonar lék á undan fundinum.
• "Mikill hiti var í fundarmönnum og ljóst að fólk krefst aðgerða. Þúsundir manna öskruðu já háum rómi þegar Hörður Torfason, tónlistarmaður og skipuleggjandi mótmælanna, spurði fólk hvort það vildi stjórn Seðlabankans burt. Sömu sögu var að segja þegar hann spurði hvort fólk vildi stjórn Fjármálaeftirlitsins, spillingaröflin og ríkisstjórnina burt. Þúsundraddað já kvað við. Rétt eins og fólk krafðist kosninga í vor með háværu já-svari".

• 

  Viðar Þorsteinsson

• 
• 

  Andri Snær

• 

Fundur 7, laugardagurinn 22. nóvember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Sindri Viðarsson, sagnfræðinemi
  • Katrín Oddsdóttir, laganemi
  • Gerður Pálma, atvinnurekandi í Hollandi
  • Lúðrasveit Íslands undir stjórn Rúnars Óskarssonar lék á undan fundinum og Hjalti Rögnvaldsson las baráttuljóð.
• "Katrín sagði meðal annars ríkisstjórnina hafa brotið mannréttindi Íslendinga þegar skrifað var undir lánabeiðni til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Þá væri það ekki ákvörðun þeirra Ingibjargar Sólrúnar og Geirs Haarde hvort gengið yrði til kosninga, eins og þau hafa sagt ekki tímabært. Hún lauk máli sínu með hrópunum "Góðir Íslendingar, við látum ekki kúga okkur" og uppskar mikinn fögnuð viðstaddra."
• Upptaka Rúv af fundinum.

• 
• 

  Ljóðalestur Hjalti Rögnvaldsson

• 
• 

  Katrín Oddsdóttir

• 

Fundur 8, laugardagurinn 29. nóvember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Illugi Jökulsson, rithöfundur
  • Kristín Tómasdottir, frístundaráðgjafi
  • Stéfán Jónsson, leikstjóri
• Á fimmta þúsund manns. Upptaka Stöðvar 2 Umfjöllun Morgunblaðsins

Fundur 9, laugardagurinn 6. desember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Gerður Kristný, rithöfundur
  • Jón Hreiðar Erlendsson, fyrrum vörubílstjóri
  • Lúðrasveit Íslands undir stjórn Rúnars Óskarssonar lék á undan fundinum.
• "Um 1.500 manns sóttu mótmælafund vegna efnahagsástandsins á Austurvelli í gær. Skipuleggjandi boðar til aðgerða með klukkustundar fyrirvara í vikunni. MÓTMÆLI Það er ekki nóg að halda mótmælafundi einu sinni í viku. Nú taka við skyndiaðgerðir." Stöð 2 Kvöldfréttir.

Fundur 10, laugardagurinn 13. desember, 2008.

• Þögul mótmæli.

• 

  Tíunda vikan

• 
• 

Fundur 11, laugardagurinn 20. desember, 2008.

• Þögul mótmæli.

• 

Fundur 12, laugardagurinn 27. desember, 2008.

• Ræðumenn:
  • Björn Þorsteinsson, heimspekingur
  • Ragnhildur Sigurðardóttir, sagnfræðingur

• 

  Björn Þorsteinsson

Fundur 13, laugardagurinn 3. janúar, 2009.

• Ræðumenn:
  • Halldóra Guðrún Ísleifsdóttir, kennari og grafiskur hönnuður
  • Einar Már Guðmundsson, rithöfundur
  • Dagný Dimmblá, 8 ára skólastelpa

• 

  Hörður Torfason

• 
• 

  Einar Már

• 
• 

Fundur 14, laugardagurinn 10. janúar, 2009.

• Ræðumenn:
  • Þorvaldur Þorvaldssson, trésmiður
  • Lilja Mósesdóttir, hagfræðingur
  • Lárus Páll Birgisson, sjúkraliði
• Góð mæting á Austurvöll

• 

  Lilja Mósesdóttir

• 
• 
• 

Fundur 15, laugardagurinn 17. janúar, 2009.

• Ræðumenn:
  • Svanfríður Anna Lárusdóttir, atvinnulaus
  • Gylfi Magnússon, dósent
• Mótmælt á sex stöðum á landinu

• 
• 

  Hörður Torfason skipuleggjandi

• 
• 

  Gylfi Magnússon

• 
• 
• 

  Svanfríður Anna Lárusdóttir

• 
• 

Mótmæli við Alþingishús, þriðjudaginn 20. janúar, 2009.

• Þjóðin var í Alþingisgarðinum. Lögreglan beitti kylfum á mótmælendur.

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Mótmæli við Stjórnarráðið, miðvikudaginn 21. janúar, 2009.

• Erlendir fjölmiðlar fjalla um atvikið við stjórnarráðið -mbl Sjónvarp. Ráðist að bíl forsætisráðherra - BBC.

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Mótmæli við Alþingishús, miðvikudaginn 21. janúar, 2009.

