1621-1630

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Fara á: flakk, leita
Ár:
1621 - 1622 - 1623 - 1624 - 1625
1626 - 1627 - 1628 - 1629 - 1630
Áratugir:
1591-1600 - 1601-1610 - 1611-1620
1621-1630 - 1631-1640 - 1641-1650
1651-1660 - 1661-1670 - 1671-1680
1681-1690 - 1691-1700
- 1701-1710
Aldir:
16. öldin - 17. öldin - 18. öldin
Fædd - Dáin

1621-1630 var þriðji áratugur 17. aldar sem telst til árnýaldar í sögu Evrópu.

[breyta] Atburðir og aldarfar

Buckingham hertogi ásamt eiginkonu sinni, Katherine Manners, og börnum þeirra á málverki eftir Gerrit von Honthorst frá 1628.
Buckingham hertogi ásamt eiginkonu sinni, Katherine Manners, og börnum þeirra á málverki eftir Gerrit von Honthorst frá 1628.
Titilsíða bókar Ólafs Egilssonar um Tyrkjaránið 1627.
Titilsíða bókar Ólafs Egilssonar um Tyrkjaránið 1627.

[breyta] Þrjátíu ára stríðið

Eftir sigur í orrustunni við Hvítafjall virtust Habsborgarar ósigrandi í Þrjátíu ára stríðinu. Hersveitir Spánarkonungs sóttu fram í Niðurlöndum og þegar Kristján 4. Danakonungur hugðist láta til sín taka fyrir hönd mótmælenda var hann gjörsigraður af hersveitum keisarans undir stjórn Tillys og Wallensteins og hrökklaðist yfir á Sjáland við illan leik. Keisaraherinn rak flóttann og rændi og ruplaði á Jótlandi. Við lok áratugarins stigu svo Svíar fram á völlinn með vel þjálfaðan her sem sneri stríðsgæfunni mótmælendum í vil.

[breyta] Frönsku trúarbragðastríðin

Þau réttindi sem franskir húgenottar höfðu fengið með Nantes-tilskipuninni í valdatíð Hinriks 4. urðu óðum að engu í stjórnartíð Loðvíks 13. sem gerði hvað hann gat til að draga úr áhrifum tilskipunarinnar. Þetta leiddi til uppreisnar í La Rochelle og umsáturs undir stjórn nýs æðstaráðs, Richelieu kardinála, sem lyktaði með ósigri húgenotta þrátt fyrir aðstoð frá Englandi.

[breyta] Tilraun til einveldis í Englandi

Í Englandi var grunnurinn lagður að Ensku borgarastyrjöldinni þegar Karl 1. tók við af föður sínum, Jakobi 1. Karl ætlaðist til konungshollustu af þinginu og áleit sig hafa sjálfstætt vald, líkt og faðir hans hafði gert. Hann hafði líka áhuga á að láta til sín taka í styrjöldunum á meginlandinu en enska þingið stóð í vegi fyrir þeim fyrirætlunum. Hann leysti þá upp þingið en neyddist til að kalla það saman aftur og skrifa undir réttindaskjal, því ella hefði hann ekki getað innheimt skatt.

[breyta] Landnám í Nýja heiminum

Sókn evrópskra landnema til Nýja heimsins hélt áfram, stöðugt fjölgaði í þeim nýlendum sem fyrir voru og nýjar nýlendur voru stofnaðar, eins og Portsmouth (New Hampshire), Salem, Nýja Amsterdam, Barbados og Sankti Kristófer og Nevis. Alkonkvínar reyndu að losa sig við þær nýlendur sem reistar höfðu verið í Virginíu með því að ráðast á Jamestown, en höfðu ekki erindi sem erfiði.

[breyta] Sjórán

Hollenskir og enskir sjóræningjar höfðu sig mikið í frammi gegn spænskum og portúgölskum skipum og nýlendum. Á Íslandi bar það við að herskip frá Barbaríinu, undir stjórn hollensks ræningjaforingja, drápu og rændu fólki í Grindavík og Vestmannaeyjum sem þeir seldu síðan í þrældóm í Algeirsborg.

[breyta] Ráðamenn

1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629 1630
Dansk-norska ríkið Kristján 4. (1596-1648)
England, Írland og Skotland Jakob 1. (1603-1625) Karl 1. (1625-1649)
Eþíópía Susenyos (1608-1632)
Frakkland Loðvík 13. (1610-1643)
Hið heilaga rómverska ríki Ferdinand 2. (1619-1637)
Holland Mórits af Nassá staðarhaldari (1585-1625) Friðrik af Óraníu (1625-1647)
Japan Go-Mizunoo Japanskeisari (1611-1629) Meishō keisaraynja (1629-1643)
Tokugawa Hidetada sjógun (1605-1623) Tokugawa Iemitsu (1623-1651)
Krímtatarar Canibek Giray (1610-1623) Mehmed 3. Giray Canibek Giray (1628-1635)
Marokkó Zidan Abu Maali (1603-1627) Abu Marwan Abd al-Malik 2. (1627–1631)
Mingveldið Tianqi keisari (1620-1627) Chongzhen keisari (1627-1644)
Síðara Jinveldið Nurhaci (1616-1626) Huang Taiji (1626-1643)
Mógúlveldið Jahangir (1605-1627) Shah Jahan (1628-1658)
Ottómanaveldið Ósman 2. Mústafa 1. Múrað 4. (1623-1640)
Páfi Páll 5. (1605-1621) Gregoríus 15. Úrbanus 8. (1623-1644)
Pólsk-litháíska samveldið Sigmundur 3. Vasa (1587-1632)
Rússneska keisaradæmið Mikael Rómanov (1613 - 1645)
Spánn og Portúgal Filippus 3. (1598-1621) Filippus 4. (1621-1665)
Safavídaríkið Abbas mikli (1589-1629) Safi Persakonungur (1629-1642)
Svíþjóð Gústaf 2. Vasa (1611-1632)