• Mótmæli fram á nótt. Allt lauslegt brennt.- mbl Sjónvarp

• 
• 

Mótmæli við Alþingishús, fimmtudaginn 22. janúar, 2009.

• Mótmæli í miðborginni - Bylgjan Fréttir 12. Táragasi beitt á Austurvelli - mbl.
• "Þrátt fyrir meiðsl á fólki, beinbrotna mótmælendur eftir barsmíðar lögreglu, þrátt fyrir að táragasi hafi verið beitt til að sundra mótmælendum og lögreglumaður dvalið á sjúkrahúsi í skammtímalegu eftir miðvikudaginn létu mótmælendur ekki bilbug á sér finna og mættu aftur í gær, fimmtudaginn 22. janúar, til aðgerða á Austurvelli. Lögreglan virðist spila good cop-bad cop að hætti bíómynda: nú var Geir Jón á svæðinu og fór þá allt friðsamlega fram. Grímuklæddir og grímulausir höfðu hátt saman, í ró og spekt. Mótmælendur færðu lögreglumönnum blóm og heitt kakó. Einn og einn var tekinn af lögreglu, en það var að mestu gert ofstopalaust. - Nei.

• 

Fundur 16, laugardagurinn 24. janúar, 2009.

• Ræðumenn:
  • Magnús Björn Ólafsson, blaðamaður
  • Hildur Helga Sigurðardóttir, blaðamaður
  • Jakobína Ingunn Ólafsdóttir, stjórnsýslufræðingur
  • Guðmundur Andri Thorsson, rithöfundur
• Um það bil 6000 manns tóku þátt í mótmælunum.

• 

  Trommað við Alþingishús

• 

  Þorvaldur syngur

• 

  Hörður Torfason skipuleggjandi

• 
• 

  Magnús Björn Ólafsson

• 
• 
• 

  Hildur Helga Sigurðardóttir

• 
• 
• 

  Jakobína Ingunn Ólafsdóttir

• 
• 
• 

  Guðmundur Andri Þórsson

• 

Stjórnarslit, mánudaginn 26. janúar, 2009.

• Forsætisráðherra Geir H. Haarde tilkynnir stjórnarslit.

• 
• 
• 
• 

  Afsögn Geirs H. Haarde

Fundur 17, laugardagurinn 31. janúar, 2009

• Ræðumenn:
  • Viðar Hreinsson, bókmenntafræðingur
  • Katrín Snæhólm Baldursdóttir, listakona
  • Viðar Þorsteinsson, heimsspekingur

• 

  Þjóðarkórinn

• 

  Katrín Snæhólm Baldursdóttir

• 

Aðrar mótmælaaðgerðir

Bónusfáninn dreginn að húni á Alþingishúsuinu, 8. nóvember 2008

Laugardaginn 8. nóvember var Bónusfáni dreginn að hún á Alþingishúsinu við mikinn fögnuð almennings sem var þá saman kominn á Austurvelli. Þegar lögregla hugðist handsama þann sem dró fánann að hún sá almenningur sem staddur var á Austurvelli til þess að Haukur Hilmarsson, fánadrengurinn, eins og hann var kallaður næstu vikur, kæmist undan.

Áhlaup á Lögreglustöðina Hverfisgötu, 21. nóvember 2008

Föstudaginn 21 nóvember var Haukur handtekinn af lögreglunni fyrir að hafa klifrað upp í byggingarkrana í tengslum við mótmæli Saving Iceland á Kárahnjúkum 2005. Það var mál manna að tilgangur handtökunnar væri sá einn að taka hann "úr umferð" fyrir mótmælin um helgina. Í ræðu sinni á laugardagsmótmælunum daginn eftir fordæmdi Hörður Torfason handtökuna og hvatti viðstadda til að fylkja liði upp að lögreglustöðinni á Hverfisgötu, þar sem Haukur var í haldi. Milli 500 og eitt þúsund manns söfnuðust saman fyrir utan lögreglustöðina þar sem slagorðin "Út með Hauk! Inn með Geir!" voru hrópuð. Mannfjöldinn braut sér leið í gegn um útidyr hússins, en var hrakinn frá af lögregluliði sem beitti piparúða. Um klukkan 18:00 bárust þær fréttir að Hauk hefði verið sleppt úr haldi, og að óþekktur aðili hefði greitt fyrir hann sekt þá sem hann hafði verið handtekinn fyrir að hafa ekki greitt.

Árás á sjálfræði Alþingis, 8. desember 2008

Þann 8. desember 2008 freistaði hópur um 30 mótmælenda að komast á palla Alþingis. Þingverðir og lögregla meinuðu fólkinu að komast á þingpalla. Níu úr þessum hóp voru síðar ákærð fyrir árás á sjálfræði Alþingis. Í ákæru sem nímenningunum var birt 1. mars segir að fólkið sé ákært fyrir:

"...brot gegn valdstjórninni, almannafriði og allsherjarreglu og húsbrot með því að hafa, þann 8. desember 2008, ásamt hópi óþekktra manna, í heimildarleysi ruðst inn í Alþingishúsið við Austurvöll meðan á þingfundi stóð. ... Með háttsemi sinni rufu ákærðu friðhelgi Alþingis og starfsfrið auk þess sem öryggi Alþingis var hætta búin."

Tveir mótmælendanna komust upp á áhorfendapalla Alþingis, Snorri Páll Jónsson Úlfhildarson og óþekkt kona. Áður en hann var dreginn niður náði Snorri að hrópa af pöllunum:

"Þetta hús þjónar ekki tilgangi sínum lengur, drullið ykkur út."

Mótmæli við Ráðherrabústaðinn, 9. desember 2008

Nokkrir tugi manns (tuttugu, skv. Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu, en 30-40 samkvæmt öðrum sjónarvottum) komu saman við Ráðherrabústaðinn við Tjarnargötu til að mótmæla ríkisstjórnarfundi sem þar fór fram. Hópurinn stillti sér upp í götunni og kom þannig í veg fyrir að ráðherrarnir kæmust að húsinu frá Tjarnargötu, en ráðherrarnir gengu þá inn bakdyramegin í gegnum garðinn ofan við húsið, neðan úr Suðurgötu.

Eftirfarandi tilkynning var send út vegna aðgerðarinnar:

„Pólitísk aðgerð, 9.desember 2008, við Ráðherrabústaðinn við Tjarnargötu: Við, fólkið, komum í veg fyrir inngöngu inn í Ráðherrabústaðinn við Tjarnargötu og stöðvum þar með áframhaldandi valdníðslu ráðamanna.

Peningar hafa stýrt fólki á kostnað réttinda þeirra og ráðamenn og þeirra klíkur hafa hagrætt fjármagni eftir eigin hagsmunum. Sú hagræðing hefur ekki skilað sér í réttlátu samfélagi, réttlátum heimi.

Tími aðgerða er runninn upp, því réttlátt samfélag er ekki einungis mögulegt, heldur er það skylda okkar að berjast fyrir því!"

Í Morgunblaðinu var því slegið föstu að mótmælendur við Ráðherrabústaðinn væri sami "[h]ópur mótmælenda sem efndi til mótmæla í Alþingishúsinu [8. desember]"

Tveir voru handteknir fyrir að hlýða ekki tilmælum lögreglu.

Tengt efni

• Raddir fólksins
• InDefence
• Nýjar raddir
• Opinn borgarafundur
• Öskra
• Nímenningarnir

Tenglar

• http://www.raddirfolksins.org/
• http://www.nyirtimar.com/
• http://www.borgarafundur.org/
• http://www.oskra.org/
• http://www.austurvollur.is/
• http://www.guardian.co.uk/world/2009/jan/22/iceland-protests-recession
• http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7843327.stm
• http://www.rvk9.org/

s•r•b

Bankahrunið á Íslandi

Tímabil: Bankahrunið á Íslandi • Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011 • Milliríkjadeilur Íslendinga vegna skuldbindinga íslenskra einkabanka erlendis Bankar: Arion banki (áður Kaupþing banki og KB banki, sjá einnig Kaupthing Singer & Friedlander) • Byr sparisjóður • Icebank • Íslandsbanki (áður Glitnir) • Landsbanki Íslands • MP Banki • Sparisjóður Mýrasýslu • SPRON Stofnanir: Alþingi • Bankasýsla ríkisins • Fjármálaeftirlitið • Samkeppniseftirlitið • Seðlabanki Íslands Fyrirtæki: Baugur • Fons • Framtakssjóður Íslands • Klakki (áður Exista) • Milestone  • Samson • Stím • Stoðir (áður FL Group) Athafnamenn: Ármann Þorvaldsson • Ásgeir Jónsson • Baldur Guðlaugsson • Bjarni Ármannsson • Björgólfur Guðmundsson • Björgólfur Thor Björgólfsson • Halldór J. Kristjánsson • Hannes Smárason • Heiðar Már Guðjónsson  • Hreiðar Már Sigurðsson • Jakob Valgeir Flosason • Jón Ásgeir Jóhannesson • Karl Wernersson • Lárus Welding • Magnús Guðmundsson • Magnús Kristinsson • Ólafur Ólafsson • Pálmi Haraldsson • Robert Tchenguiz • Sigurður Einarsson • Sigurjón Þ. Árnason • Þorsteinn M. Jónsson Stjórnmálamenn: Árni M. Mathiesen • Björgvin G. Sigurðsson • Gordon Brown • Alistair Darling • Davíð Oddsson • Geir H. Haarde • Ingibjörg Sólrún Gísladóttir Grasrótarstarf: Borgarahreyfingin • InDefence • Mótmælin á Íslandi í kjölfar efnahagskreppunnar 2008 Rannsókn: Alþingi gegn Geir H. Haarde • Eva Joly • Rannsóknarnefnd Alþingis • Saksóknari Alþingis • Sérstakur saksóknari • Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis • Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis Ýmislegt: „Guð blessi Ísland“ • Icesave • Kaupthing Edge • Neyðarlögin • Snjóhengjan • Stöðugleikasáttmálinn